Югары уку йорты

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Аурупада иң борыңгы туктамыйча эшләп килүче Болонья университетының (ингл.) сакланган иң борыңгы Испан колледжының бинасы, Италия байрагы Италия
Африкада иң борыңгы туктамыйча эшләп килүче Аль-Карауин университеты (ингл.) бинасы, Марокко байрагы Марокко

Рәсми мәгариф системасы чикләрендә урта гомуми яки урта профессиональ белем бирүче мәгариф оешмаларында өйрәнү процессны уңышлы тәмамлаган укучыларга оешкан формада гыйлем алу мөмкинчелеген биргән уку йортлары югары́ уку́ йорты́ (ЮУЙ) дип атала. Бүгенге көндә күбесе университет (ингл.) исемен ташый, шулай да төрле илләрдә шул рәтенә институт (ингл.), колледж (ингл.), академия (ингл.) һәм семинария (ингл.) исемле оешмалар да керә.

Югары уку йортларына БДИ кебек стандартлаштырылган имтиханнар нәтиҗәсендә кабул итәләр. Уку программасы бакалавриат һәм магистратура, актив фәнни тикшеренүләр алып барган ЮУЙларда шулай ук аспирантура һәм докторантура программалары тәкъдим ителә. Тәмамлаучыларының күбесе белем икътисадының мәгълүмат тармагында гыйльми хезмәтчелек белән бәйле эшкә урнашып, җәмгыятьнең мәдәни капиталын үстерүгә зур өлешен кертә.

ЮУЙлар рейтинглары (ингл.) күрсәткәненчә иң яхшы югары уку йортлары югары үсештәге илләрдә, дөньяның алдынгы ЮУЙларның күбесе[1][2][3] - АКШ байрагы АКШта урнаша.

Зыялылар исемен ташыган милли яңарыш һәм мәдәни үсеш фикерләре белән янучы җәмгыяви төркем вәкилләренең күбесе югары белемле була.

Төрләре[үзгәртү]

Югары уку йортлары дәүләт карамагындагы, хосусый һәм халыкара (ингл.) була ала. Халыкара университетлар халыкара, региональ һәм хөкүмәтара оешмаларга карый, соңгылары берничә дәүләт хөкүмәтенә буйсыну сәбәпле, төрле илләрнең вәкилләре шурасы тарафыннан җитәкчелек ителә.

Югары уку йортында уку тулысынча түләүле, өлешчә түләүле яки бушлай. Кайбер илләрдә бушлай укучы студентларга уку дәверендә яшәү чыгымнарын капларга ярдәм буларак өстәмә стипендияләр түләнә.

Тарих[үзгәртү]

Югары уку йортларны булдыру милләтнең икътисади һәм мәдәни үсеш дәрәҗәсе белән бәйле феномен. Кайбер илләрдә аерым ЮУЙлары иртәрәк барлыкка килсәләр дә, мәгърифәтчелек чорыннан соң аларның бүгенге цивилизацияның аерылгысыз өлеше дип атап була.

Бүгенге цивилизация тарихында иң беренче билгеле югары уку йорты статусны V гасырның беренче яртысында ачылган ике университет дәгъва кыла ала:

Дөньяның иң борыңгы туктамыйча эшли торган югары уку йорты статусы өчен дәгъва кыла алган оешмалар:

Русия байрагы Русия Федерациясе дәүләте тарихында:

Бүгенге Русия һәм анын алдыннан килгән СССР байрагы ССРБ һәм Flag of Russia.svg/Greater Coat of Arms of the Russian Empire 1700x1767 pix Igor Barbe 2006.jpg Русия империясе территориясендә:

Укыту процессы[үзгәртү]

Барлык тарихи чорларда укучыларның фәнни гыйлемнең соңгы ачышларына ирешә алулары өчен дөньяның алдынгы югары уку йортларының укыту программалары тулысынча яки өлешчә замананың халыкара телдә алып барыла. Шул сәбәпле, бүгенге көндә һәр югары уку йортының уку программалары урнашкан илнең дәүләт телендә һәм инглиз телендә тәкъдим ителә. Соңгылары өчен, инглиз телне укуда куллана алырлык дәрәҗәсендә белүне күрсәтүче TOEFL яки охшаш имтиханнарны да уңышлы узырга кирәк.

Укытылган дисциплиналары[үзгәртү]

Next.svg Төп мәкалә: :en:List_of_academic_disciplines

Югары уку йортларында укыту программасы дөньяның бар белем тармакларындагы һөнәрлекләре буенча иң соңгы белемне үзләштерүгә юнәлгән.

Югары уку йортлары исемлеге[үзгәртү]

Шулай ук карагыз[үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү]