Түбән Новгород өлкәсе

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Федерациясе субъекты
Түбән Новгород өлкәсе
Нижегородская область
Flag of Nizhny Novgorod Region.svg Coat of arms of Nizhny Novgorod Region.svg
Байрак Герб

Nizhny Novgorod in Russia.svg

Башкала

Түбән Новгород

Мәйдан

42-нче

- Барлыгы

- Су

76 624 км² [1]

1,2 %

Халык саны

11-нче

- Барлыгы

- Халык тыгызлыгы

3 310 562 кеше (2010)

43,2 кеше/км²

Тулаем региональ продукт

13-нче

- Барлык, агымдагы бәядә

- Кеше башына

646,7 млрд. сум [2] (2010)

178,5 мең сум

Федераль округы

Идел буе

Икътисади районы

Идел-Нократ

Рәсми тел(ләр)

рус теле

Губернатор

Валерий Шанцев

Закон чыгару Җыелышының рәисе

Евгений Лебедев

РФ субъекты коды

52

Сәгать поясы

MSK (UTC+4)

Түбән Новгород өлкәсе — Россия Федерациясенең Аурупа өлешендә урнашкан субъекты.

Мәйданы — 76 900 км².

Халкы — 3 324 114 кеше (2010). Шәһәр халкы өлеше 78,9% (2009), 21,1% – авыл халкы.

Өлкә үзәге – Түбән Новгород шәһәре.

Чиктәшлек[үзгәртү]

Як Рәсәй субъекты
Төньяк-көнбатыш Кострома өлкәсе
Төньяк-көнчыгыш Киров өлкәсе
Көнчыгыш Чуаш Республикасы, Мари Ил Республикасы
Көньяк Мордовия Республикасы
Көньяк-көнбатыш Рязань өлкәсе
Көнбатыш Владимир өлкәсе, Иваново өлкәсе

Түбән Новгород өлкәсе Көнчыгыш Аурупа тигезлегенең үзәгендә, Иделнең ике ярларында урнаша. Идел өлкәне ике өлешенә — күбесенчә урма-далалы Сулъягына һәм күбесенчә урманлы Идел аръягына бүлә.

Идел сулъягын (аның көньяк-көнбатыш кырыйдан башка, анда Ука-Тёша түбәнлеге урнаша) Идел буе калкулыгы (Мордва калкулыгы) биләп тора; Идел аръягын Ветлуга түбәнлеге (Мордва калкулыгы) биләп тора; кырый төньякта — Вятские Увалы калкулыгының тармаклары.

Климат[үзгәртү]

Климат — уртача континенталь, июльнең урта температурасы — +18…+19 °С, гыйнварның урта температурасы — -12…-13 °С. Ел эчендә явымнар саны — 450—600 мм.

Гидрография[үзгәртү]

Барлык елгалар Идел бассейнына керәләр. Төп елгалар — Идел (Горький сусаклагычы), Ука, Тёша, Кудьма, Сыры, Пьяна, Алатыр, Узола, Керженец, Ветлуга.

Туфраклар, үсемлекләр һәм хайваннар дөньясы[үзгәртү]

Туфраклар: кәсле-көлсу һәм көлсу (өлкә мәйданының 66% өлешен биләп торалар), соры урман туфраклары (16,9%), болын-кара туфраклар (7,9%), аллювийле тугай туфраклар (3,6%), саз һәм торф туфраклары (6,2%). Урманлылык — 43%.

Халык[үзгәртү]

Торак пунктлар[үзгәртү]

Нижгар өлкәсе торак пунктлары

Nizhni Novgorod sky view.jpg
Нижгар
Train station in Dzerzhinsk, Russia.jpg
Дзержинск

Шәһәр Халык саны Шәһәр Халык саны

Arzamas. Near heritage building of Magistrat.jpg
Арзамас
Bor. Uspenskaya Church.jpg
Бор

1 Нижгар 1 250 619 11 Кулебаки 35 759
2 Дзержинск 240 742 12 Богородск 35 499
3 Арзамас 106 362 13 Городец 30 658
4 Сарыкылыч[3] 92 047 14 Семёнов 24 473
5 Бор 78 058 15 Лысково 21 880
6 Кстово 66 657 16 Сергач 21 386
7 Павлово 60 698 17 Шахунья 20 921
8 Выкса 56 201 18 Навашино 16 416
9 Балахна 51 519 19 Лукоянов 14 951
10 Заволжье 40 460 20 Первомайск 14 568
2010 елның җанисәбе буенча[4]


Милли состав[үзгәртү]

Административ-территориаль бүленеше[үзгәртү]

Районнар[үзгәртү]

  1. Зур Мурашкино районы

Танылган шәхесләр[үзгәртү]

Спасский чиркәүе
Шухов манаралары

Чүмбәли авылында бөек татар җырчысы Хәйдәр Бигичев туган.

Моны да карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]