Бөек Мәскәү кенәзлеге
| Мәскәү кенәзлеге рус. Великое княжество Московское Бөек Мәскәү кенәзлеге |
|||||||||
|
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||
 1500 еллардагы Мәскәү кенәзлеге |
|||||||||
| Башкала | Мәскәү | ||||||||
| Тел(ләр) | рус теле | ||||||||
| Дин | православие | ||||||||
| Мәйдан | 3 млн. км² (1547) | ||||||||
| Халык | 1460 елларда 3 млн. 1530 елларда 6 млн. |
||||||||
| Идарә итү төре | монархия | ||||||||
| Кенәзләр | |||||||||
| - 1263-1303 | Даниил Александр улы | ||||||||
| - 1303-1325 | Юрий Даниил улы | ||||||||
| - 1325-1340 | Иван I Калита | ||||||||
| - 1340-1353 | Симеон Горур | ||||||||
| - 1353-1359 | Иван II Кызыл | ||||||||
| - 1359-1389 | Дмитрий Донской | ||||||||
| - 1389-1425 | Василий I | ||||||||
| - 1425-1433 | Василий II Кара | ||||||||
| - 1433 | Юрий Дмитрий улы | ||||||||
| - 1433-1434 | Василий II Кара | ||||||||
| - 1434 | Юрий Дмитрий улы | ||||||||
| - 1434 | Василий Кыек | ||||||||
| - 1434-1445 | Василий II Кара | ||||||||
| - 1445 | Дмитрий Шемяка | ||||||||
| - 1445-1446 | Василий II Кара | ||||||||
| - 1446-1447 | Дмитрий Шемяка | ||||||||
| - 1447-1462 | Василий II Кара | ||||||||
| - 1462-1505 | Иван III | ||||||||
| - 1505-1533 | Василий III | ||||||||
| - 1533-1547 | Иван IV Явыз | ||||||||
.png){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg)
Бөек Мәскәү кенәзлеге - урта гасырларда бүгенге Русия Федерациясенең территориясендә урнашкан дәүләт, башта Бөек Владимир кенәзлеге бүленмәсе, а соңрак - бөек кенәзлек.
Ул XIII гасырның 60нчы - 70нче елларында Бөек Владимир кенәзлегеннән аерылгач кына мөстәкыйльлек ала. 80нче еллардан алып, кенәз Даниил идарә иткән чорда, Мәскәү кенәзлегенең төньяк-көнчыгыш Русиягә карата сәяси һәи икътисади йогынтысы бик көчле була.
1330 еллардан 1480 елларга кадәр Мәскәү кенәзләрендә хан билгесе була. Иван Калита заманында да Мәскәү кенәзлеге үзенең йогынтысын көчәйтеп, үзенә тагын да зуррак территорияләр: Владимир, Тверь, Рязань кенәзлекләрен һәм Новгород республикасын үзенә яулый башлый. Шулай ук Мәскәү кенәзлеге Русия дәүләтнең үзәге булып формалашты. Хәтта монгол яулары чорлрында Мәскәү кенәзләре аларны җиңүгә ирешә, моңы мисал итеп 1380 елгы кенәз Дмитрий Донскойның Куликова сугышында җиңүен атарга мөмкин.
1547 елда Иван IV Явыз патша титулын алгачтан, кенәзлек патшалыкка әйләнгән.
 |
Викиҗыентыкта? Muscovy |
|---|
