Апанай мәчете

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Мәчет
Апанай мәчете
Апанай мәчетенең күренеше
Апанай мәчетенең күренеше
Ил Русия
Шәһәр Казан
Координатлары 55°46′40″ т. к. 49°07′09″ кч. о. / 55.777917° т. к. 49.119361° кч. о. / 55.777917; 49.119361 (G) (O)
Дин ислам
Бина төре мәчет
Төзелешнең 17681771 годы
Апанай мәчетенең яңартылган манарасы, 2007

Апанай мәчете (Икенче җәмигъ, Байлар, Тау тишеге) — Казандагы мәчет, татар дини архитектурасы һәйкәле. Бу бинада урыс бароккосы һәм татар декоратив сәнгате элементлары бар. Архитекторы билгесез.

Тарих[үзгәртү]

Апанай мәчете Иске Татар бистәсендә урнашкан. Ул Екатерина II Казанда патшабикә Анна Иоанновна боерыгы буенча җимерелгән һәм янган мәчетләр урынына, яңа ике таш мәчет төзергә рөхсәт биргәч, татар сәүдәгәре Якуп Солтангалиевның ярдәме белән 17681771 елларда төзелә.

Беренче вакытта мәчет бер заллы, сигез кырлы манаралы була. 1872 елда архитектор П.И.Романов проекты буенча, мәчеткә төньяктан ике этажлы өстәмә бина кушыла, ул беренчел бина белән бер үк стильдә төзелә. 1882 елда мәчет тирәсендә кирпичтән койма эшләнә, анда бер этажлы лавка төзелә.

Апанай мәчете ТатҮБК Президиумының 1930 елның 6 февральдәге карары нигезендә ябыла. Совет чорында манара, мәчет залларының гөмбәзләре җимерелә, ә эчке як өч этажга бүленә. Декоратив элементларның күбесе юк ителә. Бинада балалар бакчасы урнаштырыла. 1995 елда ул «Мөхәммәдия» мәдрәсәсенә тапшырыла, реставрация эше башлана. Бүгенге көндә манара һәм эчке бүленеш төзәтелгән. Мәчетнең имам-хатыйбы Вәлиулла хәзрәт Якупов.

Атама тарихы[үзгәртү]

«Апанай» дигән исем мәчет мәхәлләсендә Апанаевлар — атаклы татар сәүдәгәрләре яшәгәнгә бәйле, чөнки нәкъ шул меценатлар озак вакыт аны карап торганнар. Икенче исем — «Байлар» да Апанаевлардан килә. «Тау тишeге» исеме исә калкулыклы рельеф һәм җимерелүче ярның якын булуына бәйле.

Русия гербы Русия Федерациясе мәдәни мирасы, объект № 1610059000объект № 1610059000

Чыганаклар[үзгәртү]

  • Салихов Р.Р., Хайрутдинов Р.Р. Исторические мечети Казани. — Казань, 2005.
  • Салихов Р.Р., Хайрутдинов Р.Р. Республика Татарстан: Памятники истории и культуры татарского народа (конец XVIII — начало XX веков). — Казань, 1995.

Шулай ук кара[үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү]

Казанның истәлекле урыннары
Герб Казани