Төньяк сугыш

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Төньяк сугыш
Русия-Швеция сугышы, Польша-Швеция сугышы, Дания-Швеция сугышы
Nordic war bse.jpg
Сугышның харитасы
Дата февраль 1700
10 сентябрь 1721
Урын Көнчыгыш, Үзәк Аурупа
Сәбәп Балтыйк буе җирләрен кире кайтару
Нәтиҗә Швецияга каршы Бергәлекнең җиңүе
Территория
үзгәрешләре
Ништадт тыныч килешүе
Көндәшләр
Швеция байрагы Швеция

Flag of England.svg Инглиз корольлеге (1700 елны)
Шотландия байрагы Шотландия корольлеге (1700 елны)

Flag of Russia.svg Русия патшалыгы

Төньяк сугыш шулай ук Унике еллык сугыш (1700-1721) Пётр I һәм аның союздашлары Саксония белән Даниянең Швециягә каршы сугышы. Бу Пётр I идарәсе вакытының төп вакыйгасы булып тора. Сугышның максаты - Балтыйк диңгезенә чыгып тирә-юнгә Русиянең сугышчан-сәяси һәм икътисади экспансиясен тарату.

Пётр I һәм Русия өчен Төньяк сугыш авыр сынау булып торган. Башта, 1700 елны Нарва кырындагы сугышта җиңелеп, рус армиясе гел чигенә. Карл XII белеп куйган гаскәр башлыгы һәм батыр гаскәр үзен яхшы яктан күрсәтә. Ләкин Карл Польша белән сугышка бүленеп, Русиягә җиңелүләреннән соң кире терелергә вакыт бирә. Шул елларның бер көнендә Пётр I югалтмады. Тупларны кыңгыраулардан агыза башладылар, һәм инде ел аша Русия үткәрә башлады кечкенә җинүләр, Нева елгасында кайсы бер кирмәннәр алынды.

Сугыш нәтиҗәсендә Русия Чуалыш вакытында югалткан Балтыйк буе җирләре өстендә хакимиятне кире кайтарган.

Әдәбият[үзгәртү]

  • Северная война // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Беспалов Александр Викторович. Северная война. Карл XII и шведская армия. Путь от Копенгагена до Переволочной. 1700-1709. — М.: Рейтар, 1998. — 48 с. — 1000 экз. — ISBN 5-8067-0002-X
  • Бобылёв В. С. Внешняя политика России эпохи Петра I. М., 1990.
  • Оборона Петербурга и Кроншлота в 1704—1705 гг. // Российская государственность: история и современность. — СПб., 2003. — С. 195—205.
  • Описание сражения, происходившего 8-го июня 1704 года, между русским и шведами под Нарвою // Походный журнал 1704 года, СПб., 1854. — С. 121—126.
  • Ростунов И. И., Авдеев В. А., Осипова М. Н., Соколов Ю. Ф. История Северной войны 1700—1721 гг. — Наука. — М., 1987. — 214 с. — 147 000 экз.
  • Северная война 1700—1721 гг.: Сборник документов. Т. 1 (1700—1709). —