Pötr İlyiç Çaykovski

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
(Pótr İlyiç Çaykovski битеннән юнәлтелде)
Моңа күчү: навигация, эзләү

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.

Pötr İlyiç Çaykovskiy

Pötr İlyiç Çaykovskiy (Rusça Пётр Ильич Чайковский) - romantik çorğa qarağan rus kompozitorı.

Çaykovskiy dönyaküläm şöhrät qazana. Biograf yazuçı Anthony Holden assızıqlawınça, Çaykovskiyğa qädär rus muzıkası xalıq cırlarınnan häm kapella yañğırawlarınnan torğan. Şulay uq Çaykovskiy berençe tapqır çit il tıñlawçısın rus muzıkası belän tanıştıra. Mäsälän, Mixail Glinka (Михаил Глинка) üz tormışında berdänber tapqır çit il konsertın Parijda birä.

Tormışı[үзгәртү]

Pötr Çaykovskiy 1840 yılnıñ 7 mayında xäzerge Udmurtiä respublikasınıñ Votkinsk şähärendä dönyağa kilä. Ätise – İlya Petroviç şaxta injenerı, änise – fransuz tamırınnan bulğan Aleksandra Andreyevna Assier. Çaykovskiy öyendä pianino tawışı tuqtmağan. Pötr berençe muzıka däreslären 5 yäşendä başlıy. Öç yıl eçendä ul notalarnı uqıtuçısı däräcäsendä uqıy alırday yuğarılıqqa kütärelä.

1850 yılda Çaykovskiy Sankt-Peterburgnıñ Xoquq mäktäbenä kerergä dip äzerlek klassların ala başlıy. 1858 yılğa xätle ul şul mäktäpne tämamlıy. Şunnan soñ ul Yustitsiä Ministrlığına bilgelänä. Bu eşne ul öç yıl däwamında alıp bara.

1862 yılda Çaykovskiy Anton Rubinstein qulı astında muzıka däreslären ala başlıy.

1891 yılda Çaykovskiy konsertları belän AQŞnı qolaçlıy. Carnegie Hall açılu tantanasında ul Slavonic March äsären başqara.

1893 yılda Çaykovskiyğa Cambridge universitetınıñ Muzıka fännäre doktorı däräcäse birelä.

Kompozitor 1893 yılda dönya quya.

Şäxsi tormış[үзгәртү]

Ozaq yıllar däwamında Çaykovskiy icatın öyränüçelär anıñ gomoseksual sıyfatların tikşerep kildelär. Bu ezlänülär Sovet xökümäte waqıtında ber çiktän ikençe çikkä taypıla. Läkin, närsä genä bulsa da, 1870nçe yıllar tiräsendä Çaykovskiy ğäilä qoru teläge belän yana başlıy.

Ozaq yıllar buyınça Çaykovskiyğa emotsianäl yaqtan zur teräk bulıp Nadejda fon Mek tora. Bu xatın belän ul berqayçan da oçraşmasa da, anıñ patornatı häm finans yärdäme belän dönya kürä. Alarnıñ küpsanlı xatları Çaykovskiyneñ şäxsi tormışı turında bay mäğlümatlnı açıqlıy.

Töp äsärlär[үзгәртү]