İttifaq âl-Möslimin

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/İttifaq âl-Möslimin latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

İttifaq âl-Mɵslimin (Mɵselmannar berlege), Rəsəy İmperiəse Mɵselmannarınıꞑ liberal-demokratik yünəleşle səyəsi partiəse. 1906. yılda Berençe Bɵtenrəsəy mɵselmannar qorıltayı qararı belən oyıştırıla. Programması: konstitusion parlament monarxiəse, demokratik ireklərne tanu, dəwlət fondındaƣı cirlər belən alpawıtlardan məcbüri sattırılƣan cirlərne krəstiənnərgə bülep birü, barlıq din həm millətlərneꞑ dəwlət aldında tigez xoxuqlılıƣı ɵçen kɵrəşü, məçet-mədrəsə mɵlkətləren Mɵselmannarƣa qaytarıp birüne taləp itü h.b.

Oyıştıruçıları: ə. əxtəmev, Y. Aqçura, S. Alkin, İsməƣil Gasprinski, R. İbrahimov, ƣ. Tupçıbaşev, S. Canturin, ə. Maqsudi h.b. Daimi eşləwçe Üzək Komitət həm Üzək Büro saylana. Dəwlət Dumalarında oyışqan Mɵselmannar fraksiəse eşenə yoƣıntısı zur bula.

Firqə əƣzaları Dumada Mɵselmannar mədəniəte həm məƣərife üseşenə tə'sire bulırday qanunnar təqdim itələr. Rəsəy səyəsi oyışmaları arasında İttifaq âl-Mɵslimin Kadetlarƣa yaqın mɵnəsəbəttə tora. 1908. yılda partiə tarqaluın beldersə də, urındaƣı (məs., Qazandaƣı) büleklər eşçənlekləren tuqtamílar.

Qazanda basılƣan əxbər, Qazan mɵxbire gəzetləre İttifaq âl-Mɵslimin yoƣıntısında bula.

1906-1907. yıllarda firqəneꞑ 3 qorıltayı uzdırıla.

Şulay uq qaraƣız[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]