Польша

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Польша Җөмһүрияте
Flag of Poland.svg Польша гербы
Байрак Илтамга
Ил көе: «Домборвский мазуркасы»
EU-Poland.svg
Рәсми тел поляк теле[1]
Башкала Варшава
Эре шәһәрләр Варшава, Лодзь, Краков, Вроцлав, Познань
Идарә итү формасы Парламент җөмһүрияте
Президент
Премьер-министр
Сейм маршалы
Сенат маршалы
Бронислав Коморовский
Эва Копач
Радослав Сикорский
Богдан Борусевич
Мәйдан
• Барлыгы
• су өслеге проценты
дөньяда 69-нчы
312 679 км²
3,07
Халык саны
• Бәя (2013)
• Җанисәп (2014)
Халык тыгызлыгы

38 383 809[2][3] кеше (33-нче)
38 483 957[4] кеше
123 кеше/км²
ТЭП (САМП)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

854,191 млрд.[5] $
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы (2012)
  • Кеше башына

489,795 млрд.[5] $
12 708[5] $
КПҮИ (2013) Green Arrow Up Darker.svg 0,821[6] (бик югары) (39-нчы)
Акча берәмлеге Польша злотые (PLN)
Интернет домены .pl
ISO коды PL
ХОК коды POL
Телефон коды +48
Сәгать поясы CET (UTC+1, җәен UTC+2)

Координатлар: 52°13′00″ т. к. 21°02′00″ кч. о. / 52.21667° т. к. 21.03333° кч. о. / 52.21667; 21.03333 (G) (O)

Польша (польча Polska, рәсми исеме Польша Җөмһүрияте́, польча Rzeczpospolita Polska — Жечпосполита Польска) — Үзәк Аурупада урнашкан дәүләт. Польша башкаласы — Варшава.

Исеме[үзгәртү]

Төгәл рәсми исеменең тәрҗемәсе — Поляк Республикасы, чөнки Polska — поляк дигәнне аңлата (лат. Respublica PolonaPolonia (Польша) түгел) [7]. Рәсми исемендә хәзерге поляк сүзе «republika» (республика) кулланылмый, ә искергән «Rzeczpospolita» (Жечпоспо́лита) сүзе кулланыла.

Польша сүзе борынгы славян сүзе полъ (ачык, ирекле, буш) сүзеннән килеп чыккан, илнең рельефында тигезлек өстенлек иткәнен күрсәтә.

Тарих[үзгәртү]

Төп мәкалә: Польша тарихы

Башлангыч тарих[үзгәртү]

  • 1918 6 ноябрьПольшада совет республикасы игълан ителә.

Халык[үзгәртү]

Эре шәһәрләр[үзгәртү]

Урын Шәһәр Ләһчә исеме Халык саны
1 Варшава Warsaw 1700612
2 Краков Kraków 757611
3 Лодзь Łódź 728892
4 Вроцлав Wrocław 630131
5 Познань Poznań 554696
6 Гданьск Gdańsk 460276
7 Шчецин Szczecin 410131
8 Быдгошч Bydgoszcz 363926
9 Люблин Lublin 349103
10 Катовице Katowice 310764
11 Белосток Białystok 294001
12 Гдыня Gdynia 249139
13 Ченстохова Częstochowa 236796
14 Радом Radom 221287
15 Сосновец Sosnowiec 216420
16 Торунь Toruń 204954
17 Кельце Kielce 202196
18 Гливице Gliwice 187474
19 Забже Zabrze 181128
20 Бытом Bytom 176902

Административ бүленеш[үзгәртү]

Воеводалык Үзәк Мәйдан Халык саны, 2011[8]
Бөек Польша воеводалыгы Познань 29 825,59 3 447 441
Вармия-Мазуры воеводалыгы Ольштын 24 202,95 1 452 147
Карпаты асты воеводалыгы Жешув 17 926,28 2 127 285
Кече Польша воеводалыгы Краков 15 144,10 3 337 471
Көнбатыш Поморье воеводалыгы Шчецин 22 901,48 1 722 883
Куявия-Поморье воеводалыгы Быдгошч, Торунь 17 969,72 2 097 634
Лодзь воеводалыгы Лодзь 18 219,11 2 538 677
Люблин воеводалыгы Люблин 25 114,48 2 175 700
Любуш воеводалыгы Гожув-Великопольски, Зелёна-Гура 13 984,44 1 022 843
Мазовия воеводалыгы Варшава 35 597,80 5 268 660
Ополе воеводалыгы Ополе 9 412,47 1 016 213
Подлясье воеводалыгы Белосток 20 179,58 1 202 365
Поморье воеводалыгы Гданьск 18 292,88 2 276 176
Свентокшиж воеводалыгы Кельце 11 672,34 1 280 727
Силезия воеводалыгы Катовице 12 294,04 4 630 364
Түбән Силезия воеводалыгы Вроцлав 19 947,76 2 915 238

Моны да карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]

  1. [[2005 ел]ның 6 гыйнварында кабул ителгән канун буенча, берәр милли азчылык халык санының 20% һәм зуррак өлешен тәшкил иткән гминаларда җирле муниципалитетлар дәүләт тәшкиләтләрендә икенче телне кертергә хокукы бар. Канун белорус, литва, кашуб һәм алман телләренә карый.
  2. Census.gov. Country Rank. Countries and Areas Ranked by Population: 2013. U.S. Department of Commerce (2013). 9 май 2013 көнне тикшерелгән. 9 май 2013 көнне төп чыганагыннан архивланган.
  3. Население на 3 квартал 2012"
  4. Główny Urząd Statystyczny. Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2014 r. Stanu w dniu 30 VI 2014 r [1]
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Международный Банк, World DataBank: World Development Indicators, версия от 27 ноября 2013 года
  6. Human Development Report 2013Калып:Deadlink. United Nations. 14 март 2013 көнне тикшерелгән.
  7. Карагыз: Słownik Ojczyzny Polszczyzny, Wrocław 2002, или [2]
  8. Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. - wyniki spisu ludności i mieszkań 2011 r.