Saban tuyı
Бу мәкаләнең кирилл әлифбасындагы игезәге бар.
Saban tuyı, Sabantuy, Saban bäyräme, (Başqortça: Һабантуй/Habantuy; Çuaşça: Акатуй/Akatuy; Urısça: Сабантуй, Tatar äytäleşennän) Tatar häm başqa İdel-Ural xalıqlarınıñ borınğıdan kilä torğan bäyräme.
Başta Saban tuyı yazğı çäçügä qädär, ber töbäk awılları çírat belän belän bäyräm itkännär. Aldan uq tradision sport yarışları – köräş, at çabışları öçen mäydan saylağannar, bäyräm uyınnarında häm yarışlarında qatnaşuçılarnı büläkläw öçen, sörän salıp, büläklär cíıp yörgännär. Saban tuyı aldınnan bala-çağanı qarğa botqası belän sílağannar; zíratlarda doğa qılğannar h. b.
20. yözdä Saban tuyı Tatar xalqınıñ ğomumi milli bäyrämenä äwerelä. Xäzerge zaman Saban tuyı ike borınğı bäyrämen – Saban tuyı belän Cíınnı bergä quşıp, här cirdä yazğı çäçüdän soñ uzdırırla. Tatar Saban tuyı xäzer kürşedä yäşäwçe Udmurt, Mari, Çuaş, Başqort, Urıs häm Mordwa xalıqları qatnaşında ütä, Mäskäw, Piterbur, Toshkent häm başqa Tatar diasporalı şähärlärdä, şulay uq qayber çit illärdä dä ütkärelä.
Saban tuyın UNESCO Dönya Teldän häm Mätdi bulmağan Mírası isemlegenä 2007. yılda kertü uylanıla.
