Иерусалим

Кодүс яки Иерусалим (ивр. ירושלים Йерушала́им, гарәп. القدس‎ әл-К̣удс) - Якын Көнчыгышта урнашкан борынгы шәһәр. Халкы якынча 770 000 кеше, мәйданы 125 км². Халкының 65% - яһүдиләр, 32% - мөселманнар, 2% - христианнар, 1% - башкалар.

Тарих

Иерусалимда археологик казу эшләре 1864 елда башлана һәм бүгенге көндә дә дәвам итә.

• Б.э.к. V-IV мең еллык - кеше яшәвенең беренче билгеләре.
• Б.э.к. XIX гасыр - Мелхиседек патшаның идарәсе заманы.
• Б.э.к. 1000 ел - б.э.к. VI гасыр - Израиль һәм Яһүд патшалыклары заманы.
• Б.э.к. 598 ел - Вавилон патшасы Навуходоноср шәһәрне яулап ала.
• Б.э.к. 586 ел - Сөләйман гыйбадәтханәсе вавилонлылар тарафыннан җимерелә.
• Б.э.к. 516 - 70 ел - Икенче гыйбадәтханә чоры.
• 70 ел - Икенче гыйбадәтханәнең римлылар тарафыннан җимерелүе.
• 6 ел - 638 ел - Рим һәм Византия идарәсе.
• 638 ел - шәһәр гарәпләр тарафыннан яулап алына.
• 638 ел - 1300-еллар - гарәпләр идарәсе.
• 1300-еллар - 1917 ел - Мәмлүкләр һәм Госманлылар идарәсе.
• 1917 ел - 1948 ел - Британия мандаты чоры.
• 1948 ел - 1967 ел - Иерусалим Иордания һәм Израиль арасында бүленгән.
• 1967 ел - Алты көнлек сугыш нәтиҗәсендә бөтен Иерусалим Израиль кулына күчә. БМО тарафыннан шәһәрнең көнчыгыш өлешендә Израильнең хакимияте танылмый.

Иерусалимның таудан күренеше