Princeton universitetı
Wikipedia'dan
Princeton universitetı (Принстон университеты). AQŞnıñ New Jersey ştatınıñ Princeton şähärendä urnaşqan xosusıy universitet, Ürmäle göl ligası äğzası.
Başlıça Elizabeth, New Jersey ştatında açılğan bu uqu yortı, 1756 yılda Princeton şähärenä küçerelä häm xezrge isemen ala. Princetonnıñ berqayçan dingä tirän qatnaşı bulmıy, bu şul zamandağı universitetlar arasında siräk sanala.
Ozaq yıllar däwamında Princeton üzeneñ eşçänlegen başlıça baqalvr studentlarına belem birügä häm fänni ezlänlärgz yünältä. Läkin soñğı waqıtta mağistr studentarına da iğtibar arta bara.
Eçtälek tezmäse |
[üzgärtü] Tarix
İñbaşta Princeton Presbeterian din ähellären äzerläw öçen oyıştırılsa da, yaña urınğa küçkäç, bu maqsta üzgärä. Amerika inqıylabı waqıtında universitet ike yaq tarafdarları qulında bulıp ala. Princeton suğışı George Washington yaqlı keşelär öçen iñ zur ciñülärneñ berse bula. Princeton şähäreneñ ike iñ mäşhür yäşäwçese Azatlıq turında Deklarasiagä qul quya. 1783 yılda Kontinentäl Kongress Princeton universitetı binalarınıñ bersendä cıyıla.
1969 elda Princeton universitetı berençe tapqır xatın-qızlarnı qabul itä.
Princeton universitetınıñ dewizı Dei sub numine viget (Allahı Täğälä qulı astında ul çäçäk ata).
[üzgärtü] Campus
Princeton universitetınıñ töp binaları neo-gotika stilendä eşlängän häm kübesençä 19çı -20 çe ğasırlar başına qarıy. Berençe bina Nassau Hall, Campusnıñ tönyaq noqtasındla urnaşa.
Universitet cirendä urın alağan Princeton Sänğät muzeyı tarixi yädkärlärgä bay häm 60,000 yaqın eksponatnı tuplıy. Şul isäptän, Qıtay sänğäte ürnäkläre iñ köçläyelärdän sanala. Muzeyda Claude Monet häm Andy Warhol äsärlären dä tabıp bula.
[üzgärtü] Oyışma
Princeton 14.2 milliard dollar endowmentı belän dönyanıñ iñ bay universitetlarınnan sanala.
Barlığı altı college eşli. Härber collegeda berniçä toraq qorpusları, aşxanälär, kitapxanälär h.b. urnaşqan. Şulay itep bu colleglar ayırım yuğarı uqu yortı strukturasın xäterlätä.
- Wilson College
- Forbes College
- Rockefeller College
- Mathey College
- Butler College
- Whitman College (tözelü etabında)
Baqalawriat studentları, härber ekzamen aldınnan Akademik tuğrılıq antın yaza häm qul quya. Bu ant süzläre tübändägedän ğıybarät: «Min bu ekzamen waqıtında Namuslıq Qödeksın bozmawıma ant itäm». Ekzamen tämamlanğaç, studentlar maxsus qömietqa aldaw oçraqları turında xäbär itärgä tieş dip sanala. Şulay itep, uqıtuçılar studentlarnıñ ekzamen waqıtında küçerü-küçermäwen küzätmi. Akademik yalğan Princetonda iñ qatı tärtip bozu bulıp sanala, häm anıñ öçen studentlar uqu yortınnan quılırğa mömkin.
Universitet kitapxänäse 8 millionğa yaqın kitapqa iä
Universitet rangları, däräcälär
US News & World Report gäzite isäpläwençä, sigezençe yıl rättän 1nçe urın (2001-2008) Washington Monthly buyınça, Amerika millätenä kitergän fayda buyınça yuğarı belem birü yortları arasında 43nçe.
[üzgärtü] Keşelär
Universitetnı törle yıllarda tämmlawçılar arasında Woodrow Wilson häm James Madison, Bangladeşnıñ xäzerge prezidentı Fakhruddin Ahmed, John F. Kennedy (awırtu säbaple Harvardqa kühärgä mäcbür bula), Google prezidentı Eric E. Schmidt, qorporatív rayder Carl Icahn, Nobel büläge lawreatları John Nash, Steven Weinberg, Gary Becker h.b.
