Ямал-Ненец автономияле округы

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Русия Федерациясе субъекты
Ямал-Ненец автономияле округы
Ямало-Ненецкий автономный округ
Ямалы-Ненёцие автономной ӈокрук
Flag of Yamal-Nenets Autonomous District.svg Coat of Arms of Yamal Nenetsia.png
Байрак Герб

Yamalo-Nenets in Russia.svg

Башкала

 Салехард

Мәйдан

 9-нче

- Барлыгы

- Су

769 250 км²[1]

10,1 %

Халык саны

28-нче

- Барлыгы

- Халык тыгызлыгы

 522 798 кеше (2010)

0,7 кеше/км²

Тулаем региональ продукт

2-нче

- Барлык, агымдагы бәядә

- Кеше башына

 771,769 млрд. сум [2] (2010)

1 413 мең сум

Федераль округы

 Урал

Икътисади районы

 Көнбатыш Себер

Рәсми тел(ләр)

 рус теле

Губернатор

 Дмитрий Кобылкин

Закон чыгару Җыелышының рәисе

 Сергей Харючи

РФ субъекты коды

 89

Сәгать поясы

 MSK+2 (UTC+6)

Яма́л-Не́нец автоно́мияле о́кругы (рус. Ямало-Ненецкий автономный округ, нен. Ямалы-Ненёцие автономной ӈокрук) — Русия Федерациясенең субъекты (Төмән өлкәсе составында).

Округның административ үзәге — Салехард каласы.

Эчтәлек

Чиктәшлек [үзгәртү]

Як Русия субъекты
Төньяк-көнбатыш Ненец автономияле округы
Көнчыгыш Красноярск крае
Көньяк Хант-Манси автономияле округы
Көнбатыш Коми Республикасы

География [үзгәртү]

Округ Көнбатыш Себер тигезлекнең арктик зонада, күбесенчә Поляр тугәрәк артында урнашкан. Округның төньякта Ямал ярымутравы урнаша, көнбатышта — Поляр Урал таулары.

Иң зур елгалары — Об, Надым, Таз, Пур.

Файдалы казылмалар [үзгәртү]

Углеводород запаслар буенча ЯНАО Русия регионнар арасында беренче урыннарда тора.

Тарих [үзгәртү]

Ямало-Ненец автономияле округы (башта — милли округ) Урал өлкә составында 1930 елда барлыкка килә. Аннары округ Обь-Иртыш һәм Омск өлкәсе составына керә, ә 1944 елда Төмән өлкәсе составына керә.

1977 елдан — автономияле округ.

Демография [үзгәртү]

ЯНАО халык саны — 546 170 кеше (2010 җанисәбе буенча); халык тыгызлыгы — 0,7 кеше/км².

Халык табигый үсеше — 9,8 (1000 кешегә, 2010).

Халыкның 84,9 % шәһәрләрдә яши.

Милли состав [үзгәртү]

Халык 1959 1970 1979 1989 2002 (*) 2010[3]
Руслар 27 789 (44,58 %) 37 518 (46,91 %) 93 750 (59,02 %) 292 808 (59,17 %) 298 359 (58,9 %) 312 019 (61,7 %)
Украиннар 1921 (3,08 %) 3026 (3,78 %) 15 721 (9,90 %) 85 022 (17,18 %) 66 080 (13,03 %) 48 985 (9,7 %)
Ненецлар 13 977 (22,42 %) 17 538 (21,93 %) 17 404 (10,96 %) 20 917 (4,23 %) 26 435 (5,21 %) 29 772 (5,9 %)
Татарлар 3952 (6,34 %) 4653 (5,82 %) 8556 (5,39 %) 26 431 (5,34 %) 27 734 (5,47 %) 28 509 (5,6 %)
Хантлар 5519 (8,85 %) 6513 (8,14 %) 6466 (4,07 %) 7247 (1,46 %) 8760 (1,76 %) 9 489 (1,9 %)
Әзериләр  — (0,0 %) 28 (0,0 %) 308 (0,2 %) 3418 (0,69 %) 8353 (1,6 %) 9 291 (1,8 %)
Башкортлар 25 (0,0 %) 113 (0,1 %) 871 (0,5 %) 6830 (1,38 %) 7932 (1,56 %) 8 297 (1,7 %)
Беларуслар 388 (0,6 %) 808 (1,01 %) 2121 (1,34 %) 12 609 (2,55 %) 8989 (1,77 %) 6 480 (1,3 %)
Комилар 4866 (7,81 %) 5445 (6,81 %) 5642 (3,55 %) 5746 (1,16 %) 6177 (1,22 %) 5 141 (1,0 %)
Молдаваннар 211 (0,3 %) 191 (0,2 %) 537 (0,3 %) 5570 (1,13 %) 5400 (1,07 %) 4 712 (0,9 %)
Комыклар - (0,0 %) - (0,0 %) - (0,0 %) н.д. н.д. 4 466 (0,9 %)
Ногайлар - (0,0 %) - (0,0 %) - (0,0 %) н.д. н.д. 3 479 (0,7 %)
Чуашлар - (0,0 %) н.д. н.д. н.д. н.д. 3 471 (0,7 %)
Селькуплар 1245 (2,00 %) 1710 (2,14 %) 1611 (1,01 %) 1530 (0,31 %) 1797 (0,35 %) 1 988 (0,4 %)
Башка милләтләр н.д. н.д. н.д. н.д. н.д. 29 288 (5,8 %)
Милләтен атамаучылар … … 4 (0,01 %) … 7331 (1,45 %) 17 517

