Sawirlar

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү

Sawirlar (alar da Sabirlar häm Suarlar), Qaspi Diñgeze triälärendä yäşägän, Xäzärlärgä qärdäş küçmä qäbilälär. Etnik çığışları Hunnar toqımınnan dip uylanıla.

Sawirlarnı berençe märtäbä 2. yözdä Ptolemey telgä ala. Tönyaq Qawqazda zur xärbi köç bularaq, alarnı Sasanilar İranı häm Bízantía üzara köräştä üz maqsatlarında faydalana. 5. yöz azağı - 6. yöz başlarında Sawirlar Avarlar belän belän suğışa. . yözneñ 2. yartısında Avarlar Könbatış tarafqa küçenep kitkäç, Sawirlar Könbatış Törki Qağanlığına buysınalar. 630. yıllarda Törki Qağanlığı tarqalğaç, Xäzär Qağanlığı xakimlegenä küçälär.

Dağstannıñ yar buyları öleşendä Suvar (Suar tügel!), Xäydan (Khaydan), Cidan (Jidan) qalaları töbäklären berläştergän Sawirlar patşalığı (däwläte) oyışa. Ğäräp-Xäzär suğışları barışında, 8. yözdä Sawirlarnıñ ber öleşe Urta İdel buylarına küçep kilä, anda Suar bäklege oyışa, alar Suarlar iseme belän tanıla. soñraq Suarlar cirle Törki telle qäbilälär belän etnik Bolğar berdämlegen tudıralar.

Xäzerge Çuaşlar Sawirlarnıñ (Çuaşça: Сӑварсем) toqımları bulıp uylílar. Xäzerge Marilar Tatarlarnı Suas häm Çuaşlarnı Suasenmari (Suarlaşqan Marilar) dip atílar.