Литва

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Литва Җөмһүрияте
Lietuvos Respublika
Flag of Lithuania.svg Coat of arms of Lithuania.svg
Байрак Герб
Гимн: «Tautiška giesmė»
«Милли җыры»

EU-Lithuania.svg

Бәйсезлек датасы

16 февраль 1918 (Русиядән)
11 март 1990 (ССРБдан)

Рәсми тел

литва теле

Башкала

Вилнүс

Идарә итү формасы

Парламент республикасы

Президент

Далә Грибаускайте

Хөкүмәт Рәисе

Альгирдас Буткәвичүс

Мәйдан

123-нче

- Барлыгы

- Су

65 200 км²

1,35 %

Халык саны

62-нче

- Барлыгы

- Халык тыгызлыгы

2 981 275 кеше (2012)[1]

50,3 кеше/км²

Тулаем эчке продукт (САМП)

86-нче

- Барлык, агымдагы бәядә (2012)

- Кеше башына

64,318 млрд $

20 888 $

Тулаем эчке продукт (номинал)

82-нче

- Барлык, агымдагы бәядә (2011)

- Кеше башына

42,438 млрд $

13 078 $

КПҮИ

Green Arrow Up Darker.svg 0,810[2] (бик югары) (40-нче)

Валюта

Литва литы

Интернет доменнар

.lt

ISO коды

LT

Телефон коды

+370

Сәгать пояслары

UTC +2 (җәйге вакытта UTC +3)

Литва́ (литв. Lietuva), рәсми атамасы — Литва́ Җөмһүрияте (литв. Lietuvos Respublika) — Аурупада, Балтыйк диңгезенең көнчыгыш ярында урнашкан дәүләт. Төньякта Латвия, көнчыгышта Белорусия, көньяк-көнбатышта Польша һәм Русия илләре белән чиктәш. Башкаласы — Вильнюс каласы.

Аурупа берлегенә һәм НАТОга керә.

География[үзгәртү]

Чиктәшлек[үзгәртү]

Як Ил
Төньяк Латвия
Көньяк-көнчыгыш Белорусия
Көньяк-көнбатыш Русия (Калининград өлкәсе)
Көньяк-көнчыгыш Польша

Көнчыгышта Балтыйк диңгезе белән юыла.

Кырый нокталар[үзгәртү]
  • төньякта — Биржай районыныда, 56°27' т. к.
  • көньякта — Варена районында, 53°54' т. к.
  • көнбатыштаНида бистәсе янында, 20°56' кч. о.
  • көнчыгышта — Игналина районында, 26°51' кч. о.

Климат[үзгәртү]

Литваның климаты — уртача континенталь, гыйнварының урта температурасы — -3°…-6°С, июльнең урта температурасы — +16°…+18°С. Явымнар саны — ел эчендә 500 мм (Жәмайт калкулыгы)—800 мм (Урта Литва калкулыгы).

Гидрография[үзгәртү]

Елгалар Балтыйк диңгезе бассейнына керәләр. Төп елгалар — Неман һәм Нярис.

Тарих[үзгәртү]

«Литва» исеме беренче тапкыр 1009 елда телгә алына.

1537 елны Бөек Мәскәү кенәзлеге Литвага Гомель белән Любечны биргән.

Бөек Литва кенәзлеге[үзгәртү]

Речь Посполитая[үзгәртү]

Русия империясе составында[үзгәртү]

Бәйсезлек периоды (1918—1940)[үзгәртү]

Совет периоды[үзгәртү]

Административ бүленеше[үзгәртү]

Литваның административ бүленеше

Литва территориясе 10 өязенә бүленә. Өязләр, үз чиратта, районнарга, шәһәрләргә һәм үзидарәләргә бүленәләр; үзидарәләр һәм районнар старосталыкларга бүленәләр.

  1. Клайпеда өязе
  2. Тельшәй өязе
  3. Шәуләй өязе
  4. Паневежис өязе
  5. Таураге өязе
  6. Каунас өязе
  7. Утена өязе
  8. Мариямполе өязе
  9. Вилнүс өязе
  10. Алитус өязе

Халык[үзгәртү]

Торак пунктлар[үзгәртү]

Моны да карагыз: Төрле телләрдә Литва топонимлары, Литва шәһәрләре исемлеге

Vilnius river.jpg
Вилнүс
Kaunas panorama.jpg
Каунас
Klaipėdos senamiestis dabar.jpg
Клайпеда
Siauliai view.jpg
Шәуләй

Урын Шәһәр Литвача исеме Халык саны

Panevėžys001.JPG
Паневежис
Alytus.png
Алитус
Marijampolės senamiestis 6.JPG
Мариямполе
DSCN4797 resize.jpg
Мажейкәй

1 Вилнүс Vilnius 523 050
2 Каунас Kaunas 311 148
3 Клайпеда Klaipėda 160 361
4 Шәуләй Šiauliai 107 875
5 Паневежис Panevėžys 98 612
6 Алитус Alytus 58 616
7 Мариямполе Marijampolė 40 388
8 Мажейкәй Mažeikiai 36 700
9 Йонава Jonava 30 224
10 Утена Utena 28 622
11 Кедайнәй Kėdainiai 26 357
12 Тельшәй Telšiai 25 271
13 Висагинас Visaginas 21 751
14 Таураге Tauragė 24 042
15 Укмерге Ukmergė 23 450
16 Плунге Plungė 19 829
17 Кретинга Kretnga 18 990
18 Шилуте Šilutė 17 427
19 Радивилишкис Radviliškis 17 005
20 Паланга Palan̨ga 15 538
[3]























Моны да карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү]

Commons-logo.svg
Викиҗыентыкта әлеге темага бәйле медиа бар: