Түбән Новгород өлкәсе
| Русия Федерациясе субъекты | |||||
| Түбән Новгород өлкәсе Нижегородская область |
|||||
|
|||||
|
|
|||||
| Түбән Новгород | |||||
| 42-нче | |||||
|
- Барлыгы - Су |
76 624 км² [1] 1,2 % |
||||
|
Халык саны |
|||||
|
- Барлыгы - Халык тыгызлыгы |
3 310 562 кеше (2010) 43,2 кеше/км² |
||||
|
Тулаем региональ продукт |
|||||
|
- Барлык, агымдагы бәядә - Кеше башына |
646,7 млрд. сум [2] (2010) 178,5 мең сум |
||||
| Идел буе | |||||
| Идел-Нократ | |||||
| рус теле | |||||
|
Губернатор |
Валерий Шанцев | ||||
|
Закон чыгару Җыелышының рәисе |
Евгений Лебедев | ||||
| 52 | |||||
| MSK (UTC+4) | |||||
Түбән Новгород өлкәсе — Россия Федерациясенең Аурупа өлешендә урнашкан субъекты.
Мәйданы — 76 900 км².
Халкы — 3 324 114 кеше (2010). Шәһәр халкы өлеше 78,9% (2009), 21,1% – авыл халкы.
Өлкә үзәге – Түбән Новгород шәһәре.
Эчтәлек |
Чиктәшлек [үзгәртү]
Түбән Новгород өлкәсе Көнчыгыш Аурупа тигезлегенең үзәгендә, Иделнең ике ярларында урнаша. Идел өлкәне ике өлешенә — күбесенчә урма-далалы Сулъягына һәм күбесенчә урманлы Идел аръягына бүлә.
Идел сулъягын (аның көньяк-көнбатыш кырыйдан башка, анда Ука-Тёша түбәнлеге урнаша) Идел буе калкулыгы (Мордва калкулыгы) биләп тора; Идел аръягын Ветлуга түбәнлеге (Мордва калкулыгы) биләп тора; кырый төньякта — Вятские Увалы калкулыгының тармаклары.
Климат [үзгәртү]
Климат — уртача континенталь, июльнең урта температурасы — +18…+19 °С, гыйнварның урта температурасы — -12…-13 °С. Ел эчендә явымнар саны — 450—600 мм.
Гидрография [үзгәртү]
Барлык елгалар Идел бассейнына керәләр. Төп елгалар — Идел (Горький сусаклагычы), Ука, Тёша, Кудьма, Сыры, Пьяна, Алатыр, Узола, Керженец, Ветлуга.
Туфраклар, үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы [үзгәртү]
Туфраклар: кәсле-көлсу һәм көлсу (өлкә мәйданының 66% өлешен биләп торалар), соры урман туфраклары (16,9%), болын-кара туфраклар (7,9%), аллювийле тугай туфраклар (3,6%), саз һәм торф туфраклары (6,2%). Урманлылык — 43%.
Халык [үзгәртү]
Торак пунктлар [үзгәртү]
Нижгар өлкәсе торак пунктлары
| № | Шәһәр | Халык саны | № | Шәһәр | Халык саны | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Нижгар | 1 250 619 | 11 | Кулебаки | 35 759 | |||||
| 2 | Дзержинск | 240 742 | 12 | Богородск | 35 499 | |||||
| 3 | Арзамас | 106 362 | 13 | Городец | 30 658 | |||||
| 4 | Сарыклыч[3] | 92 047 | 14 | Семёнов | 24 473 | |||||
| 5 | Бор | 78 058 | 15 | Лысково | 21 880 | |||||
| 6 | Кстово | 66 657 | 16 | Сергач | 21 386 | |||||
| 7 | Павлово | 60 698 | 17 | Шахунья | 20 921 | |||||
| 8 | Выкса | 56 201 | 18 | Навашино | 16 416 | |||||
| 9 | Балахна | 51 519 | 19 | Лукоянов | 14 951 | |||||
| 10 | Заволжье | 40 460 | 20 | Первомайск | 14 568 | |||||
| 2010 елның җанисәбе буенча[4] | ||||||||||
Милли состав [үзгәртү]
- Урыс халкы – 3346398 кеше
- Татар халкы – 50609 кеше
- Мордва халкы – 25022 кеше
- Украин халкы – 24241 кеше
- Чуаш халкы – 11364 кеше
- Әрмән халкы – 10786 кеше
- Әзербайҗан халкы – 8309 кеше
- Мари халкы – 7757 кеше
- Белорус халкы – 6833 кеше
- Яһүди халкы – 5312 кеше
- Чегән халкы – 4373 кеше
- Язид халкы – 3076 кеше
- Грузин халкы – 2183 кеше
- Молдова халкы – 1812 кеше
- Немец халкы – 1574 кеше
- Үзбәк халкы – 1103 кеше
Танылган шәхесләр [үзгәртү]
Чүмбәли авылында бөек татар җырчысы Хәйдәр Бигичев туган.
Моны да карагыз [үзгәртү]
Искәрмәләр [үзгәртү]
- ↑ http://www.gks.ru/bgd/free/b10_107/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctab1-01-09.xls
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/vvp/vrp98-10.xls
- ↑ МЕЩЕРСКИЙ ЮРТ В XIV–XV ВЕКАХ: СИСТЕМА УПРАВЛЕНИЯ
- ↑ Численность населения городских и сельских населённых пунктов Свердловской области по итогам ВПН-2010
