Эчтәлеккә күчү

Бангладеш

Сылтамаларны үзгәртү
Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан ([http://tt.wikipedia.org.ttcysuttlart1999.aylandirow.tmf.org.ru/wiki/Бангладеш latin yazuında])
Бангладеш
Байрак
Илтамга
Шигарь Beautiful Bangladesh Edit this on Wikidata
Башкала Дакка
Халык саны 171 466 990 (бәя, 2023) Edit this on Wikidata
Нигезләнгән 26 март 1971 Edit this on Wikidata
Сәгать кушагы Бангладеш стандарт вакыты, UTC+06:00
Кардәш шәһәрләр Ниссин
Рәсми тел бенгал теле
География
Мәйдан 147,570 км²
Координатлар 24.02°N 89.87°E Edit this on Wikidata
Сәясәт
Башкарма орган Бангладеш хөкүмәте
Канун чыгару органы Баңладеш парламинте
Дәүләт башлыгы Мөхәммәт Габделхәмит
Хөкүмәт башлыгы Мөхәммәт Юныс
0°0′0″N 0°0′0″E
Диннәр Ислам, Һинд дине, Буддачылык, Христианлык Edit this on Wikidata
Икътисад
ТЭП $416 265 million (2021), $460 201 million (2022), 4275 million (1960), 4818 million (1961), 5081 million (1962), 5319 million (1963), 5386 million (1964), 5907 million (1965), 6440 million (1966), 7254 million (1967), 7484 million (1968), 8471 million (1969), 8993 million (1970), 8752 million (1971), 6288 million (1972), 8087 million (1973), 12 512 million (1974), 19 448 million (1975), 10 117 million (1976), 9651 million (1977), 13 282 million (1978), 15 565 million (1979), 18 138 million (1980), 20 250 million (1981), 18 525 million (1982), 17 609 million (1983), 18 921 million (1984), 22 278 million (1985), 21 774 million (1986), 24 298 million (1987), 26 579 million (1988), 28 782 million (1989), 31 598 million (1990), 30 957 million (1991), 31 709 million (1992), 33 167 million (1993), 33 769 million (1994), 37 940 million (1995), 46 438 million (1996), 48 244 million (1997), 49 985 million (1998), 51 271 million (1999), 53 370 million (2000), 53 991 million (2001), 54 724 million (2002), 60 159 million (2003), 65 109 million (2004), 69 476 million (2005), 71 796 million (2006), 79 612 million (2007), 91 637 million (2008), 102 475 million (2009), 115 276 million (2010), 128 607 million (2011), 133 311 million (2012), 149 999 million (2013), 172 887 million (2014), 195 147 million (2015), 265 225 million (2016), 293 732 million (2017), 321 363 million (2018), 351 232 million (2019), 373 979 million (2020), 416 272 million (2021), 460 132 million (2022), 437 415 million (2023) Edit this on Wikidata
Акча берәмлеге Баңладеш такасы
Эшсезлек дәрәҗәсе 4% (2014)[1]
Туу күрсәткече 2.10 (2021)
КПҮИ 0.661 (2021)[2]
Яшәү озынлыгы 74 ел (2022)
Джини коэффициенты 32.4 (2016)[3]
Башка мәгълүмат
Ярдәм телефоннары
Электр аергычы төре D төре,[4] K төре[4]
Автомобил хәрәкәте ягы сул[5]
Челтәр көчәнеше 220 вольт
Телефон коды +880
ISO 3166-1 коды BD
ХОК коды BAN
Интернет домены .bd

Бангладеш Халык Җөмһүрияте, (бенг. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ), Бангладеш (бенг. বাংলাদেশ [ˈbaŋlad̪eʃ] – Көньяк Азиядәге дәүләт. Бөтен чикләре буенча диярлек Һиндстан тарафыннан уратып алынган, бары көньяк-көнчыгышта күпмедер өлештә Бирма һәм Бенгалия култыгы белән чиктәш.

Атама

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Хәзерге Һиндстан штаты Көнбатыш Бенгал белән бергә Бенгалия этнолингвистик регионын тәшкил итә. Бангладеш атамасы рәсми бенгали телендә «Бенгалия иле» дигәнне аңлата.

Тарих

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ил чикләренең хәзерге урнашуы Бенгал һәм Һиндстанның 1947 елда бүленүе вакытында, регион «Көнчыгыш Пакъстан» исеме белән яңадан төзелгән Пакъстан дәүләтенә кергәндә ачыклана. Әмма ул чакта «Көнчыгыш Пакъстан» «Көнбатыш Пакъстаннан» 1600 чакрымга сузылган чик белән аерылган була. Сәяси һәм тел дискриминациясе, өстәвенә, икътисади яктан кысу Пакъстанга каршы күтәрелешләр барлыкка килүенә китерә һәм 1971 елгы бәйсезлек өчен сугыш нәтиҗәсендә, Бангладеш дәүләте төзелә. Бәйсезлек алган яшь дәүләткә ачлык, табигый катаклизмнар, коточкыч ярлылык, сәяси тотрыксызлык һәм хәрби түнтәрешлеләр күрергә туры килә. Демократик институтларны кире торгызу бары 1991 елда гына, сәяси көрәш тынгач һәм икътисадый үсеш башлангач кына мөмкин була. Хәзерге көндә Бангладеш дөньяви демократик дәүләт булып санала.

Демография

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бангладеш халык саны буенча дөньяда җиденче урында тора һәм ул дөньяның халык иң тыгыз урнашкан, ярлылык дәрәҗәсе югары булган дәүләтләр исемлегенә керә. Ләкин илдә азмы-күпме икътисадый үсеш көчәя бара һәм хәзерге ярлылык дәрәҗәсе 1990-еллар дәрәҗәсеннән 20% ка кимрәк.

География

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Географик яктан дәүләт Ганг һәм Брахмапутра елгалары арасындагы уңдырышлы өлкәдә урнашкан. Бангладешта муссоннар һәм циклоннар аркасында һәр елны су басулар була.

Сәяси хәле

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бангладеш хөкүмәте парламент демократиясе булып тора. Ил Британ Дуслыгы, Ислам хезмәттәшлеге оешмасы һәм башка халыкара оешмалар әгъзасы.

Дин

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бангладешта рәсми дин булган (1988 елдан) ислам вәкилләре ил халкының 90,40 % ын тәшкил итә. Һинд дине Бангладешта икенче иң зур дин, илнең Статистика бюросы мәгълүматы буенча, ил халкының якынча 8,96 % ын алып тора. Башка диннәр тарафдарлары (буддизм, христианлык) да бар.

Искәрмәләр

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
  1. ↑ http://data.worldbank.org/indicator/SL.UEM.TOTL.ZS.
  2. ↑ https://hdr.undp.org/data-center/human-development-index#/indicies/HDI; чыгару датасы: 2022.
  3. ↑ https://knoema.com/atlas/Bangladesh/topics/Poverty/Income-Inequality/GINI-index.
  4. 1 2 "World Plugs"; тикшерү датасы: 10 июнь 2016; мөхәррир: Халыкара иликтер тихникасы кәмисиясе.
  5. ↑ http://chartsbin.com/view/edr.

Сылтамалар

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Ошибка Lua в Модуль:External_links на строке 666: attempt to call field 'getRefHtml' (a nil value).

Шулай ук карагыз

[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]
Чыганак — https://tt.wikipedia.org/w/index.php?title=Бангладеш&oldid=4247766