Ак күбәләкләр

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Ак күбәләкләр
Ак күбәләкләр
Фәнни классификация
Патшалык: Хайваннар
Тип: Буынтыкаяклылар
Сыйныф: Бөҗәкләр
Ассыйныф: Канатлылар
Өстәртип: Amphiesmenoptera
Отряд: Lepidóptera
Гаиләлек: Ак күбәләкләр
Латин атамасы
Pieridae Duponchel, 1835

Wikispecies-logo.svg

Викитөрләрдәге систематика

Commons-logo.svg
Рәсемнәр
Викиҗыентыкта

ITIS 117267
NCBI 7114

Ак күбәләклә́р (Pieridae) - көндезге күбәләкләр гаиләлеге. Дөнья фаунасында 500 ләп, Татарстанда 15 төре исәпләнә. Канат җәеме 8 см га кадәр. Арткы канатларында эчке уемты булмавы һәм аларда ике аналь сеңерчә булуы ак күбәләкләрнең үзенчәлекле билгесе булып тора. Алгы аяклары яхшы үскән. Төсләре күбесендә ак, сары һәм кызгылт сары. Күбәләк кортлары яшел яки чуар, кыска төкләр белән капланган. Курчаклары башларын өскә каратып урнаша, ефәк җебеннән биле белән субстратка беркетелә. Ак күбәләкләр һәр җирдә очрый, кайбер төрләре күп санлы. Ак күбүләкнең аерым ыругларының үсеше, кагыйдә буларак, үсемлекләрнең билгеле семьялыклары белән бәйләнгән: ак күбәләк (Pieris) әвернә чәчәклеләрдә, сары күбәләк (Colias) - кузаклыларда, кайберләре кошкунмасчаларда, розачаларда һ.б. яшиләр. ТРда кәбестә күбәләге киң таралган. Алгы канатларының очы кара төстәге эре ак күбәләк, ана күбәләкнең 2 шәр түгәрәк кара табы бар. Еш кына лимон күбәләге дә очрый. Канатлары очлы. Аталары - сары, аналары яшькелт ак төстә. Киң таралган төрләре: сары кыр күбәләге, дүләнә күбәләге, борчак күбәләге, шалкан күбәләге һәм гәрәнкә күбәләге. Аерым төрләре туклану чылбырында мөһим роль уйный. Гәрәнкә күбәләге, шалкан күбәләге, кәбестә күбәләге - әвернә чәчәклеләр; сары күбәләк - кузаклылар, дүләнә күбәләге - төшле һәм орлыклы җимеш культураларының корткычлары. Ак күбәләкләр белән көрәшү өчен механик, химик һәм биологик ысуллар кулланыла.

Таң күбәләге (Зегрис күбәләге) ТРның Кызыл китабына кертелгән.

Чыганаклар[үзгәртү]