Йошкар-Ола

шәһәр (1781 елдан) Йошкар-Ола Байрак Герб Ил РусияРусия Республика Мари ИлМари Ил Шәһәр округы Йошкар-Ола Координаталар 56.632778, 47.89583356°37′58″т.к. 47°53′45″кч.о.  Нигезләнде 1584 Мәйдан 101 км² Мәркәз биеклеге 90 м Климат төре уртача континенталь Халык саны 248 688 кеше (2010) UTC UTC+4 Телефон коды +7 8362 Почта индексы 424000 — 424045 Рәсми сайт http://www.i-ola.ru/ (рус.) Йошкар-Ола Викиҗыентыкта

Йошкар-Ола (элеккеге исеме — Чар) (чирм. Йошкар — «кызыл», чирм. Ола — «шәһәр» — «Кызыл шәһәр», искергән чирм. Чарла, Цар-ола) – Мари Эл республикасының башкаласы.

Халык саны — 248 688 кеше, буйсындырылган торак пунктлары белән — 259 162 кеше (2010).

География

Шәhәр Кече Какшан елганың сул ягында, Мәскәүдән 743 километрга көчыгышрак урнашкан. Яшел Үзән — Яраң тимер юлында Йошкар-Ола станциясе. Шәһәр аша Р165 (Йошкар-Ола — Яраң), Р172 (Йошкар-Ола — Уржум), Р173 (Йошкар-Ола — Козьмодемьянск), Р174 (Йошкар-Ола — Мария Посады — Чуел), Р175 (Йошкар-Ола — Яшел Үзән — Казан), Р176 «Нократ» (Чабаксар — Йошкар-Ола — Киров — Сыктывкар) автоюллар баралар.

Йошкар-Оладан эре шәһәрләр кадәр ераклыгы (автоюллар буенча)
			Петрозаводск ~ 1434 км Вологда ~ 866 км	Сыктывкар ~ 724 км Киров ~ 297 км	Березники ~ 846 км Глазов ~ 396 км
			Түбән Новгород ~ 325 км Владимир ~ 576 км Мәскәү ~ 763 км		Ижау ~ 523 км Пермь ~ 669 км Екатеринбург ~ 1025 км
			Чабаксар ~ 96 км Саранск ~ 418 км	Сембер ~ 317 км Самара ~ 559 км	Казан ~ 145 км Ырынбур ~ 873 км

Сәгать поясы

Йошкар-Ола һәм Мари Ил Республикасы Moscow Time Zone (MSK/MSD) сәгать поясында урнаша. Бу сан, UTC системасы буенча исәпләгәндә, +4:00 гә тигез.

Климат

Йошкар-Ола климаты
Күрсәткеч	Гый	Фев	Мар	Апр	Май	Июн	Июл	Авг	Сен	Окт	Ноя	Дек	Ел
Уртача максимум, °C	−9,9	−7,5	−0,6	9,4	18,4	22,6	24,5	22,4	15,6	6,3	−1,2	−5,9	7,8
Уртача температура, °C	−13,9	−12,1	−5,4	4,6	12,2	16,5	18,7	16,5	10,8	3,2	−3,8	−9,2	3,2
Уртача минимум, °C	−17,9	−16,6	−10,1	−0,3	6,0	10,3	12,8	10,6	6,0	0,0	−6,3	−12,5	−1,5
Явым-төшем нормасы, мм	32	25	24	34	40	61	82	60	54	53	46	37	548
Чыганак: Гидрометцентр России

Тарих

Казан губернасы харитасы

Шәһәр 1584 елда Фёдор Иванович патшасы указы буенча «Царёв город на Кокшайке» (соңрак ул Царёвококшайскка әйләнә) исеме астында ныгытма буларак нигезләнә.

1708 елдан — Казан губернасы составында, 1719 елдан — аның Зөя провинциясе үзәге. 1781 елдан — Казан губернасының Чар өязе үзәге.

1856 елда шәһәрдә 5 чиркәү, 178 йорт һәм 10 лавка (кибет) булган.

1919 елда шәһәргә Краснококшайск исеме бирелә. 1920 елның июньдә, Казан губернасы юкка чыгару сәбәпле, Краснококшайск өяз белән Вятка губернасы составына кертелә; шул ук елның ноябрьдә Мари автономияле өлкәсе оештырыла, ә Краснококшайск аның административ үзәге була.

1928 елда шәһәргә Йошкар-Ола (Кызыл шәһәр) исеме кушыла. 1936—1990 елларда — Мари Автономияле Совет Социалистик Республикасы башкаласы.

1991 елдан Мари Ил Республикасы башкаласы булып тора.

Халык

1856	1897	1913	1926	1931	1939	1959	1970	1979	1989	2002	2010
~1 200	1 658	~2 500	~4 300	~7 600	~27 200	88 744	166 073	201 371	241 601	256 719	248 688

Милли состав: руслар — 66,3%, марилар — 24,7%, татарлар — 4,6%, украиннар — 2,3%, чуашлар — 0,8%.

Югары уку йортлары

• Мари дәүләт университеты
• Идел буе дәүләт техника институты
• Регионара ачык социаль институты

Шуның өстенә, шәһәрдә башка югары уку йортларның якынча 10 филиал эшли.