Өкеләр

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Байгышлар (чырайсыз ябалаклар) белән буталмаска
Виргиния өкесе

Өкеләр (мәче башлы ябалаклар, шулай ук еш байгышлар, лат. Bubo) — ябалак кошлар семьялыгының кошлар ыругы, 19 төрене эченә ала.

Ауразия, Америка һәм Төньяк Африкада таралганнар. Русиядә бер төре — өке (B. bubo) очрый. Татарстанда сирәк очрый, утрак төр.

Биек кәүсәле урманнарда, урман үскән чокырларда яши. 80 см га кадәр озынлыкта, иркәк 3 кг, теше 2,5 кг чамасы авырлыкта, канат җәеме 180 см га җитә. Каурыйлары йомшак, кара тимгелләр һәм тар аркылы сызыклары булган җирәнрәк көрән төстә. Башында тырпаеп торган зур кара каурыйлары — «колаклары» бар. Йомры башлы, йөзе яхшы күренә. Зур күзләре алга карый. Аяклары көчле, тулысынча диярлек каурый белән капланган, бармаклары аска бөгелгән очлы тырнаклы. Томшыгы кыска, ыргаксыман кәкре. Башы 270 градуска борыла. Очуы салмак һәм тавышсыз. Март ахыры — апрельдә парлашу чорында үзенчәлекле тавышлары ишетелә. Җир өстендә аулак чокырда оялый. 2–3 ак йомырка сала. Төп азыгы — тычкансыман кимерүчеләр (йомран, әрлән, су тычканы), бакалар, балыклар. Озак вакыт аучылык хуҗалыгына зыян китерә дип исәпләнә, кырып бетерелергә тиеш була, шуның нәтиҗәсендә бик сирәгәя. Мәче башлы ябалакның 70 елга кадәр яшәү очраклары мәгълүм.

Татарстанның Кызыл китабына кертелгән.

Төрләр[үзгәртү]

Галерея[үзгәртү]