Берләшкән Гарәп Әмирлекләре

Wikipedia — ирекле энциклопедия проектыннан
Моңа күчү: навигация, эзләү


Берләшкән Гарәп Әмирлекләре
Flag of the United Arab Emirates.svg БГӘ илтамгасы
Байрак Илтамга
БГӘ милли һимны
LocationUnitedArabEmirates.svg
Рәсми телләр Ğäräp tele
Башкала Әбү-Дәби шәһәре
{{{Җитәкчеләр вазифалары}}} {{{Җитәкчеләр}}}
Халык саны
• Бәя
Халык тыгызлыгы

9 346 129[1] кеше
ТЭП (номинал)
  • Барлыгы
  • Кеше башына

399 451 327 433[2] $
КПҮИ  0,726[3], 0,763, 0,797[3], 0,822, 0,828[3], 0,829[3], 0,831[3], 0,833[3] һәм 0,835[3] 
Акча берәмлеге БГӘ дирһәме
Интернет-домен .ae
ISO коды AE
ХОК коды UAE
Телефон коды +971
Сәгать пояслары UTC+04:00

Координатлар: 23°46′59″ т. к. 54°00′00″ кч. о. / 23.78333299999999895° т. к. 54.00000° кч. о. / 23.78333299999999895; 54.00000 (G) (O)

Берләшкән Гарәп Әмирлекләре (БГӘ, гарәп. الإمارات العربية المتحدة’Әл-’Има̄ра̄т ’әл-ʻАраби́йя ’әл-Мутта́һида) — көньяк-көнбатыш Азиядә, Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлешендә урнашкан дәүләт. Көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш.

Берләшкән Гарәп Әмирлекләре халкының саны 4,8 млн. кеше, боларның 70 % кадәр — көньяк һәм көньяк-көнчыгыш Азиядән эшчеләр. Җирле халык күбесенчә суннит мөселманнары белән тәкъдим ителгән. Берләшкән Гарәп Әмирлекләре 7 әмирлектән тора: Әбу-Даби, Гаҗман, Дөбәй, Рәэсел-Хәймә, Өммел-Кайвәйн, Фөҗәйрә һәм Шарҗә. Башкала — Әбу-Даби шәһәре.

География[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең харитасы

Берләшкән Гарәп Әмирлекләре көнбатышта һәм көньякта Согуд Гарәбстаны белән, көньяк-көнчыгышта һәм төньяк-көнчыгышта Оман белән чиктәш. Мәйданы 83 600 км².

Идарә-җир төзелеше[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Берләшкән Гарәп Әмирлекләре — җиде әмирлектән торган федерация дәүләте. Һәр бер әмирлек — тулы монархияле кечкенә дәүләт.

Әмирлек Гарәп
исеме
Мәркәз Мәйдан,
км²
Халык,
кеше
Әбу-Даби أبو ظبي Әбу-Даби 67 340 1 463 491
Гаҗман عجمان Гаҗман 259 260 492
Дөбәй دبي Дөбәй 3 885 2 262 000
Рәэсел-Хәймә رأس الخيمة Рәэсел-Хәймә 1 683 191 753
Өммел-Кайвәйн أم القيوين Өммел-Кайвәйн 777 59 098
Фөҗәйрә الفجيرة Фөҗәйрә 1 166 118 933
Шарҗә الشارقة Шарҗә 2 590 656 941

Тарих[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

VII нче гасырда монда урнашкан кечкенә шейхлыклар Ислам динен кабул итеп, Гарәп халифатына керделәр. Шул чорда Дөбәй, Шарҗә, Фөҗәйрә шәһәрләре барлыкка килделәр. Халифат кечсезләнүе белән, шәехлыкларның автономиясе үсте. XXI нче гасырларда Гарәбстан ярымутравының көнчыгыш өлеше карматлар дәүләтенә керде, ә аның таркалуыннан соң Оман шаукымы астына ләкте.

XV нче гасырның ахырында бу җирләрдә хуҗа булып Аурупа ныкланды.

Британия шаукымы[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Бәйсез дәүләт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]

Сәясәт[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]


 
Берләшкән Гарәп Әмирлекләренең әмирлекләре
Берләшкән Гарәп Әмирлекләре байрагы
Әбу-Даби | Гаҗман | Дөбәй | Рәэсел-Хәймә | Өммел-Кайвәйн | Фөҗәйрә | Шарҗә
  1. 1,0 1,1 база данных Всемирного банка
  2. 2,0 2,1 http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 http://hdr.undp.org/en/countries/profiles/ARE