Русия патшалыгы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия патшалыгы
рус. Русское царство

1547 ел — 1721 ел


Flag of Russia.svg Russian-coa-1667.png
Байрак Герб
Башкала Мәскәү (15471712)
Санкт-Петербург (17121721)

Рус патшалыгы[1][2] яки Византия вариантында Русия патшалыгы[3][4][5]  — 1547 һәм 1721 еллар арасында[6][7] яшәгән рус дәүләте.

«Русия патшалыгы» - бу чор Русияның рәсми исеме.[7]

1547 елда Мәскәүнең Бөек кенәзе Иван IV Грозный патша дәрәҗәсен ала[8].

Исеме[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Тарих[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Византия мирасы[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Next.svg Төп мәкаләләр: :ru:Царь, :ru:Третий Рим

Иван Грозный идарә чоры[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Иван IV тәхете

Борис Годуновның идарә чоры[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Next.svg Төп мәкалә: Борис Годунов

Болганчык чоры[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Романовлар нәселенең 1689 елга кадәр патша булулары[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Петр I патша булу чоры һәм Русия империясенә үзгәрелүе[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Дәүләт башлыклары[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

      - формаль идарә иткән патша
      - регент булган патша
Патша Портрет Идарә чоры Комментарий
Иван IV Ivan grozny frame.jpg 15471584 [9]
Симеон Бикбулатович
Monomakh-hat.png
15751576 [10]
Фёдор I Иванович Tsarskiy titulyarnik feodor iv.jpg 1584—1598 [11]
ru:Ирина I Годунова Irina godunova01 reconstruction.jpg 1598 [12]
ru:Борис I Годунов Boris Godunov icon.jpg 1598—1605 [12]
Фёдор II Борисович Tsar Fyodr II.jpg 1605 [13]
ru:Лжедмитрий I Dymitr Samozwaniec Otrepiew.JPG 1605—1606 [14]
ru:Василий IV Шуйский Vasily shuysky.jpg 1606—1610 [15]
ru:Владислав IV
Владислав Жигимонтович
Milwitz Władysław IV Vasa.png 1610—1612 [16]
Михаил I Фёдорович Michael titularnik.jpg 1613—1645 [17]
Патриарх Филарет [прим. 1] Philaret.jpg 1619—1633 [18]
Алексей I Михайлович Alexis I of Russia (1670-1680s, GIM).jpg 1645—1676 [19]
Фёдор III Алексеевич Feodor III by Ivan Saltanov.jpg 1676—1682 [20]
ru:Софья Алексеевна Sophia Alekseyevna of Russia.jpg 1682—1689 [21]
Иван V Алексеевич Ivan V kremlin.jpg 1682—1696 [22]
Пётр I Peter der-Grosse 1838.jpg 1682—1721 [23]

Парламент[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Административ бүленеш[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Сайланылган администрация[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Гаскәрләр (җир һәм диңгез гаскәре)[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Дипломатия[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Файл:Posolctvo Rus Grodno 1576.jpg
Фёдор Иванович Умный-Колычевның Гродно шәһәренә 1576 елгы илчелеге

Геральдика[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Акча системасы[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Икътисад[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Файл:Pavlovskiy zavod XVII Rus.jpg
Су двигателе кулланылган Павловский тимер чыгаручы завод чертеже, XVII г.

XVI гасыр азагында илдә 220 шәһәр, матди җитештерү һөнәрчелек дәрәҗәсендә үсүе, территориаль специализация процесслары дәвам итә иде. Дәүләт эченә Идел буе ханлыкларны кушуыннан соң Көнчыгыш илләре белән сәүдә үсә башлады.

Дин[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Фән һәм мәгариф[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Борынгы Христианлыкның пакълыгы югалган дип саналган илләрдән чыгышлы галимнәр тәэсире «иманны какшата ала» дигән фикернең Русиянең җәмгыятендә таралганлыгы сәбәпле систематик мәгарифнең таралуга озак вакыт дәвамында юл бирмәде[24].

Шуңа карамастан, XVII гасыр уртасында систематик мәгариф нигезләнә һәм үсә башлый. Бу үзгәрешләргә патша Алексей Михайловичның үзенең шәхси югары укымышлылыгы да йогынты ясый[25][26].

Мәдәният һәм сәнгать[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Музыка[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

  • XVI гасыр азагында — XVII гасыр башында Русия патшалыгында гусли барлыкка килә. Озынлыгы белән - 1,5 м кадәр. Кыллар саны: 55—66. Хроматик төзелеше[27].

Спорт[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

  1. Костомаров Н. И. Русская история в жизнеописаниях её главнейших деятелей. Olma Media Group, 2004 [1]
  2. Кругосвет — Онлайн-энциклопедия [2]
  3. Российский и русский — Грамота.ру
  4. Зимин А. А., Хорошкевич А. Л. Россия времени Ивана Грозного. Москва, Наука, 1982 [3]
  5. Перевезенцев, С. В. Смысл русской истории, Вече, 2004
  6. «22 октября 1721 года в Петербурге в Троицком соборе царю Петру I был поднесён титул „император“. Принято считать, что именно в этот день Российское царство официально превратились в Российскую империю и начался отсчёт нового, имперского периода в истории страны.» См.: Агеева О. Г. Титул императора Петра I и понятие «империя» в России в первой четверти XVIII в. // Межславянские взаимоотношения и связи. М., 1999. С. 5
  7. 7,0 7,1 Хорошкевич А. Л. Символы русской государственности. -М. :Изд-во МГУ,1993. ISBN 5-211-02521-0 — C.40
  8. Именной царский указ «О титулах царском и государевой печати» (1667 г.).
  9. ИВАН IV Грозный
  10. СИМЕОН Бекбулатович
  11. ФЕДОР Иванович
  12. 12,0 12,1 БОРИС ГОДУНОВ
  13. ФЕДОР Борисович
  14. ЛЖЕДМИТРИЙ I
  15. ВАСИЛИЙ IV Шуйский
  16. ВЛАДИСЛАВ IV Ваза
  17. МИХАИЛ Федорович
  18. ФИЛАРЕТ (Романов)
  19. АЛЕКСЕЙ Михайлович
  20. ФЕДОР Алексеевич
  21. СОФЬЯ Алексеевна
  22. ИВАН V Алексеевич
  23. ПЕТР I Великий
  24. Кириллин В. М. Русская образованность в X—XVII веках. Первые попытки создания в Московской Руси систематических школ в XVII в.
  25. Зиборов В. К., Лобачев С. В. Алексей Михайлович // Словарь книжников и книжности Древней Руси. Вып. 3 (XVII в.). Ч. 1. С. 70-72.
  26. Белоброва О. А. Морозов Борис (Илья) Иванович // Словарь книжников и книжности Древней Руси. Вып. 3 (XVII в.). Ч. 2: И—О. СПб., 1993. С. 362—363.
  27. Статья про гусли в Российском гуманитарном энциклопедическом словаре
  1. Являлся соправителем своего сына Михаила Федоровича

Әдәбият[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | чыганак текстны үзгәртү]

Commons-logo.svg
Викиҗыентыкта әлеге темага бәйле медиа бар: