Sadri Maqsudi

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.

Sadreddin Maqsudî (Kirill: Садри Максуди; äytäleş: Sadrí Maqsudí; Urısça: Садри Максуди), qısqası Sadrî Maqsudî, (1879-1957, Törkiädä: Sadri Maksudi Arsal) Tatar xalqın berläştergän wä İdel-Ural Ştatın yasağan säyäsätçe ide.

Uqu yılları[үзгәртү]

Sadri qädimi mädräsädä uqığan. Annarı Ğayaz İsxaqiXösäyen Yamaş belän bergä Qazan Tatar Uqıtuçı mäktäbendä (QTUM) uqığan. Anda duslar berençe säyäsi cämğiät oyıştıralar. 1895.–1896. yıllarda Baqçasaraydağı «Zıncırlı» mädräsäsendä uqığanda, İsmäğil Gaspıralı belän tanışa. 1901. yılda QTUM'nı tämamlağaç, Sorbonnğa uqırğa kitä.

Säyäsi eş yılları[үзгәртү]

1918. yılnıñ 5. Ğínwarda Milli İdärä räise bulıp saylana. 1918. yılnıñ 25. Äprildä Milli İdärä märkäzen taratuğa qarşı üz xalqına öndäwne tarata. Ber yıldan soñ säyäsi yärdäm tabu öçen Sadri Awrupağa kitä. Sorbonnnıñ ber kafedrada citäkçe bulıp eşli. Berazdan soñ anı Atatürk üz xökümätendä eşlärgä çaqıra, wä ul Törkiägä kitä. Başqa Tatar säyäsätçeläre belän bergä bertuğan Törek xalqına xezmät itep, Tatar däwlätçelege turında kitaplarnı yaza. Törkiädä Mustafa Kemal Atatürkneñ yärdämçese bulıp eşli.

S.M. Arsalnıñ qäbere.
Zincirlikuyu ziratı, İstanbul.

Xezmätlär[үзгәртү]

  • Maksudi, S. (1898). Maişet, Kazan. İkinci baskı: 1914.
  • Maksudi, S. (1912). İngiltereye Seyahat, Kazan.
  • Maksudi, S. (1927). Hukuk Tarihi Dersleri, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları. Лекции по истории права
  • Maksudi, S. (1928). Türk Hukuk Tarihi, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1930). Türk Dili İçin, Ankara: Türk Ocakları Yayınları.
  • Maksudi, S. (1933). İskitler-Sakalar, Ankara: Türk Tarihinin Anahatları Serisi, No. 5.
  • Maksudi, S. (1934). Orta Asya Türk Devletler, Ankara: Türk Tarihinin Anahatları Serisi, II, No. 19.
  • Maksudi, S. (1937). Hukukun Umumi Esasları, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları. общие принципы права
  • Maksudi, S. (1941). Umumi Hukuk Tarihi, Ankara: Ankara Hukuk Fakultesi Yayınları. İkinci baskı: 1944. Üçüncü baskı: 1948.
  • Maksudi, S. (1946). Hukuk Felsefesi, İstanbul: İstanbul Hukuk Fakültesi Talebe Cemiyet Yayınları.
  • Maksudi, S. (1947). Türk Tarihi Ve Hukuk, İstanbul: İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1955). Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları, İstanbul. İkinci baskı: 1975. Üçüncü baskı: 1979.
  • Maksudi, S. (1940). Teokratik Devlet ve Laik Devlet, İstanbul — İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1940). İngliz Amme Hukukunun İnkişafı Safhaları, İstanbul — İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1945). Farabi’nin Hukuk Felsefesi, İstanbul — İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.
  • Maksudi, S. (1947). Kutadgu-Bilig, İstanbul — İstanbul Hukuk Fakültesi Yayınları.


Kitaptan özek[үзгәртү]

Sadri Maqsudineñ qızı Adilä Aydanıñ "Sadri Maqsudi Arsal" kitabınnan:

"...Urıs xökümäte, şaytani säyäsät alıp barıp, Törkistanda häm başqa urınnarda, türk şähärläre häm awıllarında araqı satu urınnarın açtıra. Maqsat - möselmannarnı, isertkeç eçemleklärgä iyäläşterep, toqımsızlandıru bula.
Sadri Maqsudi moña rizasızlıq belderä. Rizasızlıq belderüe tä'sirle bula. Bilgele ber waqıttan soñ telgä alınğan araqı satu urınnarı yabıla."

Monı da qara[үзгәртү]

  • Hadi Maqsudi – Sadrinıñ bertuğan abıyı
  • Lev Tolstoy – Sadri turında "Aqıllı tatar malayı" dip ätkäne belenä

Päräwezdä[үзгәртү]