Бәрелеш
| Бәрелеш | |
|---|---|
 | |
| Социаль медиаларда күзәтүчеләре | 1 411 437 |
 Бәрелеш Викиҗыентыкта | |
Бәрелеш,[1] сугыш[2] (гомуми бәрелеш[3]) — сугыш хәлендә (кораллы бәрелеш) каршы яклар арасындагы киң күләмле хәрби гамәл (шул исәптән сугыш).
Тарих
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Сугышның исеме гадәттә аның булган урынына карап бирелә, мәсәлән, Полтава сугышы. Сугышлар үзләренең масштабы һәм әһәмияте, һәм еш кына билгеле бер операция яки тулы бер сугыш нәтиҗәләрендә хәлиткеч роль уйнавы белән сугышлардан аерылып тора (Полтава, Йена һәм Аурштед, Фридланд, Ваграм, Лейпциг, Ватерлоо, Бородино, Березина, Двинск, Варшава һәм башкалар)[3].
Борынгы дөньяда һәм Урта гасырларда, шулай ук XX гасырга кадәрге хәзерге заманда, сугышлар гадәттә компакт зоналарда, ачык җирләрдә, басуларда яки кайбер очракларда каткан күлләрдә барган һәм берничә көннән дә артык дәвам итмәгән. Сугыш урыннары кешеләрнең хәтерендә озак вакыт сакланган; аларда еш кына һәйкәлләр куелган, һәм кешеләр алар белән аерым бер эмоциональ бәйләнеш кичергәннәр.
Беренче бөтендөнья сугышы башланганчы, кешелек тарихындагы иң зур, иң масштаблы һәм иң канкойгыч сугыш «Милләтләр сугышы» («Битва народов») дип саналган.
XX гасыр хәрби тарихында «сугыш» термины зуррак операция яки операцияләр сериясе эчендәге берничә яуны, мәсәлән, Курск сугышын, сурәтли. Мондый сугышларның гомуми озынлыгы берничә айга җитәргә мөмкин, ә географик киңлеге дистәләгән һәм йөзләгән километрга җитә ала.
Искәрмәләр
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- ↑ Татар теленең аңлатмалы сүзлеге. 2013.
- ↑ Битва // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
- 1 2 Генеральное сражение // Хәрби энциклопедия : в 18 т. / Василий Новицкий һәм башкалар мөхәррирлек кылу астында. — СПб. : Т-во И. В. Сытина, 1911—1915.
Әдәбият
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Бой // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
- Сражение // Брокгауз һәм Ефрон энциклопедик сүзлеге: 86 томда (82 том һәм 4 өстәмә). Санкт-Петербург: 1890—1907.
- Great Britain Battles Nomenclature Committee (1919–1921). Official Names of the Battles and Other Engagements Fought by the Military Forces of the British Empire During the Great War, 1914–1919, and the Third Afghan War, 1919(ингл.). — The Naval & Military Press, 1993. — ISBN 1-897632-06-1.
- von Clausewitz, Carl. Bemerkungen über die reine und angewandte Strategie des Herrn von Bülow oder Kritik der darin enthaltenen Ansichten(алм.) / Hahlweg, Werner. — Verstreute kleine Schriften. (Osnabrück: Biblio Verlag, 1979), 77.
- Dupuy, Trevor Nevitt. Understanding war: History and Theory of combat(ингл.). — London: Leo Cooper, 1992. — ISBN 0-85052-293-5.
- Glantz, David M.; Vuono, Carl E. Soviet military operational art: In pursuit of deep battle(ингл.). — Taylor & Francis, 1991. — ISBN 0-7146-4077-8.
- Keegan, John. The Face of Battle(ингл.). — Pimlico, 1976. — ISBN 1-84413-748-1.
- Richardson, F.M.; Hunt, Sir Peter (Forward). Fighting spirit: A study of psychological factors in war(ингл.). — London: Leo Cooper, 1978. — ISBN 0-85052-236-6.
- Tucker, T.G. Etymological dictionary of Latin(ингл.). — Chicago: Ares Publishers, 1976. — ISBN 0-89005-172-0.