Русия Югары Советы куып таратылуы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Югары Советы куып таратылуы
White House-3.JPG
Мәскәүдәге Ак йортының янган фасады
Дата

21 сентябрь4 октябрь 1993

Урын

Мәскәү

Нәтиҗә

президент Ельцин җиңүе, вице-президент посты юкка чыгаруы, Русия халык депутатлары съезды һәм Русия Югары советының таратылуы, халык депутатлары Советлары эшчәнлегенең туктатылуы. Элек булган совет республикасына алмашка Русиядә идарә итү формасы буларак президент республикасы урнаштырыла

Көндәшләр
Русия байрагы Русия байрагы
Русия президенты Борис Ельцин тарафдарлары; Тамань дивизиясе
Русия байрагы Русия халык депутатлары съезды
Русия байрагы Русия Югары советы
Русия байрагы Русия вице-президенты
Русия байрагыСССР байрагыРСФСР байрагы
Русия халык депутатлары съезды һәм Русия Югары советы тарафдарлары, шул исәптә:
* Милли коткару фронты
* Рус милли берлеге
* «Хезмәтчел Русия» хәрәкәте
Сәргаскәрләр
Русия байрагы Борис Ельцин
Русия байрагы Павел Грачёв
Русия байрагы Виктор Ерин
Русия байрагы Валерий Евневич
Русия байрагы Александр Руцкой
Русия байрагы Руслан Хасбулатов
Русия байрагы Владислав Ачалов
Русия байрагы Виктор Баранников
СССР байрагы Станислав Терехов
СССР байрагы Альберт Макашов
СССР байрагы Виктор Анпилов
Русия империясе байрагы Александр Баркашов
Яклар көчләре
билгесез билгесез
Югалтулар
билгесез билгесез

Русия Югары Советы куып таратылуы (рус. Разгон Верховного Совета России, «1993 елдагы Октябрь фетнәсе», «1993 елдагы Октябрь күтәрелеше», «1993 елдагы Ельцин түнтәрелеше», «Ак йортны атыш», «Советлар йортны атыш», «1400 указы») — 1993 елның 21 сентябрь — 4 октябрьдагы Русия Федерациясендәге эчке сәяси конфликты.

1992 елда башлаган конституцон кризис нәтиҗәсендә килеп чыккан. Конфликт нәтиҗәсе — Мәскәү урамнарындагы кораллы бәрелешләре (президент рәсми чыганаклар буенча бәрелешләр нәтиҗәсендә 157 кеше һәлак булган, 348 кеше яраланган[1], парламент чыганагы буенча 10 меңгә кадәр кеше вафат) белән 1917 елдан гамәлдә булган «совет хакимият моделе»нең көчләп туктату.

Бәрелешләр сәбәпләре[үзгәртү]

Конфликт сәбәбе: президент Ельцин канунсыз рәвештә Русия парламентын - Югары Советны таратып җибәрү фәрманын чыгарган. Шушы 1400 санлы указ эш иткән Конституциягә каршы булган, шулай итеп президент конституцияне бозып канунсыз булуын парламент тарафыннан танылган. Конституцияне бозган президент легитим түгел булып чыкканын парламент раслаган һәм вице-президентны Руцкойны президент итеп сайлаган.


1993 елның 24 сентябрендә Конституция Мәхкәмәсе Ельцинның карары Конституцияне бозганын хөкем иткән һәм аның вазифаларыннан читләшкәнен хуплаган.

Канлы бәрелеш[үзгәртү]

Ике хакимият көрәшендә хәрби көчләре Ельцинны яклаганнар һәм кораллы бәрелеш нәтиҗәсендә парламент атып бетергән.

Кыска ватандашлар сугышыннан соң һәммә парламент җитәкчеләре кулга алынган (бер елдан алар азат ителгән), сул карашлы һәм миләтчеләр карашлы оешмалар бастырылганнар.

Нәтиҗәләр[үзгәртү]

Баш нәтиҗәсе - парламент хакимиятен кыскарту, көчсезләнү. Яңа конституция кабул иткәннән соң көчле президент хакимияте һәм зәгыйфь парламент хакимияте барлыкка килүе.

Искәрмәләр[үзгәртү]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү]

Видеоязмалар[үзгәртү]