Айра Кааль

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Айра Кааль latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Айра Кааль
Туу датасы: 7 ноябрь 1911 ел
Туу урыны: Сааремаа
Үлем датасы: 7 апрель 1988 ел
Үлем урыны: Тарту, Эстония
Эшчәнлек төре: шагыйрә, журналист
Иҗат итү еллары: 1945-1986
Иҗат итү теле: эстон теле

Айра-Вильгельмина Кааль (чын исеме - Айра Хоун ) ( эст. Aira Kaal; 1911 нче елның 25 октябре, Саарема - 7 апрель, 1988, Тарту) - Эстония совет язучысы, шагыйрә, журналист. Эстония ССРының мактаулы язучысы (1971). Эстония ССРының Йохан Смул әдәби премиясе лауреаты (1987).

Биография[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ул крестьян гаиләсендә туган. 1940 елда Тарту университетының фәлсәфә факультетын тәмамлый. Бөек Ватан сугышы вакытында ул журналист булып эшли.

1945-1950 - Тарту университетында марксизм-ленинизм укытучысы булып эшли.

1944 елдан Эстония Язучылар Ассоциациясе әгъзасы.

1940 елдан КПСУ (б) әгъзасы. 1951 елда ул партиядән куыла, 1956 елда ул КПСС сафына кире кайтарыла.

1980 елның октябрендә ул Эстон телен яклап ачык хатка кул куйган 40 Эстония зыялысы арасында була.

Ул Тартуда 1988 елда үлә.

Иҗаты[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Айра Кааль - берничә очерк, сәяхәт язмалары, романнар, пьесалар, шигырьләр җыентыгы, шулай ук Саарема утравы турында лирик һәм журналистик эскизлар авторы.

Ул үзенең актив иҗатын Бөек Ватан сугышы вакытында башлаган. Беренче шигырьләр җыентыгын 1945 елда бастырып чыгара.

А.Кааль шигырьләрендә сугышның киеренке көннәрен, сугыштан соңгы иҗади эшчәнлекне һәм тынычлык өчен көрәшнең чагылышын күрергә мөмкин. Аның шигырьләре политик кискенлек, фәлсәфи эчтәлек белән аерылып тора.

Сайланма әсәрләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Сборники стихов:
    • «Не отдам оружия» («Ma ei anna relva käest», 1945),
    • «Ракета победы» («Võidurakett», 1948),
    • «Свободная родина» («Vaba kodumaa», 1950),
    • «Морские ветры» («Meretuuled», 1958),
    • «Избранные стихотворения» (1961)
    • «Üks tigu ilma majata» (1968)
    • «Pihlakad mere ääres» (1971)
    • «Hetked merega» (1976)
    • «Saaks kord seda imet veel vaadata» (1981)

Эссе[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Человек и психология женщины» («Mehe ja naise psühholoogiast», 1936)

Юмористик роман[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Мама и я» («Mamma ja mina», 1939, под псевдонимом «Reet Ueilu»)

Сәяхәт китаплары[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Индия» («Muljeid ja mõtteid India sõidult», 1958)
  • «Китай» («Pilk tänapäeva Hiinasse», 1961)
  • «Армения» («Esimest korda Armeenias», 1964)

Проза әсәрләре[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • «Teelahkmel» (1956)
  • «Kodunurga laastud» (в 3-х томах, 1966, 1970, 1978)
  • «Seitse tõtt ja seitse valet» (1986) и др.

Искәрмәләр (үзгәртү)[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сылтамалар[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]