Balqarlar sörgene

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Balqarlar sörgene latin yazuında])
(Балкарлар сөргене битеннән юнәлтелде)
Навигациягә күчү Эзләүгә күчү
Flag of Kabardino-Balkaria.svg Qabarda-Balkar respublikasınıñ başqalası Coat of Arms of Nalchik since 2011.png Nalçık şähärendäge memorial.

Balqarlar sörgene - 1944 yılnıñ 8-9 martında balqar xalqın Qabarda-Balqar cömhüriätennän Qazaqstan häm Qırğızstanğa sörgengä cibärü çaraları.

Säbäpläre[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Barqar xalqın sörgengä cibärü - Beriäneñ qararı bulğan, balqar xalqı Öçençe reyx belän xezmättäşlek itmägän, läkin görci Beriä Qawqaznı törki xalıqlarnı quarğa teläp, törki qärdäş balqar xalqına höcüm başlağan, ä törki bulmağan qabarda xalqın timägän. Beriä balqar xalqın Öçençe reyx belän xezmättäşlek itüdä yalğan itep ğäyeplägän. Çınnan da bu höcüm Beriäneñ milli näfräte belän añlatıla.

Sörü[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

8 martta sörü çaraları başlana: 37 103 balqar sörgengä cibärelgän. Beriä qararı buyınça balqar tarixi cirläre Görcistanğa tapşırılğan, ä Qabarda-Balqar ASSR Qabarda ASSRğa küçerelgän.

Qazaqstanğa 16 684 keşe, Qırğızstanğa 15 743, Üzbäkstanğa 419 balqar sörgengä cibärelgän.

Qaytarma[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

1956 yılda Qırım tatarları, balqarlar, töreklär h.b. törki xalıqlarnı aqlaw xaqında Ämer çığarılğan.

1957 yılda SSRB Yuğarı Şurası Qabarda ASSR yänä Qabarda-Balqar ASSRğa küçerelä, 1979 yılğa balqarlarnıñ 90 %ı Qawqazğa qaytqan. Sörgendä 8 meñ häläk bulğan.

8 mart - balqar xalqı sörgene qorbannarı istälek köne.[1]

İskärmälär[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Sıltamalar[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

  • Алибегилов, Шамиль Абдулаевич Государственные акты по вопросам политико-правовой реабилитации репрессированных народов Северного Кавказа // Вестник Санкт-Петербургского университета. Серия 9. Филология. Востоковедение. Журналистика. — 2011-01-01. — Вып. 3. — ISSN 1813-1921.
  • Иосиф Сталин - Лаврентию Берии: 'Их надо депортировать': Документы, факты, комментарии / составление, послесловие Н. Бугай.. — Москва: Дружба народов, 1992. — С. 279-280. — 288 с. — ISBN 5-285-00049-1.
  • Декларация Верховного Совета СССР «О признании незаконными и преступными репрессивных актов против народов, подвергшихся насильственному переселению, и обеспечении их прав». www.alexanderyakovlev.org. Проверено 19 августа 2016.
  • Закон РСФСР от 26.04.1991 N 1107-I "О реабилитации репрессированных народов" (с изменениями и дополнениями).