Ампер кануны

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
 Просмотр этого шаблона  Классик электродинамика
VFPt Solenoid correct2.svg
Электр · Магнетизм
Шулай ук карагыз: Портал:Физика

Ампер кануны (tat.lat. Amper qanunı) — электр агымнарының тәэсир итешүе канун.

1820 елда француз галиме Андре Мари Ампер тарафыннан ачылган.

Ампер кануны буенча бер үк юнәлешле электр агымлы параллель үткәргечләр үзара этешәләр, ә ике төрле юнәлешле электр агымлы параллель үткәргечләр берсенә-берсе тартылалар.

Ампер кануны буенча электроннар нурының dl элементына перпендикуляр магнит кыры тәэсир итүче көче түбәндәгечә табыла (СИ):

d\vec F = I d\vec l \times  \vec B.

биредә: F - көч, I - агым, B - магнит кыры индукциясе

Гомуми очракта:

d\vec F = \vec j \times \vec B dV.

биредә: j -агымның тыгызлыгы, V -күләм

Ампер көче модуле түбәндәгечә табыла:

dF = I B dl \sin\alpha.

биредә \alpha — агым һәм магнит индукциясе векторлары арасында почмак

Шулай итеп: әгәр электр агымы магнит кырына карата перепендикуляр булса dF көче иң зур була

(\alpha = 90^\circ, \sin\alpha = 1):

dF_{max} = IBdl.

Ике параллель үткәргеч[үзгәртү]

Ике чиксез параллель үткәргеч вакуумда

Био — Савар — Лаплас кануны буенча чиксез үткәргеч I_1-агымы белән r-аралыгында магнит кырын булдыра:

B_1(r) = \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{2I_1}{r},

биредә \mu_0 — магнит даимие.

Ампер кануны буенча табабыз:

d\vec F_{1-2} = I_2 d\vec l \times \vec B_1(r).

d\vec F_{1-2} , d\vec F_{2-1} үзара этешәләр

Көч модуле:

dF_{1-2} = \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{2 I_1 I_2}{r} dl.


F_{1-2} = \frac{\mu_0}{4\pi}\frac{2 I_1 I_2}{r}.

Бу формуладан магнит даимие табыла:

\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} Н/А² яки 4 \pi \times 10^{-7} Гн/м

Моны да карагыз[үзгәртү]

Әдәбият[үзгәртү]

  • Сивухин Д. В. Общий курс физики. — Изд. 4-е, стереотипное. — М.: Физматлит; Изд-во МФТИ, 2004. — Т. III. Электричество. — 656 с. — ISBN 5-9221-0227-3; ISBN 5-89155-086-5.
  • Ландау, Л. Д., Лифшиц, Е. М. Теория поля. — Издание 7-е, исправленное. — М.: Наука, 1988. — 512 с. — («Теоретическая физика», том II). — ISBN 5-02-014420-7