Айрат Ишмөхәммәтов

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Айрат Ишмөхәммәтов latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Айрат Ишмөхәммәтов
Туган 4 август 1932(1932-08-04)
Уфа, РСФСР, СССР
Үлгән 29 февраль 2004(2004-02-29) (71 яшь)
Мәскәү, Россия
Ватандашлыгы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Россия
Әлма-матер Башкорт дәүләт медицина университеты
Һөнәре табиб
Эш бирүче Московский городской научно-исследовательский институт скорой помощи имени Н. В. Склифосовского[d]
Гыйльми дәрәҗә: медицина фәннәре докторы[d]

Айрат Ишмөхәммәтов (4 август 1932 ел29 февраль 2004 ел) — совет, Русия физиологы; медицина фәннәре докторы (1970), Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясенең мактаулы академигы; Русия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2004).

Биографиясе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Айрат Исмәгыйль улы Ишмөхәммәтов 1956 елда Башкорт медицина институтын тәмамлый [1].

1956-1959 елларда Белорет районының Тирлән участок хастаханәсендә эшли. 1963 елдан ССРБ Медицина фәннәре академиясенең медицина радиология фәнни-тикшеренү институтында (Обнинск) лаборатория мөдире.

1972 елдан ул Н. В. Склифосовский исемендәге ашыгыч ярдәм фәнни-тикшеренү институтында клиник физиология, радиоизотоплы диагностикалау һәм компьютер томографиясе бүлеге (лаборатория) җитәкчесе (Мәскәү).

Фәнни эшчәнлеге[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1963 елда кандидатлык диссертациясе, 1970 елда— докторлык диссертациясе яклый. Башкортстан Республикасы Фәннәр академиясенең мактаулы академигы, медицина фәннәре бүлекчәсендә тора.[2].

Төп тикшеренү юнәлешләре:

  • стронгилоидозның (паразитарное заболевание человека) патологик чагылышы,
  • эчәкләрдә төрле матдәләрнең сеңдерелү механизмы,
  • аш сеңдерү органнары авыруларын радионуклидлы диагностикалау,
  • гомуми һәм клиник физиология,
  • функциональ һәм нур диагностикасы,
  • кискен авыруларны һәм җәрәхәтләрне дәвалау нәтиҗәлелеген диагностикалауны һәм бәяләүне мәгълүмат-математик тәэмин итү.

Ашыгыч хирургиядә кулланылган компьютер технологияләрен, радиоизотоплы диагностика ысулларын, компьютер томографиясен камилләштерә; ашказаны-эчәк трактын тикшерү өчен радиокапсула эшли.

Н. В. Склифосовский исемендәге ашыгыч ярдәм фәнни-тикшеренү институтында илдә беренче радиоизотоплы диагностикалау һәм рентген компьютер томографиясе тәүлек әйләнәсенә эшләгән клиник физиологиянең күп профильле лабораториясен оештыра.

Клиник-физиологик ысулларны эшләү һәм медицина фәненә һәм сәламәтлек саклауга кертү проблемалары буенча кайбер галимнәр советы һәм комиссияләр әгъзасы булып тора. «Зур медицина энциклопедиясе» (1974-1988, мөхәрририят бүлегенең галим секретаре), «Кыскача медицина энциклопедиясен» (3 томда, 1972-1974) һәм «Медицина терминнарының энциклопедик сүзлеген» (3 томда, 1982-1984) чыгаруда катнаша.

300-дән артык фәнни хезмәт, шул исәптән 14 монография, 1 уйлап табу авторы.

Сайланма хезмәтләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Чыганагы — Электрон тасвирлама РНБ

    • Баимбетов Л. Г., Ишмухаметов А. И. Легочный кровоток и коррекция его нарушений при заболеваниях сердца и легких. — Уфа : Полиграфкомбинат, 2000. — 239 c.
    • Баимбетов Л. Г., Ишмухаметов А. И. Лечение заболеваний органов пищеварения на курортах Башкирии. — Уфа : Башк. кн. изд-во, 1980. — 208 с.
    • Ишмухаметов А. И. Изучение всасывания при заболеваниях органов пищеварения методами радиоиндикации : Автореф. дис. … д-ра мед. наук. — Обнинск, 1969. — 24 с.
    • Ишмухаметов А. И. Клиника и лечение стронгилоидоза : Автореф. дис. … канд. мед. наук. — М., 1963. — 16 с.
    • Ишмухаметов А. И. Клиническая физиология неотложных состояний. — М. : Ремедиум, 2004. — 110 с. — ISBN 5-901302-16-8
    • Ишмухаметов А. И. Радиоизотопная диагностика заболеваний органов пищеварения. — М. : Медицина, 1979. — 280 с.
    • Ишмухаметов А. И. Радиоизотопное исследование всасывания жиров, белков и витамина B12 при заболеваниях органов пищеварения. — М. : Медицина, 1970. — 192 с.
    • Ишмухаметов А. И. Стронгилоидоз. — М. : Медицина, 1965. — 67 с. . — (Библиотека практического врача).

Бүләкләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • ССРБ Халык хуҗалыгы казанышлары күргәзмәсенең биш дипломы һәм ике медале (1965, 1967, 1973)
  • ССРБ-ның сәламәтлек саклау отличнигы (1971)
  • Русия Фәннәр академиясенең дәүләт гыйльми стипендиясе лауреаты
  • Русия Федерациясенең атказанган фән эшлеклесе (2004)

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. Башкирская энциклопедия
  2. Академия наук Республики Башкортостан

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]