Бөек Мәскәү кенәзлеге

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Мәскәү кенәзлеге
рус. Великое княжество Московское
Бөек Мәскәү кенәзлеге

Coat of Arms of Vladimir (1781).png
 
Nowogród.svg
 
Flag of None.svg
 
Flag of None.svg
 
Coat of Arms of Pskov.png
 
Flag of None.svg
1468 ел — 1547 ел


Herb Moskovia-1 (Alex K).svg
Lob flag moskovskiy.svg Coat of arms of Russia (XV Century).svg
Байрак Мәскәү кенәзлеге гербы
Moscow1500.png
1500 еллардагы Мәскәү кенәзлеге
Башкала Мәскәү
Тел(ләр) рус теле
Дин православие
Мәйдан 3 млн. км² (1547)
Халык 1460 елларда 3 млн.
1530 елларда 6 млн.
Идарә итү төре монархия
Кенәзләр
 - 1263-1303 Даниил Александр улы
 - 1303-1325 Юрий Даниил улы
 - 1325-1340 Иван I Калита
 - 1340-1353 Симеон Горур
 - 1353-1359 Иван II Кызыл
 - 1359-1389 Дмитрий Донской
 - 1389-1425 Василий I
 - 1425-1433 Василий II Кара
 - 1433 Юрий Дмитрий улы
 - 1433-1434 Василий II Кара
 - 1434 Юрий Дмитрий улы
 - 1434 Василий Кыек
 - 1434-1445 Василий II Кара
 - 1445 Дмитрий Шемяка
 - 1445-1446 Василий II Кара
 - 1446-1447 Дмитрий Шемяка
 - 1447-1462 Василий II Кара
 - 1462-1505 Иван III
 - 1505-1533 Василий III
 - 1533-1547 Иван IV Явыз

Бөек Мәскәү кенәзлеге - урта гасырларда бүгенге Русия Федерациясенең территориясендә урнашкан дәүләт, башта Бөек Владимир кенәзлеге бүленмәсе, а соңрак - бөек кенәзлек.

Ул XIII гасырның 60нчы - 70нче елларында Бөек Владимир кенәзлегеннән аерылгач кына мөстәкыйльлек ала. 80нче еллардан алып, кенәз Даниил идарә иткән чорда, Мәскәү кенәзлегенең төньяк-көнчыгыш Русиягә карата сәяси һәи икътисади йогынтысы бик көчле була.

1330 еллардан 1480 елларга кадәр Мәскәү кенәзләрендә хан билгесе була. Иван Калита заманында да Мәскәү кенәзлеге үзенең йогынтысын көчәйтеп, үзенә тагын да зуррак территорияләр: Владимир, Тверь, Рязань кенәзлекләрен һәм Новгород республикасын үзенә яулый башлый. Шулай ук Мәскәү кенәзлеге Русия дәүләтнең үзәге булып формалашты. Хәтта монгол яулары чорлрында Мәскәү кенәзләре аларны җиңүгә ирешә, моңы мисал итеп 1380 елгы кенәз Дмитрий Донскойның Куликова сугышында җиңүен атарга мөмкин.

1537 елны Бөек Мәскәү кенәзлек Литвага Гомель белән Любечны биргән.

1547 елда Иван IV Явыз патша титулын алгачтан, кенәзлек патшалыкка әйләнгән.