Borınğı Tatar

Wikipedia проектыннан

7-12. yözlərdə barlıqqa kilgən berniçə xalıq berəmlegeneŋ ataması. Berençe tapqır bu atama «Otuz Tatar / Toquz Tatar» rəweşendə Kültəgingə quyılğan həykəltaşta (8. yöz) terkələ; 9. yözneŋ 1. yartısına qarağan Qıtay çığanaqlarında Qıtaydan tönyaktaraq yəşəwçe qabilələrgə nisbətləp - «da-da» ("ta-ta") yazılışında birelgən; 11-12. yözlərdəge Törki, Farsı telle möselman yazma çığanaqlarında Könçığış Törkestan wə Moğolstan cirlərendə yəşəwçelər «Tatar» bularaq telgə alına. Məxmüd Qaşğarıy löğətlegendə şul uq töbək «Dəşte Tatar» (Tatar ile) dip atalğan. 12 yöz axırlarınnan Çıŋğız xan citəkçelegendə Monğol dəwləte nigezlənə, anı tözü protsessına Tatar qabilələre də cəlep itelə. Urta ğasırlar ğərəp-farsı yazma çığanaqlarında Altın Urda dəwləteneŋ töp xalqı Tatar dip atala. Könbatış Awrupı wə Urıs tarix fənendə də şul atama nığıp qalğan. Rəsəydə 20. yöz başına qədər İdel-Ural töbəgendə, Könyaq Seberdə, Tönyaq Qawqaz wə Qırım yarımutrawında yəşəgən möselman xalıqlarınıŋ küpçelegen Tatar dip atağannar.