Суфичылык

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
(Суфилык битеннән юнәлтелде)
Моңа күчү: навигация, эзләү
200px
Бу мәкалә Ислам турында
Исламның 5 баганасы
ШәһадәтНамазЗәкятУразаХаҗ
Кодси шәһәрләр
МәккәМәдинәКодүс
Шәхесләр
МөхәммәдӘбү БәкерГали
ГосманГомәр
Бәйрәмнәр
Һиҗри Яңа елИслам тәкъвиме
Ураза бәйрәме
КорбанГашура
Биналар
МәчетМанара
МихрабКәгъбә
Дин әһелләре
ИмамМөәзинМуллаМөфти
Коръән һәм башка дини чыганаклар
КоръәнХәдисСөннәт
ФикһФәтваШәригать
Мәзһәбләр
Сөнни мәзһәбләр:
Хәнәфи, Хәнбәли, Мәлики, Шәфигый
Башка юнәлешләр
Шигыйчелек: Унике имамлык,
Исмаилитлар, Зәйдиләр
МөгътазилиләрХариҗилык
Юнәлешләр
Суфилык
ВаххабчылыкСәләфилек
Җәдитчелек
Әхмәдия

Суфичылык (яки тәсаввуф, гарәп. تصوف‎) - Исламдагы бер агым.

Татарлар арасында суфилык[үзгәртү]

Татарларга 1552 елга кадәр Әхмәт Йәсәви тарикатының йогынтысы зур була. Кол Гали, шәех Кол Шәриф - Йәсәви тарикатыннан булалар. 1552 елдан Мөхәммәд шәех Нәкшебәнд тарикаты тарала. Габдерәхим Утыз Имәни, Курсави, Мәрҗани - Нәкшебәнди тарикатыннан булалар. Шәех Мөхәммәд Нәкшебанд Бохара шәһәрендә күмелгән (хәзерге Үзбәкстан). Нәкшебанд тарикаты - шулай ук дөньяда иң таралган тарикатлардан санала.

Төркиядә яшәүче шәех Мәхмүд Остагосманоглу әл-Уфи Нәкшебәнди тарикатының мәшһүр шәехләреннән берсе булып тора.

Суфичылык теориясе күп гасырлар дәвамында эшкәртелә бара. XII гасырда Мөхәммәд Газалиның дини реформаларыннан соң, суфичылык ортодоксаль ислам тарафыннан таныла. Суфичылык идеологиясе Көнчыгышның мәшһүр шагыйрьләре Руми, Хафиз, Җами, Газали һ. б. иҗатында да урын ала. XIX-XX гасырларда исламны үзгәртеп корырга тырышучылар, суфичылыкны тәнкыйть итеп, суфиларның хокукларын киметү эшен башлыйлар. Мондый гамәлләр бигрәк тә XX гасырның 20 нче елларында Төркиядә эшкә җигелә. Элеккеге СССРда суфичылыкка урын калмый, әлбәттә. Хәзерге заманда суфичылык Пакистанда җирлек таба әле. Суфичылык — социаль һәм рухи яктан караганда, әлбәттә тискәре күренеш. Ул кешенең җәмгыять эшендә катнашуын чикли, шәхесне бар нәрсәгә риза, күндәм, һичнинди идеалсыз, максатсыз җан иясенә әверелдерә.

Чыганаклар[үзгәртү]

  • Гыйззәтов К.Т., Философия: 2 кит. 2 нче китап: Социаль философия: Югары уку йортлары өчен д-лек.