Рус-япон сугышы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Рус-япон сугышы
RUSSOJAPANESEWARIMAGE.jpg
Өс: крейсер "Паллада" атыш астында Порт-Артур гаванендә
Дата 1904 елның 27 гыйнваре (9 феврале) — 1905 елның 23 августы (5 сентябере)
Урын Маньчжурия, Сары диңгез, Япон диңгезе, Сахалин
Сәбәп Русия һәм Япония империяләре арасындагы Маньчжурия һәм Корея өстендә контроль тоту өчен
Нәтиҗә Япония империясе җиңүе, Портсмут Солых килешүе
Хәрби югалтулар
47 387 вафат;

173 425 яраланган, контузия алганнар;
13,250 авырулардан вафат,
22,828 җәрәхәтләнгән,
934 югалган

32 904 вафат;

Рус-япон сугышы (яп. 日露戦争 нити-ро сэнсо: 27 гыйнвар (9 февраль) 190423 август (5 сентябрь) 1905) — Русия һәм Япония империяләре арасындагы Маньчжурия һәм Корея өстендә контроль тоту өчен сугыш.

Сугыш сәбәпләре[үзгәртү]

Николай II һөҗүмчән сәясәте буенча Русия Көнчыгыш Азиядә өстенлек итәргә тиеш. Шушы төбәктә Русиянең баш көндәше - Япония.

Япония 1894-1895 елны сугышы нәтиҗәсендә Кытайны җиңә. Солых буенча Ляодун ярымутравы Япониягә китә.

Ләкин 1898 елда Русия, Франция һәм Алмания Японияне Ляодун ярымутравын Русиягә арендага тапшырырга мәҗбүр итәләр. Русия шуның өчен 400 млн көмеш сум түләгән.

1903 елда Кореяның урман килешүләре һәм Русия Манҗүрияне басып алганы сәбәпле кискен бәхәс яңадан башланган.


Сугыш барышы[үзгәртү]

Япония гаскәре Порт-Артур кирмәненә һөҗүм итә

Япония 1904 елның 27 гыйнварында сугышны игълан итмичә кинәт Русия эскадрасына Порт-Артур тышкы рейдында һөҗүм иткән.

Февраль аенда Япония гаскәрләре Кореягә төшеп чыгалар.

Май аенда Япония гаскәрләре Квантун ярымутравына төшеп чыгалар, Русия һәм Порт-Артур тимер юл элемтәсен кисәләр.

1904 елның августы - декабре - Порт-Артур камалышы.

1904 елның 20 девабрендә Русия гаскәрләре Порт-Артурда чигенәләр һәм китәләр.

1905 елның февралендә Мукден сугышында Русия гаскәре җиңелә.

1905 елның 14-15 маенда Цусима сугышында Русия эскадрасы тар-мар ителә.

Сугыш нәтиҗәләре[үзгәртү]

1905 елның 23 августында Портсмут Солых килешүе имзалана. Килешү буенча Русия Көньяк Сахалин, Ляодун ярымутравын һәм Көньяк Манҗүрия тимер юлын югалткан.

Русия сугышта хурлыклы рәвештә җиңелгәннән соң Беренче Русия Инкыйлабы башлана.

Әдәбият[үзгәртү]

