Бела Сёкефальви-Надь

Бела Сёкефальви-Надь
Туган	29 июль 1913(1913-07-29) Клуж-Напока, Клуж[d]
Үлгән	21 декабрь 1998(1998-12-21) (85 яшь) Сегед, Маҗарстан
Күмү урыны	Сегедское центральное кладбище[d]
Ватандашлыгы	Маҗарстан
Әлма-матер	Сегед университеты[d]
Һөнәре	математик, университет профессоры
Эш бирүче	Университет Франца Иосифа[d]
Ата-ана	Gyula Szőkefalvi-Nagy[d] (әти)
Кардәшләр	Zoltán Szőkefalvi-Nagy[d]
Бела Сёкефальви-Надь Викиҗыентыкта

Бела Сёкефальви-Надь (венгр телендә: Szőkefalvi-Nagy Béla; 1913 елның 29 июле, Коложвар, хәзер Клуж-Напока — 21 декабря 1998 елның 21 декабре, Сегед) — венгр математигы.

1956 елдан бирле Венгрия фәннәр академиясенең академигы (1945 елдан бирле әгъза-корреспондент); Россия фәннәр академиясенең чит ил әгъзасы (1991; ССРБ фәннәр Академиясенең 1971 елдан бирле чит ил әгъзасы). Ике Кошут ис. премия (1950, 1953), Венгриянең дәүләт премиясе (1978), ССРБ ФА М. В. Ломоносов исемендәге зур алтын медале (1979) һәм Венгрия фәннәр академиясенең алтын медале (1987) белән бүләкләнгән. Сегед шәһәренең шәрәфле гражданы (1991).

Тәрҗемәи хәле

Беланың әтисе, Дьюла Сёкефальви-Надь, шулай ук мәшһүр математик булган. Балачагын Бела Коложварда, (хәзер Клуж-Напока) Румыниягә 1920 елның Трианон тынычлык килешүе буенча бирелгән Трансильваниядә уздырган; аннан соң ир туганы белән Сегедта торган. Сёкефальви-Надьның эшчәнлеге Сегед университеты белән бәйле, ул аны 1936 елда тәмамлаган һәм анда 1948 елда профессурага ия булган. 1970 елда президент буларак Венгрия ФА Сегед комитетының җитәкчесе булган. Төп хезмәтләре функцияләрнең якынлаштыру теориясе, рядам Фурье рәтләре һәм функциональ анализ буенча, шул исәптән Гильберт пространствосында операторларның киңәйтү теориясе буенча. Сёкефальви-Надьның соңгы проблема буенча румын математигы Ч. Фояш белән бергә язылган 1942 елда чыккан китабы Венгриядә дә, чит илдә шактый уңыш казанган. Рус телендә операторлар теориясе өлкәсендә рәт хезмәт авторы совет математигы Юрий Шмульян тәрҗемәсендә чыккан.

Библиография

• Рис Ф., Сёкефальви-Надь Б. Лекции по функциональному анализу / Пер. с фр. Д. А. Василькова; под ред. С. В. Фомина. — М.: Изд-во иностр. лит., 1954. — 499 с.
• Сёкефальви-Надь Б., Фояш Ч. Гармонический анализ операторов в гильбертовом пространстве / Пер. Ю. Л. Шмульяна. — М.: Мир, 1970. — 432 с.