Ануше Ансари
| ингл. Anousheh Ansari | |
 | |
| Ватандашлык |
.svg){kind=small} Америка Кушма Штатлары Иран |
|---|---|
| Туу датасы | 12 сентябрь 1966 (59 яшь) |
| Туу урыны | Мәшһәд, Иран |
| Һөнәр төре | эшмәкәр, космонавт, инженер, астроном, эшкуар, космический турист, башкарма директор |
| Әлма-матер | Университет Джорджа Мейсона[d] һәм Джордж Вашингтон университеты[d] |
| Строка принадлежности | XPRIZE Foundation һәм X-Prize[1] |
| Катнашучы | FII 6th Edition in Riyadh[d][2], Global Conference 2019[d] һәм Global Conference 2022[d] |
| Время в космосе | 15 665 минут |
| Экипаҗ әгъзасы | Союз ТМА-9[d] һәм Союз ТМА-8[d] |
| Бүләкләр | |
| Рәсми веб-сайт | anoushehansari.com |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 45 782 |
 Ануше Ансари Викиҗыентыкта | |
Ануше́ Ансари́, Анюше Ансари, перс. Anušeh Ansâri, ингл. Anousheh Ansari ; туган 12 сентябрь 1966 ел, Иран, Мәшһәд) — фарсы чыгышлы Америка галиме. Prodea systems, Inc. компаниясенә нигез салучы һәм генераль директоры. 2006 елның 18 сентябрендә ул беренче хатын-кыз галәм туристы булды.
Профессиональ булмаган хатын-кыз космонавтның очышы өчен «Энергия» РСК белгечләренә «Союз ТМА-9» космик корабындагы кайбер тормышны тәэмин итү системаларын ашыгыч рәвештә яңартырга туры килә[3].
Ансари Халыкара Космик университетның мактаулы докторы дәрәҗәсенә ия. Ул Суинберн университетында астрономия буенча магистр дәрәҗәсен алу өстендә эшли[4].
Дөньядагы 449 нчы космонавт.
Очышлар саны — 2. Озынлыгы — 10 көн 21 сәгать 04 минут 55 секунд.
Биографиясе
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Анүше Ансари Иранның төньяк-көнчыгышындагы Мәшһәд шәһәрендә туган. Ансари үзенең фарсы чыгышы белән горурлана. Ансари космонавтлар корпусына алынганнан соң, Әзәрбайҗан матбугат чаралары Ансариның этник әзәрбайҗанлы булуы турында мәгълүмат тарата, шул ук вакытта хәбәрдә фактик хаталар ясый, мәсәлән, Ансариның Тәһранда туган, дип күрсәтә. Шул ук хәбәрне кайбер Россия матбугат чаралары да Ансариның этник чыгышына һәм туган урынына сылтама ясап кабатлый. Анүше тугач, аның әти-әнисе Тәһранга күченә, анда ул балачак һәм үсмер елларын үткәрә. 1984 елда гаилә Америка Кушма Штатларына күченә, чөнки әти-әниләре кызларына яхшы белем һәм фән белән шөгыльләнү мөмкинлеге бирергә телиләр. Анүше бакалавр дәрәҗәсен Джордж Мейсон университетында ала, анда ул компьютер фәннәре һәм электроника буенча укый, ә магистр дәрәҗәсен Джордж Вашингтон университетында ала[5].
Укуын тәмамлаганнан соң, ул MCI, Inc. компаниясендә эшли. 1991 елда ул Хәмид Ансари белән таныша һәм аңа кияүгә чыга. 1993 елда Ануш, Хәмид һәм аның абыйсы Әмир Technologies, Inc. (TTI) компаниясенә нигез салалар. Ануш компаниянең генераль директоры булып эшли. 2000 елда TTIны Sonus Networks, Inc. (NASDAQ:ONUS) сатып ала. Компания 550 миллион долларга сатыла. Күп тә үтми, TTI акцияләренең бәясе төшә. Sonus Networks килешүне шик астына ала, һәм Ансари инсайдер сәүдәсендә гаепләнә.
Ануше — X Prize Foundation Prize фондының попечительләр советы әгъзасы. Ансари гаиләсе аңа миллионлаган акча сала һәм беренче шәхси суборбиталь космик аппарат өчен бирелгән Ансари Ansari X Prize (элеккеге X Prize) премиясенең титул спонсоры була. 2004 елның 4 октябрендә бу премияне SpaceShipOne космик аппаратын эшләгән Tier One проекты катнашучылары яулый. 2006 елның февралендә Ансари Prodea Systems, Inc. инвестиция фирмасы Space Adventures, Ltd. компаниясен сатып ала һәм Россия Федераль космик агентлыгы белән коммерция максатларында суборбиталь космик аппаратлар паркын төзү буенча партнёрлык турында игълан итә.
Туган фарсы теленнән тыш, Ануше инглиз һәм француз телләрендә иркен сөйләшә. Космоска очарга әзерләнеп, ул рус телендә сөйләшеү осталыгына ия була[3].
