Aleksandr Butlerov

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Aleksandr Butlerov
rusça: Александр Михайлович Бутлеров
Tulı iseme Александр Михайлович Бутлеров
Hönäre ximik
Tuu datası 15 sentäber 1828(1828-09-15)
Tuu cire Çistay, Qazan gubernası
Watandaşlığı Rusiä imperiäse
Milläte rus
Ülem datası 17 avgust 1886(1886-08-17) (57 yäş)
Ülem cire Qazan gubernası

Butlerov Aleksandr Mixayloviç (rusça: Александр Михайлович Бутлеров) (3 sentäber [15 sentäber1828[1], Çistay — 5 avgust [17 avgust1886, Butlerovka)), ximik-organik, Peterburg FAneñ xaqıyqıy äğzası (1874). N.N. Zininneñ şäkerte. Fänni mäktäpkä nigez saluçı häm citäkläwçe.

1849-1868. yıllarda Qazan Universitätendä professor (1857), 1860-1863.tä rektor. 1868.dän Sankt-Peterburg universitäte professorı.

Xäzerge organik ximiäneñ nigeze bulğan organik quşılmalarnıñ ximik tözeleş teoriäsen täqdim itä häm dälilli. Berençe bulıp izometriä küreneşen añlata, izobutilennı polimerlaştırunı ğämälgä aşıra, küp kenä organik quşılmalarnı sintezli. Xezmätläre organik ximiä, awıl xucalığınıñ umartaçılıq, çäçäk üsterü h.b. ölkälärgä qarıy. Urıs fizika häm ximiä cämğiäteneñ ximiä bülege räise (1872-1882).

1978. yılda ğälimneñ tuuına 150 yıl tulu uñayı belän Qazanda häykäle açıla (skulptorı Y.G. Orexov, miğmarları V.A. Peterburjtsev häm V.A. Stepanov).

Şulay uq: Butlerov reaktsiäse.

Ädäbiät[үзгәртү]

  • А. М. Бутлеров. 1828—1928: Сборник статей. — Л., 1929.
  • Гумилевский Л. И. Бутлеров. — М.: Молодая гвардия, 1951. — 336 с. — (ЖЗЛ).
  • Быков Г. В. Александр Михайлович Бутлеров. — М., 1961.
  • Быков Г. В. История классической теории химического строения. — М., 1960.
  • Марковников В. В. Московская речь о Бутлерове // Труды института истории естествознания и техники. — 1956. — Т. 12. — С. 135—181.
  • Мельников Н. М. Об исследованиях А. М. Бутлерова фауны местного края // В кн.: Торжественное публичное заседание Совета Императорского Казанского университета, посвященное памяти его покойного почётного члена, академика А. М. Бутлерова, 5 февраля 1887 г. Казань, 1887. — С. 62—67.
  • Письма русских химиков к А. М. Бутлерову // Научное наследство. — Т. 4. — М., 1961.

İskärmälär[үзгәртү]

  1. [[#CITEREF.D0.93.D1.83.D0.BC.D0.B8.D0.BB.D0.B5.D0.B2.D1.81.D0.BA.D0.B8.D0.B91951|Калып:Str trim, 1951]]