Англия

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Англия latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Англия
Lua хатасы: expandTemplate: template "lang-en-gb" does not exist.
Байрак[d]Илтамга[d]
Flag of England.svgRoyal Arms of England.svg
Сурәт
Рәсми исем England
Кушамат/тәхәллүс Blighty
Демоним Angličan, English, англічане, englisch, Engländer, Engländerin, Engelsman, Engelse, 英國人, 英國人, 英國人, angol, englænder, Englez, англичанка, англичане, англичани, anglais, anglaise, engleză, inglese, inglese, inglesi, inglesi, inglés, inglesa, ingleses, inglesas, Sais, Saesnes, Saeson һәм English
Рәсми тел инглиз теле
Һимн Ходаем, патшаны сакла![d]
Дөнья кисәге Европа
Дәүләт Flag of the United Kingdom.svg Бөекбритания[1]
Башкала Лондон[2]
Административ-территориаль берәмлек Бөекбритания
Иң көнчыгыш ноктасы 52°28′52″ т. к. 1°45′46″ кч. о.
Иң төньяк ноктасы 55°48′00″ т. к. 2°02′00″ кб. о.
Иң көньяк ноктасы 49°51′ т. к. 6°24′ кб. о.
Иң көнбатыш ноктасы 49°53′00″ т. к. 6°27′00″ кб. о.
Геомәгълүматлар Data:England.map
Иң югары ноктасы Скофел-Пайк[d]
Идарә итү формасы парламентская монархия[d]
Дәүләт башлыгы вазыйфасы Монарх Великобритании[d]
Ил башлыгы Елизавета II
Хөкүмәт башлыгы вазыйфасы Бөекбритания премьер-министрлары исемлеге[d]
Хөкүмәт башлыгы Борис Джонсон
Халык саны 53 012 456 (2011)
Административ бүленеше Көнбатыш Англия[d], Төньяк-Көнбатыш Англия[d], Йоркшир и Хамбер[d], Көнчыгыш Мидленд[d], Көнбатыш Мидленд[d], Көньяк-Көнбатыш Англия[d], Көньяк-Көнчыгыш Англия[d], Северо-Восточная Англия[d] һәм Лундын төбәге[d]
Сәгать поясы ECG[d]
Чиктәш дәүләтләр Шотландия һәм Велс
Алыштырган Англия кыйраллыгы[d]
Кулланылган тел инглиз теле һәм шелта[d]
Мәйдан 130 278,43 км²,
130 278 км²[2]
Рәсми веб-сайт visitengland.com
Харита сурәте
Позиционная карта
Рельефная позиционная карта
Официаль символ Роза Тюдоров[d]
Изображается на Charles James fonds[d]
Яклаучы изге Җиңү китерүче Гүрги[d]
Тема җәгърафиясе География Англии[d]
Феноменның икътисады экономика Англии[d]
Феноменның демографиясе demographics of England[d]
Хуҗалыклар саны 23 044 097[3]
Средний возраст 38,6 аннум[4] һәм 39,3 аннум[3]
Монда җирләргәннәр төркеме [d]
Бу якта төшерелгән фильмнар төркеме [d]
Commons-logo.svg Англия Викиҗыентыкта

Еш кына Бөекбритания аңламында кулланыла.

А́нглия (ингл. England [ˈɪŋɡlənd]) — Бөекбританиянең иң зур тарихи һәм административ өлеше. Британ утравының көньяк-көнчыгыш өлешендә урнаша. Гадәттә, инглизчә mainland дип йөртелә. Англия халкы Бөекбритания халык санының 84 %-н тәшкил итә.

Англия элек көндәш булган графлыкларның 927 елда берләшүе нәтиҗәсендә барлыкка килде. Исеме герман кабиләләренең берсе булган англар атамасына бәйле. Башкаласы — Бөекбританиядә һәм Аурупа Берлегендә иң зур булган Лондон шәһәре.

Англия — инглиз теле һәм Англикан чиркәве барлыкка килгән урын, монда нигезләнгән инглиз хокукы күп илләрнең юридик система нигезенә тәэсир иткән. Лондон — Британ империясенең башкаласы иде. Сәнәгать инкыйлабы нәкъ Англиядә барлыкка килде, ул — дөньяда иң беренче сәнәгати үсеш алган ил иде. Илнең парламент демократиясе, конституцион, хөкүмәт, юридик үзенчәлекләре күп башка илләрнең нигезенә ятты.

1707 елда Англия (аның эченә кергән Велс белән) Шотландия белән Бөекбританиягә берләшә. Административ яктан Англия 9 регион һәм 48 графлыктан тора.

Географик мәгълүмат[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Англия Бөекбритания утравының өчтән ике өлешен биләп тора. Төньякта ул — Шотландия, көнбатышта Велс белән чиктәш.

Илнең ландшафты калкулыклардан тора, төньяк районнарга таба алар күбрәк тауга әйләнә бара. Көнчыгышта күбесенчә сазлыклардан торган үзәнлекләр урнаша. Сазлыклар күбесенчә авыл хуҗалыгы өчен киптерелеп яраклаштырылган.

Англиянең иң зур алты шәһәре: Лондон, Бирмингем, Лидс, Шеффилд, Ливерпуль һәм Манчестер.

Англия төньякта Шотландия һәм көнбатышта Уэльс белән чиктәш. Ул Бөекбритания утравында һәм тагын йөздән артык вак утрауда урнашкан. Англия Ирланд, Кельт, Төньяк диңгез һәм Англия каналы (Ла-Манш) белән юыла. Англиянең күп өлешен тигезлекләр һәм түбән калкулыклар каплап тора, ләкин тау төбәкләре дә бар. Уртача диңгез климаты, уңайлы температуралар белән. Англия бәйсез ил түгел, бу Берләшкән Корольлекнең бер өлеше. Англиянең башкаласы - Лондон, ләкин аның үз хөкүмәте юк. Берләшкән Корольлекнең сәяси төзелеше шулай ук Англиягә дә керә (идарәнең парламент системасы белән конституцион монархия). Англиянең икътисады - дөньяда иң зурларның берсе. Шулай ук ул Берләшкән Корольлек икътисадының иң зур өлешен тәшкил итә. Сәнәгатьнең аеруча мөһим тармаклары: химия, фармацевтика, автомобиль, аэрокосмик сәнәгать, программа тәэмин итү индустриясе һәм туризм.

(https://www.interactive-english.ru/topiki/283-england/ сайтындагы "England" статьясының тәрҗемәсе.)

  1. archINFORM — 1994.
  2. 2,0 2,1 Брокгауз энциклопедиясе / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  3. 3,0 3,1 https://www.nomisweb.co.uk/reports/localarea?compare=2092957699
  4. https://www.nomisweb.co.uk/census/2001/KS002/view/2092957699?cols=measures