Апанаев утары

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Апанаев утары latin yazuında])
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү

“Апанаев утары” ('Апанаевское подворье") бинасы ("Мәскәү номерлары") - кунакханә тибындагы өч катлы кирпеч бина XX гасыр башында (1900—1903 еллар аралыгында) беренче гильдия сәүдәгәре Мөхәммәтйосыф Мөхәммәт улы Апанаев тарафыннан төзетелгән.

М. М. Апанаев татар миллионеры Исхак Гобәйдулла улы Юны- совның кызы Бибиәсмага өйләнгән, йон һәм тире-мехлар белән сәүдә иткән, бик зур күләмдә байлык туплаган. “Апанаев утары” яки “Мәскәү номерлары” буларак танылган кунакханә XX гасыр башында М. М. Апанаевның улы Габдулла Апанаев милкенә күчкән. Ул XIX йөзнең икенче яртысыннан ук Апанаевлар карамагында булган таш йорт һәм кибетләр урынындагы җир биләмәсендә төзелгән. 1908 ел башында бу кунакханә бинасында Г. Тукай яшәгән һәм Габдрахман Дәүләтшинның “Китап” исемле Сәүдә Иптәшлегендә экспедитор булып эшләгән. Ул әлеге иптәшлек идарәсе тоткан номерда яшәгән. Әлеге бинада татарның күренекле эшлеклеләре (Г. Тукай (1908 ел башы), Х. Ямашев (1911 —1912), М. Вахитов (1917—1918) h.б. яшәгән. Хөсәен Минһаҗетдин улы Ямашев (1882 — 1912), профессиональ революционер буларак, 1908 елда легаль булмаган хәлгә күчә һәм берничә мәртәбә тору урынын узгәртә. 1911 — 1912 елларда ул Апанаев номерларында яши. Шушы чорда Ямашев Казан университетының юридик факультетында укый, татар яшьләренең әдәби түгәрәген җитэкли. 1912 елның 13 мартында вафат була. 1917 елның мартыннан 1918 елның 2 январена кадәр 44 но- мерларда (өченче катта) яшәгән татар революционеры М.Вахи­тов (Мулланур Муллаҗан улы Вахитов, 1885—1918) биредә Мөселман социалистик комитетын оештыру эшен җитәкли. МСК составына төрле агымнар — большевиклар (М. Вахитов, М. Солтангалиев), сул эсерлар (Ш.Әхмәдиев h.6.), мөселман социалистлары (Х. Мөхетдинов, А. Мөхетдинова h.6.), меньшевиклар (И. Алкин һ.б.) фракцияләре кергән. Аның беренче җыелышы 1917 елның мартында 17нче бүлмәдә (кунакханәнең икенче катында) уздырыла, МСК оештыру турында карар кабул ителә, президиум (М. Вахитов – рәис, А. Мөхетдинова, И. Кулиев, К. Саттаров, Х. Мөхетдинов, Г. Гобәйдуллин, С. Богданов) сайлана. М. Вахитов “Апанаев утары”н 1918 елның 2 январендә калдыра – ул Петроградка китә.

Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]