Абзак (Белорет районы)
| Абзак | |
|---|---|
| Тау сырты | Урал таулары |
| Дәүләт |
|
| Нәрсәнең башкаласы | Абзаковский сельсовет[d][1] |
| Административ-территориаль берәмлек | Абзаковский сельсовет[d][1] һәм Белорет районы |
| Халык саны |
1286 (2002)[2], 1538 (2009)[2], 1331 (2010)[3], 703 (1900)[4], 356 (1920)[4], 625 (1866)[4], 822 (1939)[4], 962 (1959)[4], 1045 (1989)[4], 1816 (2020)[5], 1351 (2021)[6], 1351 (2022)[7], 1660 (2014)[8] |
| Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 515 метр |
| Почта индексы | 453565 |
Абзак (баш. Абҙаҡ) ― Башкортстанның Белорет районында урнашкан авыл. Абзак авыл җирлегенең административ үзәге. Янәшәдә бер үк исемдәге тау чаңгысы курорты урнашкан.[9][10]
Урнашуы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Авыл Башкортстанның көньяк-көнчыгышында, Кече Кызыл кушылдыгы ярында, Белорет шәһәреннән көньяк-көнчыгышка таба 20 км, Яңа Абзак тимер юл станциясеннән төньяк-көнбатышка таба 5 км читтәрәк урнашкан. Чиләбе өлкәсенең эре шәһәре Магнитогорскийдан авылга хәтле ― 60 км. Тирә-якта Кырыктытау сыртының Бикәмбәт һәм Һалмаурды таулары бар. Авылның төньяк-көнбатыш ягында Уралтау сырты сузылган.
Халык саны
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| 2002[11] | 2009[11] | 2010[12] |
|---|---|---|
| 1286 | 1538 | 1331 |
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Авылга якынча 1745 елда нигез салынган. Беренче атамасы — Төбәк. Абзак атамасы волость старшинасы, тархан улы Абзак Баемов исеменнән алынган. 1795 елда Абзак (Төбәк) авылы 13 Күбәләк волосте авылының иң зурысы була. 31 хуҗалыкта 219 кеше яшәгән. X ревизия (1859) 79 хуҗалыкта 638 кеше санаган. Совет чорындагы беренче җанисәп алу нәтиҗәсе авыл халкының яртылаш кимүен күрсәтә.[13] Авыл халкы терлекчелек белән шөгыльләнгән. XIX гасырның 40 нчы еллар башында 70 хуҗалыктан 65 е тирмә белән күчеп йөргән. Авылның 212 дисәтинә сөрү җире булган. Зур Кызыл елгасындә 7 тегермән тотканнар.[13] Хәзерге вакытта авыл территориясендә мәктәп, амбулатория, мәдәният сарае, китапханә, мәчет, кайбер кунакханәләр урнашкан. Авыл янәшәсеннән Р316 Стәрлетамак — Белорет — Магнитогорский автомобиль юлы уза.
Шәхесләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Роза Аккучукова (1950―2021), җырчы, Башкортстанның халык артисты (2009).
- Айгиз Баймөхәммәтов (1988), язучы, журналист, Шоңкар журналының баш мөхәррире (2020 елдан), Шәехзадә Бабич премиясе лауреаты (2015), Башкортстанның атказанган мәдәният хезмәткәре (2020).
- Әхмәт Лотфуллин (1928—2007), СССР (1989) һәм РСФСР (1982) халык, БАССР атказанган (1966) рәссамы. Абзакта балачагы узган, васыяте буенча шунда җирләнгән.
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 ОКТМО
- 1 2 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан
- 1 2 3 4 5 6 https://bashenc.online/ru/articles/81773/
- ↑ https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya
- ↑ https://docs.cntd.ru/document/574690994/titles/3T3SO9J
- ↑ https://docs.cntd.ru/document/578135865/titles/3T3SO9J
- ↑ https://npa.bashkortostan.ru/7446/
- ↑ Абзаково горнолыжный курорт, archived from the original on 2022-12-12, retrieved 2022-12-12
- ↑ Горнолыжный курорт Абзаково официальный сайт
- 1 2 Башкортостан Республикасының муниципаль районнары турындагы бердәм электрон белешмәсе — Excel форматындагы кушымта 2016 елның 4 март көнендә архивланган.
- ↑ Башкортстан Җөмһүрияте торак нокталары буенча халык саны, archived from the original (PDF) on 2014-08-20, retrieved 2013-04-01
- 1 2 Абзаково (Тубяк) . Генеалогия и архивы(рус.)
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Башкортостан Республикасының муниципаль берәмлекләр советы.
- Мин — Абҙаҡтан! ВКонтакте төркеме
