Эчтәлеккә күчү

Анна Ахматова

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Анна Ахматова latin yazuında])
Анна Ахматова
Туган телдә исем рус. Анна Андреевна Ахматова
Туган 11 (23) июнь 1889[1][2][3]
Одесса, Херсон губернасы, Россия империясе[1][4][5][…]
Үлгән 5 март 1966(1966-03-05)[4][6][2][…] (76 яшь)
Домодедово (шәһәр), Мәскәү өлкәсе, РСФСР, СССР[7][8][9][…]
Үлем сәбәбе инфаркт[d]
Күмү урыны Комарово бистә зираты[d]
Яшәгән урын Одесса
Санкт-Петербург
Ташкент
Киев
Ватандашлыгы Россия империясе[10][11]
 СССР[12][13]
Әлма-матер Царскосельская женская гимназия[d], Евпаторийская женская гимназия[d], Фундуклеевская женская гимназия[d], Киевские высшие женские курсы[d] һәм Высшие женские историко-литературные курсы Н. П. Раева[d]
Һөнәре язучы, тәрҗемәче, әдәби тәнкыйтьче, шагыйрь, әдәбият белгече
Җефет Николай Гумилёв[14][2][15][…], Владимир Шилейко[d][2] һәм Николай Пунин[2]
Өйдәш Николай Пунин
Балалар Лев Гумилев[2]
Ата-ана

 Анна Ахматова Викиҗыентыкта

Bu mäqäläneñ latin älifbasındağı igezäge bar.

Анна Андрей кызы Ахматова, (рус. Анна Андреевна Ахматова; 1889—1966) — рус шигъриятнең «Көмеш Гасыры» шагыйрәсе. Рус лирик гөреф-гәдәтләрен дәвам иттерүчеләрнең берсе. Лев Гумилёв анасы.

Биографиясе

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
« «Миңа "кыргый кыз" дигән кушамат такканнар, чөнки мин яланаяк йөри идем, эшләпәсез йөри идем, көймәдән ачык диңгезгә ташлана идем, давыл вакытында коена идем һәм тирем кубарырлык итеп кояшта янә идем. Моның барысы белән мин провинциядәге севастополь барышняларын хәйран калдыра идем.» »

Балачагын искә төшереп, Анна Ахматова болай дип язган[16] :

«Безнең гаиләдә, бераз тикшерүдән соң күренгәнчә, шигырьләр беркем тарафыннан да язылмаган; тик беренче рус шагыйрәсе Анна Бунина гына минем бабам Эразм Иванович Стоговның апасы булган.»

Анна Ахматованың туу турындагы реестрдагы язмасыннан Одесса өлкәсеннән архивтан

Анна Андреевна Горенко (Ахматова) Одессаның Зур Фонтан районында затлы дворяннар гаиләсендә дөньяга килгән. Отставкадагы инженер-механик Андрей Антонович Горенко (1848—1915) гаиләсендә туган, ул башкалага күченгәннән соң, колледж бәяләүчесе, Дәүләт контроленең махсус йөкләмәләре буенча чиновник булып киткән[17]. Гаиләдә алты баланың өченчесе иде. Аның әнисе Инна Эразмовна Стогова (1856—1930) Анна Бунина белән бик якын дуслар булганнар. Анна Ахматова үзенең бер караламасында болай дип язган:

Анна Ахматова Лев Толстой төзегән әлифба буенча укырга өйрәнүен искә төшерде. «Әле биш яшь кенә булганда, укытучысының зуррак балаларга француз теле өйрәткәнен тыңлый-тыңлый, ул үзе дә аңлап бетермәстән, французча сөйләшә башлаган.» . «Санкт-Петербургта булачак шагыйрә Пушкин яшәгән „чорның кечкенә бер кисәген“ кичерде. Ул шулай ук Санкт-Петербургны „трамвайлар булмаган замандагы, атлар җигелгән, гөрелдәгән һәм шыгырдаган, баштан аякка кадәр язулар белән капланган“ килеш искә төшерде.» Н. язганынча Струве фикеренчә, «Бөек рус дворян мәдәниятенең соңгы бөек вәкиле булган Анна Ахматова шул мәдәниятне үз йөрәгенә тулысынча сеңдергән һәм аңа моң — музыка сулышы өргән».[18] .

