Nağaybäklär

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Nağaybäklär (üzatama), Keräşen Tatarlarnıñ etnografik törkeme. 1926. yıldağı xalıq sanın isäpkä alu möğlümatları buyınça 11,2 meñ keşe. 2002. yılda 9,6 meñ keşe isäplängän. Başlíça Çiläbä ölkäseneñ Nağaybäk häm Çibärkül rayonnarında yäşilär. Tatar telendä söyläşälär. Keräşen yazuı qullanalar. Xristianlıqnı (Ortodoks Xristianlığın) totalar. Nağaybäk atamasınıñ kilep çığışı açıqlanmağan. Nuğaylar etnonimına bäyläp añlatu yäki tatarlaşqan Fin-Uğırlar dip farazlawlar da bar. Típik Nağaybäk Nuğayğa yäki Qazaqqa oxşaş.

1729. yıldan başlap "Ufa yağı Keräşennäre" räweşendä Çulman artyağınıñ köçığışnda (Qazan daruğası, Ufa öyäze) 25 awıl xalqın täşkil itüläre mäğlüm. 18-19. yözlärdä Ufa, Orenburg häm başqa guberna çiklärendä Kazaklar xezmäten ütägännär. Mädäniät, ğäref-gädätlärendä Qazan töbäge keräşennäre belän oxşaş sífatlar küp, üzençelekläre ir-at kiem-salımda häm cırlarında çağıla.

2002. yıldağı xalıq sanıp aluı barışında Nağaybäklär Tatarlardan ayırım Tatarça söyläşäwçe etnos bulıp yörgännär. Tatar íctímağí oyışmalar qarşı bulğan da, Nağaybäklär üze qarşı bulmağan.

Törle faktlar[үзгәртү]

1812.dä Nağaybäklär alayı Napoléon qarşı suğışqannar. Parisnı basıp aluında qatnaşqannar. Üzenä qaytqaç, üzeneñ ber awılın Parij dip atqannar.