Багамалар

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Багамалар latin yazuında])
(Багам утраулары битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Багамалар
Flag of the Bahamas.svg
Байрак
Coat of arms of the Bahamas.svg
Илтамга
Шигарь Forward, Upward, Onward, Together Edit this on Wikidata
Башкала Нассау
Халык саны 377 374 (2013) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 1973 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы UTC−05:00
Кардәш шәһәрләр Майами-Дейд[d]
Рәсми тел инглиз теле
Җәгърафия
Мәйдан 13,878.0 дүрткел киламитер
Координатлар 23.7°N 76.4°W Edit this on Wikidata
Сәясәт
Канун чыгару органы Баһама утраулары парламинте
Дәүләт башлыгы Елизавета II
Хөкүмәт башлыгы Губерт Миннис
Икътисад
ТЭП $12 162 миллион (2017) Edit this on Wikidata
Кеше башына ТЭП $22 817 ±0.01 (2015) Edit this on Wikidata
Акча берәмлеге Баһама дуллыры
Инфеләсә 0.4% (2016)
Акчалата резерв 44 400 000 АКШ дуллыры (1968), 26 070 000 АКШ дуллыры (1969), 21 680 000 АКШ дуллыры (1970), 29 500 000 АКШ дуллыры (1971), 37 060 000 АКШ дуллыры (1972), 43 150 000 АКШ дуллыры (1973), 49 791 749 АКШ дуллыры (1974), 53 283 293 АКШ дуллыры (1975), 47 419 157 АКШ дуллыры (1976), 68 502 133 АКШ дуллыры (1977), 61 011 359 АКШ дуллыры (1978), 86 298 283 АКШ дуллыры (1979), 92 269 277 АКШ дуллыры (1980), 100 205 503 АКШ дуллыры (1981), 113 488 532 АКШ дуллыры (1982), 121 973 941 АКШ дуллыры (1983), 161 141 024 АКШ дуллыры (1984), 182 475 237 АКШ дуллыры (1985), 231 498 467 АКШ дуллыры (1986), 170 115 271 АКШ дуллыры (1987), 172 036 083 АКШ дуллыры (1988), 146 838 360 АКШ дуллыры (1989), 158 165 375 АКШ дуллыры (1990), 181 313 537 АКШ дуллыры (1991), 155 332 535 АКШ дуллыры (1992), 172 283 366 АКШ дуллыры (1993), 176 619 982 АКШ дуллыры (1994), 179 199 375 АКШ дуллыры (1995), 171 391 392 АКШ дуллыры (1996), 227 046 333 АКШ дуллыры (1997), 346 518 165 АКШ дуллыры (1998), 410 499 723 АКШ дуллыры (1999), 349 644 626 АКШ дуллыры (2000), 319 252 803 АКШ дуллыры (2001), 380 645 852 АКШ дуллыры (2002), 491 108 571 АКШ дуллыры (2003), 674 401 973 АКШ дуллыры (2004), 586 297 936 АКШ дуллыры (2005), 461 331 270 АКШ дуллыры (2006), 464 482 926 АКШ дуллыры (2007), 567 909 042 АКШ дуллыры (2008), 1 009 823 756 АКШ дуллыры (2009), 1 044 153 229 АКШ дуллыры (2010), 1 070 217 927 АКШ дуллыры (2011), 846 941 350 АКШ дуллыры (2012), 807 408 441 АКШ дуллыры (2013), 874 337 365 АКШ дуллыры (2014), 895 475 101 АКШ дуллыры (2015), 1 001 933 816 АКШ дуллыры (2016), 1 413 972 940 АКШ дуллыры (2017) Edit this on Wikidata
Туу күрсәткече 1.872 (2014)[1]
КПҮИ 0.778 (2000)[2]
Яшәү озынлыгы 75.675 ел (2016)[3]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
  • 919 (ашыгыч тыйб ярдәме, пүлисә, янгын сакчылары)[4]
  • Электр аергычы төре Type A,[5] Type B[5]
    Автомобил хәрәкәте ягы сул[6]
    Челтәр көчәнеше 120 вольт
    Телефон коды +1242
    ISO 3166-1 коды BS
    ХОК коды BAH
    Интернет домены .bs

    Багамалар, БаһамаларТөньяк Америкада урнашкан дәүләт.

    Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Баһамаларның төп халкы индейләр булган. 1492 елда Х. Колумб экспедициясе Яңа Дөньяга барып җитеп, архипелагның көнчыгыш утрауларыннан берсенә төшкән һәм аңа Сан-Сальвадор исемен кушкан. Баһама индейләренең язмышы фаҗигале булган: испаннар аларның хемәтен Кубада һәм Һаитидә руда чыганакларында кулланганнар. Инглизләр утрауны басып алганда (1629) бу җирдә халык булмаган. 1782 елда Баһамалар янә испаннар тарафыннан басып алынган, әмма 1783 елда ул Англиягә колониясенә әйләнде. 17—18 гасырларда күп кенә инглизләр коллары белән бергә бу җиргә күчеп килгәннәр һәм плантация хуҗалыгын үстерә башлаганнар. Икенч бөтендөнья сугышыннан соң утрауларга туристлар ябырылып килә башлаган, 1964 елда Бөекбритания Баһамаларга эчке мөстәкыйльлек бирегә мәҗбүр булган. 1973 елдан — бәйсез дәүләт.

    Икътисад[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    Тулаем эчке продуктта авыл хуҗалыгы 2.1%, сәнәгать 7.1%, хезмәт күрсәтү тармагы 90.8%ны тәшкил итә. 2012 елгы мәгълүматларына күрә, Баһама утраулары экспорты 790 миллион долларын тәшкил итә[7]; төп партнерлар: Сингапур — 23.7%, АКШ — 19.5%, Доминикан Республикасы — 13.4%, Эквадор — 9.8%, Канада — 5.4%, Гватемала — 4.4%.[8] Төп экспорт таварлары — минирәл мәхсулатлар һәм тоз, хайваннардан хасил булган азыклар, ром, химикатлар, җиләк-җимешләр һәм яшелчәләр.

    Баһама утраулары экспорты 2.882 миллиард долларын тәшкил итә[9]; төп партнелар: АКШ — 29.9%, Һиндстан — 20.1%, Сингапур — 8.7%, Көньяк Корея — 6.7%, Кытай — 5.0%, Колумбия — 4.3%, Канада — 4.2% .[9] Төп импорт таварлары — машиналар, транспорт васитәләре, сәнәгый таварлар, химикатлар, минирәл ягулык; азык-төлек, тере хайваннар.

    Әфлисүн, банан, ананас, манго, помидор, кыяр, шикәркамыш, сизәл җитештерелә. Сарык, МЭТ, кәҗә, дуңгыз, өй кошлары асрала. Балык һ.б. диңгез җанварлары тотыла. Икътисади актив халкының яртысыннан күбрәге түристләргә хезмәт күрсәтү белән шөгыльләнә. Зур Баһама утравындагы нефть эшкәртү заводы елга 25 млн. тонна нефтьне эшкәртә. Баһама импортының 85%ны чи нефть тәшкил итсә, экспортының 90% нефть мәхсулатларыннан гыйбарәт. Баһамаларда цемент һәм азык-төлек сәнәгате кярханәләре бар. Төп диңгез порты — Нассау. 

    Искәрмәләр[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

    1. http://data.uis.unesco.org/index.aspx?queryid=239; Институт статистики ЮНЕСКО.
    2. http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/BHS.
    3. http://data.uis.unesco.org/Index.aspx?DataSetCode=DEMO_DS; Институт статистики ЮНЕСКО.
    4. "International Numbering Resources Database"; подзаголовок: ITU-T E.129 National-only numbers linked with emergency services and other services of social value; тикшерү датасы: 8 июль 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер элемтәсе береге.
    5. 5,0 5,1 "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.
    6. http://chartsbin.com/view/edr.
    7. http://www.stats.govt.nz/browse_for_stats/snapshots-of-nz/nz-in-profile-2014/main-trading-partners.aspx
    8. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#bf
    9. 9,0 9,1 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#bf