Күктерәү

Күктерәү (инг. skyscraper сүзеннән калька) яки күктишәр^[1]^[2] — бик биек бина. Күктерәү — кеше эшчәнлеге өчен төзелгән бина булып тора.

Күктерәүнең минималь биеклеге бүген дә бәхәс булып тора. АКШ һәм Аурупада аның минимал биеклеге 150 м яки 500 фут^[3].

300 метрдан биек күктерәүләр- үтә күктерәүләр дип аталалар.^[4].

Күктерәү биеклеген исәпләгәндә теле- һәм радиоманаралар озынлыгы монда керми.

Бина биеклеген үлчәүдәге өч критерий:

бинаның конструктив биеклеге.
соңгы катка кадәр.
антенна(һ.б.) очына кадәр.

Күктерәүләрне чагыштыру

Төп критерий булып - 1нчесе тора.

19 гасырга кадәр биек биналар сирәк төзелгән.

2011 елның октябренә җирдә 150 метрдан биек 2490 күктерәү исәпләнә. ^[5]

Эчтәлек

1 Беренче күктерәү
2 Җирдәге иң биек 7 күктерәү
- 2.1 Кыйтгалар буенча иң биек күктерәүләр
- 2.2 Тарихи иң биек күктерәүләр
3 Галерея
4 Моны да карагыз
5 Искәрмәләр
6 Сылтамалар

Беренче күктерәү[үзгәртү]

Home Insurance Building — беренче күктерәү 1885 ел

Иң беренче күктерәү булып 1985 елда төзелгән Чикагодагы The Home Insurance Building күктерәве санала. Ул 1931 елга кадәр яши. Башта ул 42 метрлы вә 10 катлы булып төзелә, ә 1891 елда тагын ике кат өстәлә (биеклеге 55 метрга җитә). Проект авторы- Уильям Ле Барон Дженни. Ул бина төзүдә беренче булып каркаслар куллана.

Җирдәге иң биек 7 күктерәү[үзгәртү]

Исеме	Кала	Биеклеге, м	Катлар	Төзү елы
Бурдж Халифа	Дубай	828	163	2009
Тайбэй 101	Тайбэй	508	101	2005
Шанхай бөтендөнья сәүдә үзәге	Шанхай	492	101	2008
Петронас-1	Куала-Лумпур	452	88	1997
Петронас-2	Куала-Лумпур	452	88	1997
Наньцзин Гринлэнд Финанс үзәге	Нанкин	450	66	2009
Уиллис-Тауэр (элеккеге Сирс-Тауэр)	Чикаго	442	110	1973

Кыйтгалар буенча иң биек күктерәүләр[үзгәртү]

Континент	Исеме	Кала	Биеклеге, м	Катлар	Төзү елы
Австралия һәм Океания	Q1	Голд-Кост	323	78	2005
Азия	Дубай манарасы	Дубай	828	163	2009
Африка	Карлтон Сентр Офис Тауэр(ингл.)тат.	Йоханнесбург	223	50	1973
Аурупа	Башкалалар шәһәре	Мәскәү	302	73	2009
Төньяк Америка	Уиллис-Тауэр (элеккеге Сирс-Тауэр)	Чикаго	443,2^[6]	110	1973
Көньяк Америка	Парке Сентраль Торре Эсте(ингл.)тат.	Каракас	225	56	1979

Тарихи иң биек күктерәүләр[үзгәртү]

Исеме	Төзү елы	Кала	Статусы	Биеклеге (м)	катлары
Хоум-иншуранс-билдинг	1885	Чикаго	1931 елда җимерелә	55	12
Уорлд билдинг	1890	Нью-Йорк	1955 елда җимерелә	94	20
Манхэттен Лайф иншуренс билдинг(ингл.)тат.	1894	Нью-Йорк	1930 елда җимерелә	106	18
Парк Роу билдинг(ингл.)тат.	1899	Нью-Йорк	әле дә бар	119	30
Зингер билдинг(ингл.)тат.	1908	Нью-Йорк	1968 елда җимерелә	187	47

Метрополитан Лайф Тауэр	1909	Нью-Йорк	әле дә бар	213	50
Вулворт билдинг	1913	Нью-Йорк	әле дә бар	241	60
Трамп билдинг	1930	Нью-Йорк	әле дә бар	283	71
Крайслер билдинг	1930	Нью-Йорк	әле дә бар	319	77
Эмпайр Стейт билдинг	1931	Нью-Йорк	әле дә бар	381,3	102

Бөтендөнья сәүдә үзәге (1нче манара)	1972	Нью-Йорк	2001 елда җимерелә	417	110
Сирс-Тауэр (хәзер Уиллис-тауэр)	1973	Чикаго	существует	443,2	110
Петронас-Тауэрс	1998	Куала-Лумпур	әле дә бар	451,9	88
Тайбэй 101	2004	Тайбэй	әле дә бар	508	101
Бурдж Халифа	2009	Дубай	әле дә бар	828	163