Космик әзерлек һәм очыш
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]2002 елда ул шәхси космик корабларның берсендә суборбиталь очышта катнашырга гариза бирә. 2006 елның февраль башында Россиягә килә һәм медицина тикшерүен уңышлы уза. 26 февральдә махсус әзерлеккә кабул ителә. 2006 елның 4 апрелендә Ю. Гагарин исемендәге космонавтларны әзерләү үзәгендә 4 нче космик турист япон бизнесмены Дайсуке Эномото өчен дублёр буларак шөгыльләнә башлый, аның очышы 2006 елның сентябренә 11 нче кунак экипажы (VK-11) программасы буенча планлаштырыла. Ансариның космик очышы, 2007 елның мартында VK-12 программасы буенча башкарылырга тиеш була. Шул ук вакытта, 2006 елның 5 маенда, Федераль космик агентлыкның (Роскосмос) маневрлы программалары департаменты җитәкчесе Алексей Краснов, Ансари белән «контрактка тиклемге килешү» генә төзелсә дә, ул «резервтагы япон космонавты» дип санала белдерә. 2006 елның 26 маеннан 2 июненә кадәр Севастопольдә көтелмәгән төшү очрагы буенча күнегүләр үткәрелә. Ләкин, 2006 елның 21 августында Эномотоның очышы медицина сәбәпләре аркасында туктатыла, һәм икенче көнне Ануше төп экипажга кертелә. 2006 елның 18 сентябрендә, 16:09 сәгатьтә, Тюрин Михаил Владиславович, Майкл Лопес-Алегриа һәм Ануше Ансари составындагы экипаж белән «Союз ТМА-9» Байконур космодромыннан уңышлы старт ала[3].
20 сентябрьдә, 05:21 сәгатьтә, космик аппарат МКС Звезда модуленең арткы тоташу блогына уңышлы тоташа. Станциядә сигез көн булу вакытында Ануше берничә фәнни эксперимент үткәрә, нигездә, алар экипаж әгъзаларына һәм микроорганизмнарга космик нурланыш һәм авырлыксызлык йогынтысы белән бәйле була. Ул Иран милли телевидениесендә астрономия тапшыруы өчен космостан интервью ала, һәм МКСта булганда үз блогында белдерүләр бастыра һәм сорауларга җавап бирә. Ануше Ансари — космостан блог язган беренче кеше.[4].
29 сентябрьдә, төнге 1:13 сәгатьтә, Ануша «Союз ТМА-8» космик корабы экипажы составында Җиргә кайта. Җиргә төшеү Казакъстан территориясендә уңышлы үтә. Туристтан тыш, кайтучы экипажда космонавт Павел Владимирович Виноградов һәм космонавт Джеффри Уильямс була[3]. Лопес-Алегрианең очыш алдыннан туристларны эш тәмамланмаган станциягә алып бармаска кирәклеге турындагы белдерүенә карамастан, Анушеның станциядәге эше башка экипаж әгъзаларыннан уңай бәяләмәләр ала[3].
Очыш алдыннан Ануше үзенең космик корабына 1925—1964 еллардагы Америка флагын һәм аны тәрбияләгән һәм үстергән ике илнең символы буларак иске Иран флагын урнаштырырга теләгән. Ләкин АКШ һәм Россия хөкүмәтләре, сәяси нәтиҗәләр булу ихтималы сәбәпле, АКШ флагы белән генә чикләнергә тәкъдим итәләр. Ануше тәкъдимнәрне кабул итә һәм Иран флагы урынына аның төсләрен скафандрының эмблемасы өчен кулланырга була. Рәсми Иран матбугат чаралары Анушеның космик очышын хуплап каршы ала[5][4].
Нәшрият басмалары
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Төрле техник һәм тармак журналларында берничә басма авторы. Автоматлаштырылган эш җайланмалары һәм сымсыз идарә итү протоколлары өлкәсендә ике патентка ия. 2010 елда ул «Йолдызлар турындагы хыялым: Иран кызыннан космик пионерга» («Моя мечта о звездах: От Дочери Ирана до Космического Пионера») китабының автордашы[5].
Җәмгыять эшчәнлеге
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]2004 елның 5 маенда, каенатасы Әмир Әнсари белән бергә, ул Әнсари X премиясенең төп иганәчесе булды[5]. Ул Космосны өйрәнүчеләр ассоциациясенең гомерлек әгъзасы һәм «Космос укытучысы» проектының консультатив советы әгъзасы[4].
Мактаулы исемнәре һәм бүләкләре
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Бөтендөнья икътисади форумының яшь глобаль лидерлар премиясе;
- Хатын-кызлар эшкуарлыгын үстерү буенча милли премия;
- Джордж Вашингтон университетының күренекле аспирантлар премиясе[4].
Хоббилар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Балачактан ук ул космоска очу белән кызыксынган һәм космонавт булырга хыялланган.[5]
Галерея
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
ISS Йолдыз Модуле
җиргә төшкәннән соң
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Global Conference 2022 - Speakers
- ↑ FII 6th Edition in Riyadh Program
- 1 2 3 4 5 На международную космическую станцию отправилась космическая туристка, RusTeam. 15 апрель 2024 тикшерелде.
- 1 2 3 4 5 Ануше Ансари - первая мусулманка в космосе, «Мусульманка» женский журнал. 15 апрель 2024 тикшерелде. 2019 елның 10 сентябрь көнендә архивланган
- 1 2 3 4 5 Ануше Ансари, Космическая энциклопедия. 15 апрель 2024 тикшерелде.
Сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- На международную космическую станцию отправилась космическая туристка, RusTeam. 15 апрель 2024 тикшерелде.
- Ануше Ансари, Космическая энциклопедия. 15 апрель 2024 тикшерелде.
- Ануше Ансари - первая мусулманка в космосе, «Мусульманка» женский журнал. 15 апрель 2024 тикшерелде.
2019 елның 10 сентябрь көнендә архивланган