Алабуга (балык)

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү
Алабуга
Алабуга
Фәнни классификация
Халыкара фәнни атамасы

Perca fluviatilis (Linnaeus, 1758)

Яшәү урыны
рәсем
     Тәүге ареал      Киңәйтелгән ареал
Саклану статусы
Status iucn3.1 LC tt.svg Куркыныч янамаган төрләр
Югалуы күренми
IUCN 3.1 Least Concern : 16580
Wikispecies-logo.svg
Викитөрләрдәге
систематика
Commons-logo.svg
Викиҗыентыкта
Сурәт
ITIS   168470
NCBI   8168
EOL   223357

Алабуга (лат. Perca) — бәләкәй елга балыгы. Ауразия сулыкларында киң таралган. ТР территориясендә сусаклагыч, күлләр һәм елгаларда очрый.

Озынлыгы 15-30 см, авырлыгы, гадәттә, 150-400г. Сусаклагычларда 50 см га кадәр озынлыктагы, 1 кг га кадәр авырлыктагы төрләре очрый. Гәүдәсе ян-яктан кысынкы. Анда җирән-сары яки яшькелтрәк төстәге 5-9 аркылы сызык аерылып тора. Саңак каплавычлары нык чәнечкеле. Пар йөзгечләре һәм күзе кызыл төстә.

Ата балыкның җенси җитлегү чоры - 2, сирәгрәк - 3, ә ана балыкларныкы 3-6 яшьтә була. Уылдыгын язын берьюлы, куаклар тирәсенә чәчә, уылдык бөртекләре, ябышып, челтәр рәвешен ала. Үрчемлелеге - 10-200 мең уылдык бөртеге.

Яшь алабугалар - планктон, зурлары вак балык (чабак, җилем балык, өсләч) белән туклана.

Алабуга төрки халыкларда тотем балык, шул исәптән башкортларда, татарларда да алачыбар үгез яки сыер. Башкортларның ыру-кабилә этнонимында да очрый.

Алачыбар - Акбүзат белән бергә су төбеннән чыккан мал төсе. Легендаларга караганда, сәүбан артына борылып карагач, кире суга төшеп китүче, һәм анда балыкка әверелүче малларның бер төркеме кире балыкка әверелә.