Административ-территориаль бүленеш [үзгәртү]

  • Салехард һәм (ияртелгән торак пунктлар)
  • Губкинский
  • Лабытнанги (һәм ияртелгән торак пунктлар)
  • Муравленко
  • Яңа Уренгой
  • Ноябрьск (һәм ияртелгән торак пунктлар)
  • Красноселькуп районы (район үзәге - Красноселькуп)
  • Надым районы (Надым)
  • Урал буе районы (Аксарка)
  • Пур районы (Тарко-Сале)
  • Таз районы (Тазовский)
  • Шурышкары районы (Мужи)
  • Ямал районы (Яр-Сале)

Торак пунктлар [үзгәртү]

Халык саны 10 мең кешедән артык булган торак пунктлар
(2010 җанисәбе буенча)[4]
Ноябрьск ▼110572
Яңа Уренгой Green Arrow Up Darker.svg104144
Надым ▼46550
Салехард Green Arrow Up Darker.svg42795
Муравленко Green Arrow Up Darker.svg33401
Лабытнанги ▼26948
Губкинский ▼23340
Тарко-Сале Green Arrow Up Darker.svg20372
Пангоды ▼10818
Уренгой Green Arrow Up Darker.svg10070

Икътисад [үзгәртү]

Икътисад нигезе — нефть һәм газ чыгару. Төп газ чыгаручы — ААҖ «Газпром» (округта чыгарылган газдан — 90%).

Төп нефть чыгаручылар — ААҖ «Газпром нефть» һәм ААҖ «НК „Роснефть“».

Искәрмәләр [үзгәртү]

  1. ↑ http://www.gks.ru/bgd/free/b10_107/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Ctab1-01-09.xls
  2. ↑ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/vvp/vrp98-10.xls
  3. ↑ Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
  4. ↑ Росстат. Информационные материалы о предварительных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года. Численность населения районов и городских населённых пунктов субъектов Российской Федерации


к·б·ү
Русия Федерациясе субъектлары
Республикалар Адыгея • Алтай • Башкортстан • Бурятия • Дагстан • Ингушетия • Кабарда-Балкария • Калмыкия • Карачай-Чиркәсия • Карелия • Коми • Мари Ил • Мордовия • Татарстан • Төньяк Осетия • Тыва • Удмуртия • Хакасия • Чечня • Чуашия • Якутия Coat of Arms of the Russian Federation.svg
Крайлар Алтай • Байкал арты • Камчатка • Краснодар • Красноярск • Пермь • Диңгез буе • Ставрополь • Хабаровск
Өлкәләр Амур • Архангельск • Әстерхан • Белгород • Брянск • Владимир • Волгоград • Вологда • Воронеж • Иваново • Иркутск • Калининград • Калуга • Кемерово • Киров • Кострома • Курган • Курск • Ленинград • Липецк • Магадан • Мәскәү • Мурманск • Түбән Новгород • Новгород • Новосибирск • Омск • Орел • Пенза • Псков • Ростов • Рязань • Самара • Сарытау • Сахалин • Свердловск • Сембер • Смоленск • Тамбов • Тверь • Томск • Тула • Төмән • Чиләбе • Ырынбур • Ярославль
Федерация күләме шәһәрләре Мәскәү • Санкт-Петербург
Автономияле өлкә Яһүд
Автономияле округлар Ненец1 • Хант-Манси2 • Чукотка • Ямал-Ненец2
1 Архангельск өлкәсенә керә      2 Төмән өлкәсенә керә.
к·б·ү
COA Russian SFSR.svg РСФСР