«Бабайның хатыны — Егор Николаевич Мотовиловның кызы Анна Егоровна Мотовилова — Прасковья Федосеевна Ахматованың улына (яки ыругына) кияүгә чыккан. Соңрак Анна Горенко үзенә әдәби псевдоним итеп нәкъ менә шул ыруг фамилиясен — Ахматованы — сайлаган. Шулай итеп, ул үзенең „татар әбисе“ образын тудырган [1]. Риваятьләр буенча, бу нәселнең тамырлары Алтын Урда ханы Әхмәткә барып тоташа.» «Әлеге сайлауда Аннаның әтисе дә әһәмиятле роль уйнаган. Унҗиде яшьлек кызының шигъри тәҗрибәләре турында белгәч, ул аңа үтенеч белән мөрәҗәгать иткән: исемен хурламаска кушкан.»

«Гаилә тормышында яңа бер чор 1890 елда башлана: алар башта Павловск шәһәренә, аннары Царское Село үзәгенә күченәләр. Царское Селоның Мариинск кызлар гимназиясе булачак бөек шагыйрә өчен икенче йортка әверелә — анда Анна 1899 елда укый башлый.» . "1896 елның җәен ул Севастополь тирәсендә уздырды. Соңрак бу хакта үзе болай дип искә ала: "

Ул үзенең тәүге шигырьләрен 1911 елда бастырып чыгара («Яңа тормыш», «Гаудеам», "Аполлон", "Русча фикер" кебек журналларда). Яшь чагында ул аатеистла берләшмәсенә кушыла («Кич», 1912, «Тәсби», 1914 җыентыклары). «Анна Ахматова иҗатының бөеклеге — ул яшәүнең мәңгелек әхлакый нигезләренә тугрылыкта. Аның шигъриятендә кеше күңеле нечкә бер осталык белән ачыла, хисләр психологиясенең иң тирән катламнарына үтеп керәсең. Әмә шагыйрә шәхси кичерешләр генә чикләнеп калмый — XX гасырның милли фаҗигаләрен үз йөрәге аша уздыра, аларны шәхси язмыш белән үреп, тарихның тере шаһитына әверелә. Һәм боларның барысы да — классик шигъри телнең сафлыгы, төгәллеге һәм матурлыгы эченә салынган».

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  1. 1 2 Лесневский С. С. Ахматова // Краткая литературная энциклопедия — Москва: Советская энциклопедия, 1962.
  2. 1 2 3 4 5 6 Roux P. d. Nouveau Dictionnaire des œuvres de tous les temps et tous les pays — 2 — Éditions Robert Laffont, 1994. — ISBN 978-2-221-06888-5
  3. ↑ Литераторы Санкт-Петербурга. XX век / мөхәррир О. В. Богданова
  4. 1 2 Ахматова Анна Андреевна // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  5. ↑ http://www.theguardian.com/books/2005/jul/31/biography.features
  6. ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых даных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq məlumat platforması, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы, асыҡ мәғлүмәт платформаһы, açıq malümat platforması, açıq malümat platforması, ачык малюмат платформасы, öppen dataplattform, платформаи додаҳои боз, ачык кӧргӱзӱлердиҥ платформазы, гом бæрæггæнæнты платформæ, ashıq maǵlıwmatlar platforması — 2011.
  7. ↑ http://russiapedia.rt.com/prominent-russians/literature/anna-akhmatova/
  8. ↑ http://www.britannica.com/EBchecked/topic/11577/Anna-Akhmatova
  9. ↑ http://www.encyclopedia.com/article-1G2-2591300209/akhmatova-anna-18891966.html
  10. ↑ http://www.cambridge.org/be/academic/subjects/literature/english-literature-1900-1945/poetry-and-politics-19001960
  11. ↑ http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/literature/english-literature-1900-1945/poetry-and-politics-19001960
  12. ↑ http://www.broadwayworld.com/article/Von_Stade_Hosts_New_Season_Of_NY_Festival_Of_Songs_Radio_Series_20100429
  13. ↑ http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/14735788009366445
  14. ↑ Magnusson M. Chambers Biographical Dictionary — W & R Chambers, 1990. — ISBN 978-0-550-16041-6
  15. ↑ Гумилев, Николай Степанович // Писатели современной эпохи: Био-библиографический словарь русских писателей XX века / мөхәррир Б. П. Козьмин — Москва: 1928. — 287 бит
  16. ↑ Ахматова А. А. .
  17. ↑ Вячеслав Недошивин. Петербург Анны Ахматовой. www.akhmatova.org. әлеге чыганактан 2013-01-12 архивланды. 2010-08-13 тикшерелгән.
  18. ↑ Татьяна Скрябина. Ахматова, Анна Андреевна (ru). Универсальная научно-популярная энциклопедия Кругосвет. әлеге чыганактан 2020-07-14 архивланды. 2019-11-24 тикшерелгән.
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Анна_Ахматова&oldid=5517643