Ырынбур өлкәсе

Ырынбур өлкәсе Оренбургская область Байрак Герб Дәүләт төзелеше өлкә Рәсми тел урыс Башкала Ырынбур Губернатор Алексей Чернышёв Мәйдан – Барлыгы – % Су 123 700 км² 0,1% Халык саны – Барлыгы (2009) – Тыгызлык 2 111 500 кеше 17,1 кеше/км² Акча RUB Вакыт UTC YEKT (UTC+5, җәй вакытында UTC+6) Интернет домены юк Телефон коды +7

Ырынбу́р өлкәсе́ – Рәсәй Федерациясенең Аурупа өлеше субъекты. Идел буе федераль округына керә.

Өлкә үзәге – Ырынбур шәһәре.

География

Чиктәшлек

Як	Рәсәй субъекты
Төньяк-көнбатыш	Татарстан
Төньяк	Башкортстан
Төньяк-көнчыгыш	Чиләбе өлкәсе
Көнчыгыш Көньяк	Казакъстан
Көнбатыш	Самара өлкәсе

Оренбург өлкәсе Көнчыгыш Аурупа тигезлекнең көньяк-көнчыгыш өлешендә урнаша. Өлкәнең көнчыгыштан көнбатышка озынлыгы — 755 км, төньяктан көньякка — 425 км. Өлкәнең көнбатышны Общий Сырт калкулыгы биләп тора, өлкәнең көнчыгышны Урал арты тигезлеге һәм Тургай платоның кырые биләп торалар.

Климат

Климат — кискен континенталь. Гыйнварның урт температурасы — -14...-18°С, июльнең урта температурасы — +19...22°С. Урта ел явымнар саны 300—450 мм.

Гидрогорафия

Төп елгалар — Җаек (2428 км), Сакмар (798 км), Илек (623 км), Самара (594 км).

Тарих

Хәзерге Оренбург өлкәсе территориясе Русия империясе составына XVIII гасырның 30-елларда керәләр.

1743 елда чик буендагы Оренбург крепосте нигезләнә. 1744 елда Оренбург губернасы оештырыла. Губерна составында хәзерге Казакъстан, Башкортстан, Чиләбе һәм Самара өлкәсе территорияләрсе булганнар.

1928 елда Оренбург губернасы юкка чыгыраыла, ә аның территориясе Урта Идел өлкәсенә кертелә. 1934 елның 7 декабрендә БҮБК Президиумы карары Оренбург өлкәсе оештырылу турында карарын кабул итә. 1938 елның 26 декабрендә, ССРБ Югары Советы Президиумы указы буенча, Оренбургка Чкалов исеме бирелә, ә Оренбург өлкәсенә Чкалов өлкәсе исеме бирелә. 1957 елда шәһәргә һәм өлкәгә иске исем кайтарыла.

Халык

2002 ел

• Урыс халкы – 1 611,5 мең кеше
• Татар халкы – 166,0 мең кеше
• Казах халкы – 125,6 мең кеше
• Украин халкы – 76,9 мең кеше
• Башкорт халкы – 52,7 мең кеше
• Мордва халкы – 52,5 мең кеше
• Алманнар – 18,1 мең кеше
• Чуаш халкы – 17,2 мең кеше
• Әрмән халкы – 10,6 мең кеше
• Белорус халкы – 9,2 мең кеше
• Әзербайҗан халкы – 7,8 мең кеше
• Үзбәк халкы – 3,3 мең кеше

Административ бүленеш

Районнар

Абдулино районы Адамовка районы Акболак районы Александровский районы Әсәкәй районы Беляевка районы Богырслан районы Бозаулык районы Гай районы Грачевка районы Домбаровский районы Илек районы

Кваркено районы Кызыл Гвардия районы Куандык районы Корманай районы Матвеевка районы Яңа Орски районы Новосергиевка районы Октябрьское районы Ырынбур районы Первомайский районы Переволоцкий районы Пономаревка районы

Сакмара районы Сарыкташ районы Светлый районы Северный районы Тоз-Илек районы Сорочинск районы Ташла районы Тоцкое районы Төлген районы Шарлык районы Ясный районы

Шәһәр округлары

1. Оренбург
2. Богыруслан
3. Бозаулык
4. Гай
5. Медногорск
6. Новотроицк
7. Орск
8. Сорочинск
9. Ябык административ-территориаль берәмлеге Комаровский штп-ы

Моны да карагыз

• Ырынбур губернасы