Черняховск

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Черняховск latin yazuında])
(Įsrutis битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Черняховск
Cernjahovsk.png
Coat of Arms of Chernyakhovsk (Kaliningrad oblast).png
Халык саны 35 888 (1 гыйнвар 2018) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1336 Edit this on Wikidata
Сәгать поясы UTC+03:00
Кардәш шәһәрләр Мариямполе[d], Бжег-Дольны[d], Груҗөндз, Венгожево[d], Сувалки һәм Кирххаймболанден
География
Ил Россия
Мәйдан 58 квадрат километр
ДДӨБ 30 метр Edit this on Wikidata
Координатлар 54°38'0"N, 21°49'0"E
Почта индексы 238150–238169 Edit this on Wikidata
Телефон коды 40141 Edit this on Wikidata

Черняховск (рус. Черняховск, 1946 елга кадәр Инстербург, алман. Insterburg) — Русия Федерациясенең Калининград өлкәсендә урнашкан шәһәр.

Халык саны — 37 948 кеше (2014)[1].

Сәгать поясы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Калып:ОбъектныңСәгатьпоясы/MSK-1

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Инстербург исемле кирмән Унсатрапис исемле прус авылы урынында Тевтон ордены тәречеләре тарфыннан 1336 елда нигезләнә. 1376 да кирмән литвалылар тарафыннан туздырыла, әмма тиз торгызыла. Ун өч еллык сугыш вакытында (1457) поляклар тарафыннан басып алына. Тевтон ордены җирләре секуляризациянгәчтен шәһәр Пруссия һерцоглыгына күчкән. 1583 тә шәһәр статусы бирелгән. 1590 да янгын бөтен шәһәрне диярлек юкка чыгара. 1709-1711 елларда шәһәр халкы тагун (чума) чире нәтиҗәсендә үлеп бетә. Шәһерне терелтер өчен Литвадан һәм Швейцариядән халык күчерелеп утыртыла. Җидееллык сугыш вакытында Инстербург рус оккупациясе астында булып ала.

1815 елдан шәһәр крайс (район) үзәге, ә 1860 елдан — тимер юллар төене (КөнигсбергКовно, ТилзитТорунь тимер юллары киселеше) булып китә.

1944 нең 24 июнендә шәһәр Британ Һава-Хәрби көчләре тарафыннан бомбага тотыла. 1945 нең 21-22 гыйнварында Инстербург Кызыл Армия тарафыннан алына. Потсдам конференциясе карарына күрә шәһәр ССРБга күчә, ә 1946 дә шәһәргә рус гаскәрбашы Иван Черняховский хөрмәтенә Черняховск исеме бирелә.

Халык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Халык саны
18751885189019101925193319391959[2]1967[3]1970[4]
16 30320 91422 22731 62439 31141 23043 62029 06329 00033 446
1979[5]1989[6]1992[3]1996[3]1998[3]2000[3]2001[3]2002[7]2003[3]2005[3]
35 57639 62240 60042 50043 00043 00043 80044 32344 30042 400
2006[3]2007[3]2008[3]2010[8]2011[3]2012[9]2013[10]2014[1]
41 70041 10040 50040 44940 40039 59738 57137 948

Милләтләр (2010): руслар (86,4%), украиннар (4,6%), белоруслар (3,5%), алманнар (1,1%).[11][12]

Тышкы сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. әлеге чыганактан 2014-08-02 архивланды. 2014-08-02 тикшерелде.
  2. Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. Демоскоп Weekly. әлеге чыганактан 2013-04-28 архивланды. 2013-09-25 тикшерелде.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 Народная энциклопедия «Мой город». Черняховск
  4. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. әлеге чыганактан 2013-04-28 архивланды. 2013-09-25 тикшерелде.
  5. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.. Демоскоп Weekly. әлеге чыганактан 2013-04-28 архивланды. 2013-09-25 тикшерелде.
  6. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. әлеге чыганактан 2011-08-22 архивланды.
  7. Всероссийская перепись населения 2002 года. Калининградская область. Численность и размещение населения. әлеге чыганактан 2014-02-03 архивланды. 2014-02-03 тикшерелде.
  8. Всесоюзная перепись населения 2010 года. Калининградская область. Таблица 10. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов. перепись населения 2010 года_том1.xlsx әлеге чыганактан 2013-11-228 архивланды. 2013-11-28 тикшерелде.
  9. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. әлеге чыганактан 2014-05-31 архивланды. 2014-05-31 тикшерелде.
  10. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). әлеге чыганактан 2013-11-16 архивланды. 2013-11-16 тикшерелде.
  11. 2010 елгы җанисәп алу базасы.
  12. Милләтне әйтмәгән кешеләрне исәпләмичә