  • Японско-русская война 1904—05 г. // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • История Русско-Японской войны: в 6 т. — СПб.: Т-во Р. Голике и А. Вильборг, 1907—1909.
  • Русско-японская война 1904—1905 гг., СПб.: Типография А. С. Суворина, 1910
  • Левицкий Н. А. Русско-японская война 1904—1905 гг. — М.: Эксмо, Изографус, 2003. — 672 с. — ISBN 5-7921-0612-6
  • Свечин А. А. Русско-японская война 1904—05 г // Эволюция военного искусства. — М.-Л.: Военгиз, 1928. — Т. II.
  • Золотарев В. А., Козлов И. А. Три столетия Российского флота, XIX — начало XX века, глава Русско-японская война 1904—05 г. — М.: АСТ, 2004. — ISBN 5-17-023120-2
  • Куропаткин А. Н. Русско-японская война, 1904—1905: Итоги войны. — 2-е изд. — СПб.: Полигон, 2002. — 525 с. — ISBN 5-89173-155-X
  • Шишов А. В. Россия и Япония. История военных конфликтов. — М.: Вече, 2000. — 574 с. — ISBN 978-5-7838-0863-0
  • Колчигин Б., Разин Е. Оборона Порт-Артура в русско-японскую войну 1904—1905 гг. — М.: Воениздат НКО СССР, 1939. — 92 с.
  • Сорокин А. И. Оборона Порт-Артура. Русско-японская война 1904—1905. — М.: Воениздат, 1952. — 272 с.
  • Кладо Н. В. The Russian navy in the Russo-Japanese war. — London: G. Bell, 1905.
  • United States. War Dept. General Staff. Military Information Division. Epitome of the Russo-Japanese war. — Washington: Govt. print. off., 1907.
  • Togo, Kichitaro (b. 1867). The naval battles of the Russo-Japanese War. — Tokyo: Gogakukyokwai, 1907.
  • Asakawa, Kanʼichi. The Russo-Japanese conflict, its causes and issues. — Boston: Houghton Mifflin, 1904.
  • Historical Section of the German General Staff. Russo-Japanese War, 1904—1905. — London: H. Rees, 1908.
  • Вотинов А. Японский шпионаж в русско-японскую войну 1904—1905 гг. — М.: Воениздат НКО СССР, 1939. — 72 с.
  • Шикуц Ф. И. Дневник солдата в Русско-японскую войну: В 2-х ч / Под ред. В. И. Пржевалинского. — СПб.: Сенат. типогр., 1909. — 222 с.
  • Черкасов В. Н. Записки артиллерийского офицера броненосца «Пересвет». — СПб.: Бахкра, 2000. — 150 с.
  • Кокцинский И. М. Морские бои и сражения русско-японской войны, или причина поражения: кризис управления. — 2-е изд. — Фонд Андрея Первозванного, 2002. — 436 с. — ISBN 5-85608-237-0 (недоступная ссылка)
  • Быков П. Д. Русско-японская война 1904—1905 гг. Действия на море. — 2-е изд. — М.: Эксмо, 2003. — 672 с. — ISBN 5-699-02964-8
  • Лактионов А. Русско-японская война. Осада и падение Порт-Артура. — 2-е изд. — М.: АСТ, 2004. — 736 с. — (хрестоматийная официальная японская версия Русско-японской войны, исправленная и дополненная комментариями и воспоминаниями участников войны, посвящена действиям 1-й Тихоокеанской эскадры, осаде и падению Порт-Артура.). — ISBN 5-17-024932-2
  • Семенов В. Трагедия Цусимы. Расплата. Бой при Цусиме. Цена крови. — М.: Эксмо, 2008. — 640 с. — (Войны XX века, книга написана офицером Первой и Второй Тихоокеанских эскадр по записям собственного дневника.). — ISBN 978-5-699-30238-3
  • Ольденбург С. С. Царствование императора Николая II / Предисловие Ю. К. Мейера — СПб.: Петрополь, 1991. — 672 с. ISBN 5-88560-088-0. Репринтное воспроизведение издания: Вашингтон, 1981
  • Боханов А. Н. Николай II / А. Н. Боханов. — М.: Вече, 2008. — 528 с.: ил. — (Императорская Россия в лицах). ISBN 978-5-9533-2541-7
  • Масик С. Н. О подробностях не сообщалось… Эвакуационная комиссия генерала Данилова // Гангут, 2001. — № 26. — С. 84—93. ISBN 5-85875-060-5
  • Фок А. В. Киньчжоуский бой // Русская старина, 1910. — Т. 141. — № 3. — С. 701—712.
  • В. А. Чекмарев Сахалинские партизаны
  • Rotem Kowner. Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Lanham, MD, Scarecrow Press, 2006 (Historical Dictionaries of War, Revolution, and Civil Unrest, 29).
  • Der Russisch-Japanische Krieg 1904/05: Anbruch einer neuen Zeit? [vom 1. bis 3. Dezember 2005 fand an der Universität Heidelberg ein Kolloquium zur Weltgeschichtlichen Bedeutung des Russisch-Japanischen Krieges statt] / hrsg. von Maik Hendrik Sprotte, Wolfgang Seifert und Heinz-Dietrich Löwe. — Heidelberg: Harrassowitz, 2007. — 302 S.
  • И. В. Деревянко Русская разведка и контрразведка в войне 1904-1905 гг. Документы. (в сборнике "Тайны русско-японской войны"). — М.: "Прогресс" "Прогресс-Академия", 1993. — 175 с. — ISBN 5-01-003684-3