Ак аю

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Ак аю latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Ак аю
Сурәт
Халыкара фәнни исем Ursus maritimus Phipps, 1774[1][2]
Таксономик ранг төр[1][2]
Югарырак таксон Аюлар[1][2]
Таксонның халык атамасы Polar bear[3], Oso Polar[4], Ours blanc[4], Ours polaire[4], Polar Bear[4][5], Eisbär[5], Äisbier һәм Polarbier
Гомер озынлыгы 50 ел
Макималь гомер озынлыгы 43,8 ел[6]
Йөклелек чоры 5 Ay һәм 8,5 ± 0,5 Ay[7]
ХТСБ саклану статусы куркыныч яный[d][8]
Масса 450 килограмм[9]
Төс ак
Төрләр ареалы харитасы
Пиктограмма
Суточный цикл diurnal[d][10][11]
ХТСБ идентификаторы 22823[4]
Commons-logo.svg Ак аю Викиҗыентыкта

Ак аю, яки төньяк аюы, яки поляр аю, яки диңгез аюы – иң зур ерткыч хайваннарның берсе.

Аның гәүдә озынлыгы 3 метрга кадәр җитә. Авырлыгы 800 килограммга җитә.

Ул көрән туганыннан ак туны белән аерыла. Шул ук вакытта аның тиресе кара төстә. Озак вакыт кояш астында йөрсә, аның йоны саргылт төскә керә.

Тиресе астындагы калын май катламы аны котып суыкларыннан саклый.

Зур булуга карамастан ул шәп йөзә, чума ала. Суда тизлеге 5,4 км/сәг. җитә ала[12].

Ак аю ау белән туена: нерпа, диңгез куяны, морж һәм башка диңгез хайваннарын аулый. Ау вакыт аңа ис тою, күрү сәләте, ак туны ярдәм итә.

Көрән аюдан аерма буларак, кышын 50-80 көнгә, гадәттә, ана аюлар гына йокыга ята.

Декабрь-гыйнварда алар 1-2, сирәгрәк 3 бала тудыралар һәм язга бергә өннән чыгалар. Балаларын ана аюлар 2 яшькә кадәр тәрбияли.

Ата аюлар күпчелек гомерен ялгыз үткәрә.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  1. 1,0 1,1 1,2 Integrated Taxonomic Information System — 1996.
  2. 2,0 2,1 2,2 Mammal Species of the World — 2005.
  3. Wildscreen ARKive — 2003.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Кызыл китап — 1964.
  5. 5,0 5,1 Cole T. C. H. Wörterbuch der Säugetiernamen - Dictionary of Mammal Names — 2015. — ISBN 978-3-662-46270-6doi:10.1007/978-3-662-46270-6
  6. Longevity of Mammals in Captivity; from the Living Collections of the World — 1 — 2005.
  7. Grzimeks Enzyklopädie — 1 — M: Kindler Verlag, 1988.
  8. The IUCN Red List of Threatened Species 2021.1 — 2021.
  9. Interactions of polar bears with other large mammals, including man
  10. Arctic, ArcticArctic Institute of North America, 1948. — ISSN 0004-0843; 1923-1245
  11. Arctic, ArcticArctic Institute of North America, 2013. — ISSN 0004-0843; 1923-1245
  12. YouTube Военное дело — Король глубин. Подлодка проекта 671