1991 ел

1991 ел — миллади тәкъвимендә сишәмбе көненнән башланган кәбисә булмаган ел.

• Һиҗри тәкъвимендә 1412—1413 еллар.
• Салкын сугыш тәмамлану, ССРБ таркалу елы.

2  меңъеллык

XVIII гасыр — XIX гасыр — XX гасыр — XXI гасыр — XXII гасыр

1890‑еллар 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899 1900 1900‑еллар 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909 1910 1910‑еллар 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917 1918 1919 1920 1920‑еллар 1921 1922 1923 1924 1925 1926 1927 1928 1929 1930 1930‑еллар 1931 1932 1933 1934 1935 1936 1937 1938 1939 1940 1940‑еллар 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1950‑еллар 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1960‑еллар 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1970‑еллар 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1980‑еллар 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1990‑еллар 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2000‑еллар 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010

Хронологик таблица

Вакыйгалар

• 20 гыйнвар — Кырым халкы референдумда утрауларына автономия статусын кайтаруны яклап чыга.
• 20 гыйнвар — Латвия башкаласы Рига каласында баррикадалар ясала.
• 3 март — Референдумда Латвиянең 74 %ты һәм Эстониянең 83 %-ты СССРдан бәйсезлек өчен тавыш бирәләр.
• 17 март — ССРБны саклау турында референдум уза. 6 республика аны үткәрүдән баш тарта.
• 9 апрель — Грузия Югары Шурасы илнең дәүләт суверенлыгын һәм ССРБдан бәйсезлекне игълан итә.
• 19 апрель — Татарстанның Апас районынан Кайбыч районы бүленепп чыга.
• 12 июнь — Минтимер Шәймиев Татарстан Республикасының беренче Президенты итеп сайлана.
• 25 июнь — Словения һәм Хорватия Югославиядән бәйсезлекне игълан итә.
• 27 июнь — Югославия халык армиясе Словениягә бәреп керә.
• 30 июнь — Кырым татарлары милли мәҗлесе суверенитны игълан итә, милли гимны һәм байракны раслый.
• 29 июль — РСФСР Литва бәйсезлеген таный.
• 16 август — Татарстан һәм Башкортстан арасында дуслык һәм хезмәттәшлек турында Шартнамә төзелә.
• 19 август — ССРБда ГКЧП оештырыла.
• 20 август — Эстония бәйсезлеге игълан ителә.
• 21 август — Латвия үз бәйсезлеген торгызуы турында игълан итә.
• 21 август — ГКЧП таркала.
• 4 сентябрь — Кырым дәүләт суверенитеты турында декларация кабул ителә.
• 6 сентябрь — СССР Эстония, Латвия, Литва дәүләтләренең бәйсезлеген таный.
• 6 сентябрь — Ленинградка тарихи Санкт-Петербург атамасы кайтарыла.
• 8 сентябрь — Македония бәйсезлекне яулый.
• 17 сентябрь — Латвия, Литва, Эстония, Төньяк һәм Көньяк Корея илләре БМОга керделәр.
• 21 сентябрь — Референдумда Әрмәнстанның бәйсезлеген 99 % хуплаган.
• 22 сентябрь — Таҗикстанда Компартия тыелды.
• 23 сентябрь — Әрмәнстан үз бәйсезлеген игълан итә.
• 15 октябрь — милли хәрәкәт вәкилләре, Татарстан суверенитетын закон белән ныгытуны таләп итәр өчен, Югары Совет утырышы барган бинага бәреп керү омтылышын ясыйлар.
• 24 октябрь — «Татарстан Республикасының дәүләт бәйсезлеге акты турында» карар кабул ителә.
• 26 октябрь — Төрекмәнстанда узган референдумда халыкның күпчелеге ил бәйсезлеге өчен тавыш биргән.
• 16 декабрь — БМО үзенең 1975 елда кабул ителгән сионизм расизмга тиңләгән карарны кире кага.
• 21 декабрь — СССР таркалуы, Бәйсез Дәүләтләр Берлеге оешмасы төзелә.
• 25 декабрь — Михаил Горбачев СССР президенты постыннан китә. РСФСР исеме Русия Федерациясенә үзгәртелә.

Туулар

Шулай ук карагыз: Төркем:1991 елда туганнар

• 25 март — Динә Гарипова, Татарстан җырчысы, Беренче канал оештырган җыр бәйгесе җиңүчесе (2012).
• 23 май — Лена Майер-Ландрут, алман җырчысы, Ослода узган халыкара Евровидение 2010 җыр бәйгесе җиңүчесе.

Вафатлар

Шулай ук карагыз: Төркем:1991 елда вафатлар

• 28 март — Әмир Нәҗип, шәркыятьче галим, тюрколог.
• 3 апрель — Грэм Грин (Graham Greene), инглиз язучысы.
• 12 апрель — Нури Арсланов, татар шагыйре, Г.Тукай исемендәге ТР Дәүләт премиясе лауреаты.
• 24 июнь — Әхмәт Исхак, татар шагыйре, тәрҗемәче.
• 30 август — Газиз Кашапов, татар язучысы, журналист.
• 18 декабрь — Альберт Сафин, татар язучысы.
• Җәмил Гыйльманов, татар галиме, тарихчы.
• Әхмәт Галиәкбәров, татар артисты.

Г. Тукай исемендәге дәүләт премиясе лауреатлары

• Гөлшат Зәйнашева, татар шагыйрәсе («Илле җыр» китабы өчен).
• Әбрар Кәримуллин, татар галиме («У истоков татарской книги», «Татарская книга пореформенной России», «Татарская книга XX века» трилогиясе өчен).

Нобель премиясе лауреатлары

• Физика өлкәсендә Нобель премиясе — Пьер Жиль де Жен.
• Химия өлкәсендә Нобель премиясе — Рихард Эрнст.
• Физиология һәм медицина өлкәсендә Нобель премиясе — Эрвин Неер, Берт Сакман.
• Әдәбият өлкәсендә Нобель премиясе — Надин Гордимер.
• Икътисад өлкәсендә Нобель премиясе — Рональд Коуз.
• Тынычлык өчен Нобель премиясе — Аун Сан Су Чжи.

Шулай ук кара

	Викиҗыентыкта? 1991

[−] 1991 ел

[×] 1991 елда вафатлар