Башкорт АССР (1919—1990¹) • Бурят АССР (1923—1990¹) • Алтай Республикасы (1990¹—1991²) • Тау АССР (1921—1924) • Дагстан АССР (1921—1990¹) • Кабарда-Балкария АССР (1936—1990¹; 1944—1957 Кабарда АССР) • Казакъ АССР (1925—1936) • Калмык АССР (1935—1943; 1958—1990¹) • Каракалпакъ АССР (1932—1936) • Карачай-Чиркәсия АССР (1990—1990¹) • Карел АССР (1923—1940; 1956—1990¹) • Кыргыз АССР (1920—1925) /Кыргыз АССР (1926—1936) • Коми АССР (1936—1990¹) • Кырым АССР (1921—1945) • Мари АССР (1936—1990¹) • Мордва АССР (1934—1990¹) • Идел буе алманнарының АССР (1918—1941) •Төньяк Осетия АССР (1936—1990¹) • Татарстан АССР (1920—1990¹) • Тыва АССР (1961—1990¹) • Төркистан АССР (1918—1924) • Удмурт АССР (1934—1990¹) • Чечен-Ингуш АССР (1936—1944; 1957—1990) • Чуаш АССР (1925—1990¹) • Якут АССР (1922—1990¹)
Автономияле өлкәләр (АӨ):

Адыг (Чиркәс) АӨ (1922—1928) • Адыг АӨ (1928—1991) • Бурят-Монгольская АӨ (1921—1923) • Вотяк АӨ (1920—1932) • Таулы Алтай АӨ (1948—1991) • Яһуди АӨ (1934—...) • Ингуш АӨ (1924—1934) • Кабарда АӨ (1921—1922) • Кабарда-Балкария АӨ (1922—1936) • Калмык АӨ (1920—1935; 1957—1958) • Карачай-Чиркәс АӨ (1922—1926; 1957—1991) • Карачай АӨ (1926—1943) • Коми (Зыряннар) АӨ (1921—1936) • Мари АӨ (1920—1936) • Монголо-Бурят АӨ (1921—1923) • Мордва АӨ (1930—1934) • Идел буе алманнарының АӨ (1918—1924) • Ойрат (1922—1932) / Ойрот АӨ (1932—1948) • Төньяк Осетин АӨ (1924—1936) • Тыва АӨ (1944—1961) • Удмурт АӨ (1932—1934) • Хакас АӨ (1930—1991) • Адыг (Чиркәс) АӨ (1922) • Чиркәс АӨ (1928—1957) • Чечен АӨ (1922—1934) • Чечен-Ингуш АӨ (1934—1936) • Чуаш АӨ (1920—1925)
Автономияле һәм милли округлар:

Агинское Бурят-Монгол МО (1937—1958) / Агинское Бурят АО (1958—2008) • Аргаяш МО (1934) • Балкар МО (1921—1922) • Витим-Олёкма МО (1931—1938) • Ингуш МО (1921—1924) • Иштәк-Вогул НО (1930—1940) • Кабарда МО (1920—1921) • Карачай МО (1920—1922) • Карел МО (1937—1939) • Коми-Пермяк МО (1925—2005) • Коряк МО (1930—2007) • Ненец АО (1929—...) • Охотск Эвен МО (1930—1934) • Төньяк Осетия МО (1920—1921) • Сунжа казак округы (1920—1929) • Таймыр (Долган-Ненец) МО (1930—2006) • Усть-Ордынский Бурят МО (1937—1978) / Усть-Ордынский Бурят АО (1978—2008) • Хант-Манси МО (1940—1978) / Хант-Манси АО (1978—...) • Чечен МО (1920—1922) • Чиркәс МО (1926—1928) • Чукотка АО (1930—...) • Эвенк АО (1938—2007) • Ямал-Ненец АО (1930—...)
¹ Суверенитет турында декларацияне кабул итү елы
² Республика статусын раслау елы
Чыганагы — "http://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Ямал-Ненец_автономияле_округы&oldid=722110"