Азәрбайҗанның танылган аш-сулары

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Азәрбайҗанның танылган аш-сулары latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

Азәрбайҗанның танылган аш-сулары - азәрбайҗаннарны милли ашларына керә.

Азәрбайҗаннан ашамлыгы пити

Азәрбайҗан милли ризыгы төрле, мәсәлән, сөт, ит, он, яшелчә һ. б. бар. Шулай ук ризык әзерләү һәм куллану ысуллары төрле. Узган гасыр ризыклары шулай ук кешенең географик шартларына һәм социаль хәленә карап аерыла[1].

Төрле яшел тәмләткечләр: аккишер, кресс-салат, яшел һәм кара рәйхан, шөет, кориандр, борыч, кинза, тархун(эстрей), яшел суган, кисличник һ. б. киң таралыш алды.

Азәрбайҗан ашханәсе үзенчәлекләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Джейраннан һәм даг-кечәдән Кебаб

Азәрбайҗан ашханәсендә киң таралыш шашлык һәм тандырда аш-су алды. Төрле эчемлекләр, тәм-томнарда шулай ук бар. Азәрбайҗан ашханәсе үзенчәлеге-төрле ризыклар әзерләү өчен сарык ите куллану. Азәрбайҗаннар сыер, кош, балыкны аз таләп итәләр. Азәрбайҗан ашханәсе формалаштыруга Ислам таләпләре йогынты ясаган, нәтиҗәдә, анда гадәттәгечә дуңгыз ите ашлары һәм хәмерле ризыклар тәкъдим ителмәгән. Азәрбайҗан кулинариясенең тагын бер үзенчәлеге-ашларга төрле тәм-томнар һәм яшел тәмләткечләр бирә: ачы һәм хуш исле борыч, базилик, корица, канәфер, укроп, аккишер, кинза, тмин һәм башкалар. Бигрәк тә шафранша һәм сумахга тукталырга кирәк.

Сумах, кагыйдә буларак, төрле ит ризыкларына бирелә. Азәрбайҗан яшелчәләре (помидорлар, кыяр, баклажаннар һ. б. ), җиләк-җимеш (алма, груша, айв, әфлисуннар, лимоннар) киң кулланыла.

Азәрбайҗанның кайбер ризыклары махсус савыт-сабада әзерләнә. Әйтик, пити махсус питишницаларда әзерләнә. Кебаба һәм люля-кебаба әзерләү өчен төрле шпажкалар кулланалар[2].

Ризыклар исемлеге[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Салкын кабымлык[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Садж
  • Кюкю[3]
    • Яшелчәләрдән кюкю
    • Кутумадан кюкю
      Йөзем яфракларыннан Азәрбайҗан долмасы
  • Лобиодан фисинджан [4]
  • Чөгендердән фисинджан[4]
  • Хяфта-беджэр[5]
  • Аджика
  • Аджабсандал

Аш һәм шулпа[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Кайнар ашлар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Пылау

Азәрбайҗанда дөге ашау киң таралган, ул, нигездә, 50 төргә кадәр булган пылауны әзерләү өчен файдаланыла.

Кебаб ясау процессы
  • Гийме-пылауы
  • Лобиа-пылауы
  • Мейве-пылауы
  • Парча-дошеме
  • Чыхыртма-пылауы
  • Сабзикоурма-пылауы
  • Сюдлю-пылауы
    Шах-палуы
  • Тоюг-пылауы
  • Фисинджан-пылауы
  • Дошеме-пылауы
  • Шешрянч-пылауы
  • Ширин-пылауы
  • Шуют-пылауы

Итле ризыклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Азәрбайҗан традицион салкын ашлары

Иттән аш-су бик күп төрле. Иң яраткан ит булып-сарык ите санала. Яңа сарык һәм сыер итеннән басдырма пешерәләр, шулай ук аннан шашлык ясыйлар. Иң киң таралган ризык булып пити һәм бозбаш санала.

  • Алыча-коурма
  • Бастурма — сыер итеннән ясала
  • Боз коурма[10]
  • Буглама
  • Гызартма[11]
  • Дана бастырмасы
  • Джиз-быз
  • Долма
    Гянджин пәхләвәсе
  • Чыхыртма
    Шекербур пешерү процессы
    • Гийма-чыхыртма
    • Тоюг чыхыртмасы
    • Лобиа чыхыртмасы
  • Кебаб (Шашлык)
    • Джудже-кебаб
    • Картоф кебабы
    • Яшелчәләрдән кебаб
    • Люля-кебаб
    • Тике-кебаб
    • Гуйруг кебаб
  • Кюфта
    • Арзуман-кюфтасы
    • Тава кюфтасы
    • Тебриз кюфтасы
  • Лявянги
  • Нар коурма
  • Сабзи коурма
  • Тава-кебаб
  • Тендир тойуг

Сөтле ризыклар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Агуз
  • Катык
  • Курут
  • Сыр
    • Мотал
    • Сачах
    • Чанах
    • Шор
  • Сузьма

Татлы ризыклар һәм камыр ризыклары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Азәрбайджан пәхләвәсе

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Бабаева, Атакишиева, 1962
  2. Титюнник, Новоженов, 1981, с. 113
  3. Б. Бурда. Чючю яки кюкю.Kuking.net
  4. 4,0 4,1 Хабиба Кашкай. Азәрбайджа ашханәсе. — М: Олма Медиа Груп, 2006. — стр. 110 — İSBN 5-373-00629-7
  5. Азәрбайджан ашханәсе. Хяфта-беджар.Kuking.net
  6. Хабиб Кашкай. Азәрбайджан ашханәсе. — М: Олма Медиа Груп, 2006. — стр. 60 — İSBN 5-373-00629-7
  7. Азәрбайджан ашханәсе. ДюшбараKuking.net
  8. Хабиб Кашкай. Азәрбайджа ашханәсе. — М: Олма Медиа Груп, 2006. — стр. 113 — İSBN 5-373-00629-7
  9. Хабиб Кашкай. Азәрбайджан ашханәсе. — М: Олма Медиа Груп, 2006. — стр. 101 — İSBN 5-373-00629-7
  10. Хабиб Кашкай. Азәрбайджан ашханәсе. — М: Олма Медиа Груп, 2006. — стр. 90 — İSBN 5-373-00629-7
  11. Хабиб Кашкай. Азәрбайджан ашханәсе. — М: Олма Медиа Груп, 2006. — стр. 113—114 — İSBN 5-373-00629-7]