Азатлык һимны

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Азатлык һимны latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Дионисиос Солома
Николаос Мантзарос

“Азатлык һимны” (Ύμνος εις την Ελευθερίαν) — Грециянең рәсми дәүләт символы. Греция хаклы рәвештә дөньяда иң күләмле тексты булган һимнлы дәүләт исеменә дәгъва кыла ала. Аңарда ким дигәндә 158 куплет исәпләнә. Ә аны иҗат иткән шагыйрь Диони́сиос Со́лома (Διονύσιος Σόλομα — 1798-1857) поэмасында 254 дүртьюллык бар. Әсәр 1823 елда язылган, аңарда ил азатлыгы өчен көрәшүчеләрнең  каһарманлыгына дан җырлана.
Грециянең шул замандагы кыйралы Георг I аны илнең милли һимны дип игълан итә. Әлбәттә, поэма тексты нык кыскартылган килеш. Яңа һимнның көен Николаос Мантзарос (Νικολαοσ Μαντζαροσ — 1795-1873) 1828 елда яза. Ул Италиядә белем алган музыка белгече була. Шул сәбәпле, Грецияне кимсетергә теләүчеләр, “Ελευθεριά” (“Азатлык”) мелодиясе грекларныкы түгел, итальяннарныкы, дип лыгырдана башлыйлар. Әмма бу — яла ягу гына. Греклар үзләре дә баштарак, бу көй безнең музыкаль традицияләргә тәңгәл килми, дип шикләнә торган булганнар. Ә бит бу рухландыргыч музыканы беренче кат тыңлап караганда ук, аның атаклы һәм бик борынгы грек биюе “Сиртаки” белән бертуган икәнен абайлыйсың.
Шулай да, грек кыйралы Отто һимн көен Алманиянең музыка белгечләре тарафыннан тикшертергә карар кыла. Алманнар бернинди плагиат тапмыйлар. Ниһаять, 1864 елда һимн кыйралның махсус эдикты белән рәсми дәүләт символы буларак раслана.
Рәсми чараларда һимнның беренче куплеты башкарыла.[1]


Ύμνος εις την Ελευθερίαν
Σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν κόψι
τοῦ σπαθιοῦ τὴν τρομερή,
σὲ γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὄψι,
ποὺ μὲ βιά μετράει τὴν γῆ.
Ἀπ’ τὰ κόκκαλα βγαλμένη
τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,
καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,
χαῖρε, ὢ χαῖρε, Ἐλευθεριά!
Латин имласында язылышы:
Se ğnorízo apó tin kópsi
tu spathiú tin tromerí.
Se ğnorízo apó tin ópsi
pu me viá metrá(ei) ti(n) yi.
Ap’ ta kókala vğalméni
ton Ellínon ta ierá,
kε san prót’ anthrioméni
xέre, o xέr’ Eleftheriá,
kε san prót’ anthrioméni
xέre, o xέr’ Eleftheriá,
kε san prót’ anthrioméni
xέre, o xέr’ Eleftheriá.
АЗАТЛЫК ҺИМНЫ
Таныш миңа, туган илем,
Иң үткен кылычларың,
Таныш үткен күз карашың —
Колачлый ул Җир шарын.
Затлы эллин тамырыннан
Үсеп чыккан бер аклык, —
Борынгыдай көчле рухлы,
Котлы булсын Азатлык,
Борынгыдай көчле рухлы,
Котлы булсын Азатлык,
Борынгыдай көчле рухлы,
Котлы булсын Азатлык!

AZATLIQ HİMNI
Tanış miña, ğäziz ilem,
İñ ütken qılıçlarıñ,
Tanış ütken küz qaraşıñ —
Qolaçlıy ul Cir şarın.
Zatlı ellin tamırınnan
Üsep çıqqan ber aqlıq, —
Borınğıday köçle ruxlı,
Qotlı bulsın Azatlıq,
Borınğıday köçle ruxlı,
Qotlı bulsın Azatlıq,
Borınğıday köçle ruxlı,
Qotlı bulsın Azatlıq,