Айотлан (Айотлан, Халиско)
| Айотлан | |
|---|---|
| исп. Ayotlán | |
| Илтамга | |
 | |
2.jpg) | |
| Рәсми исем | Ayotlán[1] |
| Дәүләт |
 Мексика[1] |
| Нәрсәнең башкаласы | Айотлан[1] |
| Административ-территориаль берәмлек | Айотлан[1] |
| Сәгать поясы | UTC−06:00 |
| Халык саны | 13 810 (2020)[2] |
| Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 1604 метр |
| Мәйдан | 4,5 км²[3] |
| Почта индексы | 47930[4] |
| Рәсми веб-сайт | ayotlanjalisco.gob.mx(исп.) |
| Җирле телефон коды | 345 |
| Номер тамгасы коды | 14 |
 | |
 Айотлан Викиҗыентыкта | |
Айотлан — Мексиканың Халиско штатында урнашкан торак пункт. Айотлан[1] муниципалитеты составына керә.[5]
Географиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Айотлан Мексиканың көнбатышында урнашкан.[6]
Климаты
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]| Айотлан климатограммасы | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Г | Ф | М | А | М | И | И | А | С | О | Н | Д |
10
26
6
|
5
28
8
|
5
30
10
|
10
32
13
|
30
33
15
|
180
30
17
|
250
28
16
|
230
28
16
|
180
28
16
|
50
28
14
|
10
27
10
|
5
26
7
|
| °С үлчәмендә температура • Явым-төшем күләме, мм-да | |||||||||||
Биредә тропик дымлы климат өстенлек итә. Бу районда климат эссе һәм чагыштырмача дымлы, явым-төшемнең күп өлеше җәй көне, октябрьга кадәр ява.[7]
Тарихы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Көньякка таба хәрәкәт итүче күчмә халыклар бу төбәккә якынча 15 000 ел элек килгәннәр. VII гасырда тольтеклар һәм теотиуакан йогынтысы бу төбәктә ачык күренә башлый, анда 618 елда тольтеклар Халиско исемле биләмәгә нигез сала. 1325 елга пурепеч империясе өстенлек итә башлый, ләкин 1510 елда Запотлан, Саюла һәм Закоалько җирле берлекләр Салитр сугышы вакытында пурепечларны кысрыклап чыгаралар. Үз тарихы дәвамында Халиско районында төрле этник төркемнәр, шул исәптән бапамес, каксканнар, кока, гуачичиле, уичоль, куютекос, отомис, науа, текуекслар , тепеуаннар, текослар, пурепечалар, пиномнар, цаултекаслар һәм ксилотланцингаслар яшәгән.[8]
1521 елда ацтекларны басып алганнан соң испаннар көнбатышка таба алга китәләр. Алар пурепечларны җиңәләр, аларның башкаласы Цинцунцанны алга таба көнбатышка алга бару өчен базага әйләндерделәр. Тын океанга таба хәрәкәт итүнең бер сәбәбе Азия белән сәүдә итә башлау өчен кораблар һәм суднолар йөрешле корылмалар төзү була. Икенче максат булып өстәмә минераль байлыкларны табу торган, алар пурепечларның бакыр, шулай ук көмеш һәм алтын эшкәртүне үзләштергәнен күрәләр. Кооптация өчен зур территорияләр булмау сәбәпле, төп халыкларны буйсындыру катлаулы барган.[9]
1786 елда Яңа Испания унике «интенденсия» һәм өч провинциягә үзгәртеп корыла. Гвадалахара интенденциясе үз эченә хәзерге торак пункт булган территорияне дә алган.[10]
1823 елның 23 декабреннән Халиско штаты составында.[11]
Халкы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 3 4 5 Национальный институт статистики и географии Мексики — 1983.
- 1 2 Перепись населения Мексики 2020 года — Национальный институт статистики и географии Мексики.
- ↑ Карты Google — 2005.
- ↑ https://micodigopostal.org/jalisco/ayotlan/
- ↑ The GeoNames geographical database (en) (2012).
- ↑ Resumen (es). INEGI. әлеге чыганактан 2011-10-13 архивланган. 2026-04-02 тикшерелгән.
- ↑ Cuevas Arias, Carmen Teresa (June 2008). «Solanaceae Diversity in the State of Jalisco, Mexico». Revista Mexicana de Biodiversidad 79 (1): 67–79. ISSN 1870-3453.
- ↑ Historia (es). Enciclopedia de los Municipios de México Jalisco. Instituto Nacional para el Federalismo y el Desarrollo Municipal and Government of Jalisco (2005).
- ↑ Rosa María Espiritu Miguel (3 December 2009). Conquista (es). State of Jalisco.
- ↑ Rosa María Espiritu Miguel (3 December 2009). Cronología (es). State of Jalisco.
- ↑ Las Diputaciones Provinciales (исп.), бит 15.
- ↑ Перепись населения Мексики 2000 года — Национальный институт статистики и географии Мексики.
- ↑ Перепись населения Мексики 2010 года — Национальный институт статистики и географии Мексики.
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Burton, Tony (2008). Lake Chapala through the ages: an anthology of traveller's tales. Ladysmith, B.C., Canada: Sombrero Books. p. 213. ISBN 978-0-9735191-2-9.
Сез мәкаләне үзгәртеп һәм мәгълүмат өстәп,
Википедия проектына ярдәм итә аласыз.