Анна де Ноай
.jpg)
Анна де Ноай (фр. Anna de Noailles, туганда исеме — Anna Elisabeth Bibesco-Bassaraba, Princess de Brancovan, кияүдә— Marquise Mathieu de Noailles, 15 ноябрь 1876, Париж — 30 апрель 1933, Париж) — француз шагыйрәсе, әдәби салон хуҗабикәсе.
Биографиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Румын кенәзе Григорие Бибеску-Бранковяну һәм Греция княгинясы Ралука Музуросның (Raluca Moussouros) кызы. Ралука Музурос билгеле пианист була, аның ата-бабалары арасында болгар Яңаруы эшмәкәрләре Софроний Врачанский һәм Стефан Богориди бар.
Аннаның бабасының хатыны княгиня Елена Бибеско XIX гасыр азагында Парижның әдәби һәм сәнгать тормышында күренекле роль уйнаган.
1897 елда Анна маркиз де Ноайга кияүгә чыккан. Аларның йорты Парижның дөньяви һәм интеллектуаль үзәге булган Пер-Лашез зиратында җирләнгән.
Иҗаты
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Берничә шигырьләр җыентыгы, өч роман, автобиография китаплары авторы. Символизмга якын булган. Аның шигыйрьләрен 1901 елда Сара Бернар башкарган.
Әсәрләре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
- Le Cœur innombrable (1901)
- L'Ombre des jours (1902)
- La Nouvelle Espérance (1903)
- Les Éblouissements (1907)
- Les Vivants et les Morts (1913)
- Les Forces éternelles (1920)
- Poème de l'amour (1924)
- Passions et vanités (1926)
- L'Honneur de souffrir (1927)
- Exactitudes, Paris (1930)
- Derniers Vers et Poèmes d'enfance (1934)
Салон хуҗабикәсе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Ош урамындагы аның салонына башкалар арасында киләсе шәхесләр булган: Рейнальдо Ан, Поль Валери, Альфонс Доде, Макс Жакоб, Франсис Жамм, Андре Жид, Поль Клодель, Кокто, Колетт, Пьер Лоти, Габриэла Мистраль, Робер де Монтескью, Франсуа Мориак, Марсель Пруст.
Сәнгаттә сүрәтләнеше
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Шагыйрә портретын киләсе рәссамнар төшергән: Жак-Эмиль Бланш, Антонио де ла Гандара, Кеес ван Донген, Филип Де Ласло, Игнасио Сулоага (карагыз: 2019 елның 25 март көнендә архивланган), Жан-Луи Форен.
1906 елда аның сын портретын Роден ясаган.
Казанышлары
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Хөрмәт легионы ордены кавалеры
- Бельгия Король француз әдәбияты һәм теле академиясенә кабул ителгән беренче хатын-кыз
- 1910 елда Француз академиясе Анна де Ноай премиясын булдыралар
- 1921 елда Француз академиясенең Зур әдәби премиясенә лаек булган
Русиядә Анна де Ноай
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]1916 елда Марина Цветаева аның Новое упоение (1903) романын рус теленә тәрҗемә иткән (1927 елда Марина Цветаева авторга хат язган). Шигыйрьләрен Иван Тхоржевский, Всеволод Рождественский, Павел Лыжин, Юрий Корнеев һәм башкалар рус теленә тәрҗемә иткәннәр.
Рус телендә публикацияләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Сады / Пер. Вл. Гусева. — Киев, 1913.
- Стихи// Семь веков французской поэзии в русских переводах. — СПб: Евразия, 1999. — С. 527-530.
- Стихи// Французская поэзия XX века. — М.: Эксмо, 2005. — С. 86-91.
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- 1 2 3 4 5 6 7 Léonore бирелмәләр нигезе — ministère de la Culture.
- 1 2 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: ачык мәгълүмат платформасы — 2011.
- 1 2 Encyclopædia Britannica
- ↑ Archives de Paris
- ↑ Archives de Paris
- ↑ Deutsche Nationalbibliothek Record #118835394 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
- ↑ http://www.arllfb.be/composition/successions.html
- ↑ Anna de Noailles au musée
- 1 2 NOAILLES DE Anna Elisabeth — ministère de la Culture.
- ↑ Grand Prix de Littérature
- ↑ Prix Archon-Despérouses
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Анна де Ноай в Литературной энциклопедии(үле сылтама)
- Higonnet-Dugua E. Anna de Noailles, cœur innombrable: biographie, correspondance. Paris: Michel de Maule, 1989
- Broche F. Anna de Noailles: un mystère en pleine lumière. Paris: Robert Laffont, 1989
- Bargenda A. La poésie d'Anna de Noailles. Paris: L'Harmattan, 1995
- Perry C. Persephone Unbound: Dionysian Aesthetics in the Works of Anna de Noailles. Lewisburg: Bucknell UP, 2003