Вельск
| шәһәр (1783 елдан)
Вельск
|
Вельск (рус. Вельск) — Архангельск өлкәсендә шәһәр, Вельск районының административ үзәге.
Эчтәлек |
География [үзгәртү]
Шәһәр Вага елгасында, аңа Вель елгасы кушылу урынында, Архангельскидан 545 километр көньяктарак урнаша. Төньяк тимер юлының Вельск станциясе. Шәһәр аша М8 «Холмогоры» (Мәскәү — Ярославль — Вологда — Архангельск — Северодвинск) автоюлы бара.
Климат [үзгәртү]
- Елның урта температурасы — +2,7 °C
- Елның урта җил тизлеге — 1,5 м/с
- Елның урта һава дымлылыгы — 77,7%
| Вельск климаты | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | |
| Абсолют максимум, °C | 8,5 | 9,4 | 15,1 | 27,1 | 30,9 | 33,7 | 35,2 | 35,6 | 28,2 | 22,2 | 11,0 | 7,6 | |
| Уртача максимум, °C | −9,5 | −7,5 | 0,1 | 7,7 | 14,9 | 20,3 | 22,7 | 19,5 | 13,1 | 5,5 | −2,9 | −7,1 | |
| Уртача температура, °C | −12,4 | −10,9 | −4,2 | 2,7 | 9,5 | 14,8 | 17,3 | 14,4 | 8,9 | 2,7 | −4,8 | −9,5 | |
| Уртача минимум, °C | −16,3 | −15,2 | −8,9 | −2,4 | 3,4 | 8,9 | 11,8 | 9,4 | 4,8 | −0,1 | −7,6 | −12,9 | |
| Абсолют минимум, °C | −44,5 | −38,7 | −32,2 | −22,2 | −7,8 | −2,7 | 1,6 | −2,2 | −8,2 | −20 | −33,9 | −38,9 | |
| Чыганак: Вельск, Российская федерация. Архив климатических данных. Archived from the original on 2012-05-15. | |||||||||||||
Тарих [үзгәртү]
Беренче тапкыр 1137 елда чиркәү ясагы җыю пункты буларак телгә алына. 1397 елда Вель волосте буларак телгә алына.
1462 елдан — Мәскәү кенәзлеге составында. 1550 елдан — Вель посады.
1783 елда Вельск шәһәр статусын ала һәм Вельск өязенең үзәгенә әйләнә.
XIX гасырның 80-еллардан сәяси сөрген урыны буларак таныш.
1929 елдан Вельск районы үзәге булып тора.
Халык [үзгәртү]
| 1856[2] | 1897[3] | 1913[2] | 1926[2] | 1931[2] | 1939[2] | 1959[4] | 1970[5] | 1979[6] | 1989[7] | 2002[8] | 2010[9] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ~800 | 1 989 | ~3 000 | ~3 500 | ~3 500 | ~6 700 | 16 938 | 21 899 | 24 556 | 25 967 | 26 241 | 23 885 |
Милли состав (2002): руслар — 96,9%, украиннар — 1,0%.[10]
Икътисад [үзгәртү]
Вельск — агач эшкәртү һәм лесохимия сәнәгатьләренең эре үзәге.
Машиналар төзү заводы, икмәк комбинаты, ит комбинаты, сөт комбинаты.
Югары уку йортлары [үзгәртү]
- Заманча һуманитар академиясенең филиалы
Искәрмәләр [үзгәртү]
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 http://www.mojgorod.ru/arhangel_obl/veljsk/index.html
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=201
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus59_reg2.php
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus70_reg2.php
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus79_reg2.php
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus89_reg2.php
- ↑ http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus02_reg2.php
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis2010/svod.xls
- ↑ 2002 ел сан алу базасы
|
|
||
|---|---|---|
| Шәһәрләр: Архангельск | Вельск | Каргополь | Коряжма | Котлас | Мезень | Мирный | Нарьян-Мар1 | Новодвинск | Няндома | Онега | Северодвинск | Сольвычегодск | Шенкурск
Шәһәр округлары: Архангельск | Коряжма | Котлас | Мирный (ЯАТБ) | Нарьян-Мар1 | Яңа Җир | Новодвинск | Северодвинск Районнар: Вельск районы | Вилегда районы | Виноградов районы | Котып аръягы районы1 | Каргополь районы | Коноша районы | Котлас районы | Красноборск районы | Лена районы | Лешуконское районы | Мезень районы | Няндома районы | Онега районы | Пинега районы | Плесецк районы | Диңгез буе районы | Устья районы | Холмогоры районы | Шенкурск районы | Югары Тойма районы |
||
| 1 — Ненец автономияле округы составына керә. | ||